Author: Институт перевода Библии
Date: 2023-10-28T10:22:06.155425+00:00

Шин Бооцан: Йохан

Шин Бооцан: Йохан

1. Нүр үг

1. Йохан

1. Тәәлвртә толь (Шин Бооцан)

2. Йилһвр

3. һазрин Зургуд

Creative Commons: BY-NC-ND 4.0

© Институт перевода Библии; Информацию о лицензии этого издания можно найти здесь: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.ru

Институт перевода Библии

Институт перевода Библии, 101000 Москва, Главпочтамт, а/я 360
ibt_inform@ibt.org.ru

Правила использования текстов библейских переводов ИПБ: https://ibt.org.ru/ru/rules

ШИН БООЦАН

Тадн өдгә цага хальмг келнд орчулсн «Шин Бооцан» гидг дегтр һартан бәрҗәнәт. Эн дегтриг христианск улс Христосин төрсн 2002 җилин өөн темдглҗәх цагла хальмг келн улст белглҗәнә. Энүг орчулачнр, журналистнр, бичәчнр, редактормуд, номтнр арвн җилдән барт белдв. Бурхна Үгиг төвәр, заяни келәр, учр-утхинь хальмг келнд орчулх төр эклцәснь авн теднә өмн тәвгдсмн. Орчулачнр эврәннь көдлмштән орчулһна төрәр бәәх хамгин сүүлңк дамшлт олзлцхав гиҗ келҗ болҗана.

«Шин Бооцан» хуучн грек келәр бичгдсн дегтрәс хальмг келнд орчулгдв. Өдгә цагт хальмг келәр түрүн болҗ һарчах эн дегтр хальмг келн улсин сойлд, теднә җирһлд цаһан санаһан күртхә.

Нүр үг

Нүр үг

Әрүн Бичг, эс гихлә Библь – Шин Бооцан (27 дегтр) Хуучн Бооцан (39 дегтр) гидг хойр ик әңгәс бүрдҗ. Цуг делкәд Библиг хамгин икәр әмтн умшцхана. Хуучн Бооцанд Бурхн кү үүдәснә тускар, терүнәннь һарһсн килнцин тускар, күн Бурхнла өшәркснә болн һазр деер Эврәннь ирлһән Бурхн яһҗ белдснә, яһҗ күүнә килнц тәвҗ өгснә, Бийләһән терүг эвцүлснә тускар бичәтә.

Шин Бооцанд тууҗин дегтрмүд, бичгүд болн Апокалипсис гидг дегтр барлата. Тууҗин дегтрмүдт «Сән Зәңг» гидг дөрвн дегтр, «Апостолмудын йовдлмуд» гидг дегтр орулгдҗ. «Сән Зәңгд» Деед Эзн Исус Христосин төрснә, терүнә җирһлин номин, үклин болн әмдрлтин тускар бичгдҗ. Эн дегтрмүдиг дөрвн күн бичҗ: Матья, Марк, Лука болн Йохан. Тегәд теднә бичсн дегтрмүд янзарн, Христосин җирһлин ямаран төрд хамгин ик оньган өгчәхәрн йилһрнә. «Апостолмудын йовдлмуд» гидг дегтрт Исус Христосиг теңгрт өөдлүлснә тускар, Әрүн Сәкүсн бууҗ ирснә тускар, христианмудын түрүн чонҗс бүрдәснә, Римин орн-нутгин олн зүсн һазрар христианмудын ном тархасна тускар келгдҗәнә.

Шин Бооцанд олн автормудин 21 бичг барлгдҗ. Тедн дунд Павел, Йохан, Пётр, Яков, Йуда эдн йовна. Евреймүдт илгәгдсн бичгин авторин нериг ода чигн күн медхш. Тер бичгүдиг чонҗмудт, эс гихлә нег күүнд нерәдәд бичдг бәәҗ. Терүнд Исус Христосин номин цәәлһвр болҗах христианмудын итклин болн җирһлин тускар бичәд, Христост иткдг улст кергтә селвг өггдҗәнә.

Шин Бооцанд орсн Апокалипсис гидг дегтр әәлдхин дегтр болҗана. Энүнд олмһа келәр күмни иргч үзүлгдҗәнә, цуг делкәд болх цүүгәнә, цуг олн әмтнд иргчдән кех зарһин тускар, эндрк эвтә бәәдлин диг-дара эвдхин болн шин теңгр, шин һазр үүдәлһнә тускар бичәтә бәәнә.

Библин «Шин Бооцан» умшсн улст байр, йөрәл буух гиҗ нәәлҗәнәвидн.

Эн орчулгдсн көдлмшиг Библин негдсн ниицәнмүд «Грек келнә Шин Бооцан» (4-гч һарц 1993 җ.) Эн һарц экн хуучн грек бичгүдәс буулһҗ авгдсмн. Орс Синодалин орчулвр болхла, сүүлңк грек бичгүдәс авгдсмн, тегәд чигн зәрм зәңгүд (шүлгүд) хуучн кезәңк бичгүдт уга. Эн учрар өдгә цагин һарцд зәрм зәңгүд тонь бас уга болна. Эн орсн зәңгүд эн һарцд Шин Бооцана сүл халхд барлата.

Библь орчуллһна Институт

Йохан

Йохан

1. Нүр үг

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

Нүр үг

Йохана бичсн Сән Зәңг

Нүр үг

Йохан Исусиг Бурхна мөңк Үг гиҗ Сән Зәңгдән үзүлҗәнә. Тер Үг күн болҗ, мадн дунд бүүрлҗ (1.14). Исус Бурхнас илгәгдсн Аврач, Бурхна Көвүн гиҗ иткүлхин төлә, болв иткәд, Терүнә нернә төләд мөңк җирһл эдлтхә гиһәд эн дегтр бичүлгдсн бәәҗ (20.31).

Исус Бурхна мөңк Үгнь гиҗ нүр үгд бичәтә. Терүнә дару Сән Зәңгин негдгч әңгд зүсн-зүүл өвәрц йовдлмуд Исусиг урдаснь Аврач, Бурхна Көвүн гиҗ үзүлҗ. Цааранднь өвәрц йовдлмуд ю цәәлһҗәхинь медүлҗәнә. Дегтрин эн әңгднь зәрм улс Исуст яһҗ итксиг, Терүг дахҗ йовх улс болсна тускар бичәтә. Болв зәрмнь Терүнә өмнәс буцад итклән хайсна тускар бас бичгдҗ.

13–17 бөлгүд Исус Эврәннь сурһульчнртаһан чирәһәрн харһад күүндсиг, Терүг кирст телүләд хадхин өмн сө келсн үгмүд сурһульчнриг яһҗ белдсиг, теднд урмд өгсиг үзүлҗәнә. Сүүлңк бөлгүдт Исусиг бәрснә, Терүнә зарһин, Терүнә телүләд хадгдсна болн әмдрснә тускар, энүнә хөөн сурһульчнртан баралҗ үзгдснә тускар бичәтә. Хууль гүүһәд килнц һарһсн күүкд күүнә туск тууҗ дөрвлҗн хавсрт орулҗ бичҗ (8.1–11). Яһад гихлә, кесг түрүн зун җилмүдин бичгүдт болн орчулсн бичврт терүг орулсн уга, болв зәрмснь терүг талдан ормд орулцхаҗ.

Йохана бичсн Сән Зәңг Христосар дамҗад өггдҗәх мөңк җирһлин белг йилһән үзүлгдҗ. Эн белг ода өггдҗәнә. Исус – йовх хаалһ, үнн болн җирһл болҗана гиҗ эн белг иткҗәх улст нерәдгдҗ.

Сән Зәңгдән Йохан шаҗна бәәдл үзүлхәр өдгә җирһләс йирин юмсуд авч керглнә. Үлгүрнь: усн, өдмг, герл, хөөч болн хөд, уста үзмин иш, терүнә темснь. Тернь седклин тоолвр болна.

Учр-утхин зура

Орулгч үг 1.1–18

Уснд кирслдг Йохан болн Исусин түрүн сурһульчнр 1.19–51

Исусин церглт 2.1 – 12.50

Сүүлңк өдрмүд 13.1 – 19.42

Деед Эзнә әмдрллһн болн залрҗ ирлһн 20.1–31

Товчлгчднь: Һалильяд болсн бусд үзүллһн 21.1–25

1

Үг күн болҗ

1^1Орчлң үүдхәс урд Үг бәәҗ. Үг Бурхнла негн бәәҗ. Үг Бурхн бәәҗ+. 2Орчлң үүдхәс урд Үг Бурхнла бәәҗ. 3Цугнь Үгәр дамҗҗ үүдәгдҗ. Терүг угаһар юмн үүдсмн уга бәәҗ+. 4Цуг үүдәсн юмн Үглә нииләд җирһҗ. Җирһл күмни герл бәәҗ+. 5Герл харңһуд гилвкнә. Харңһу терүг диилсн уга. 6Бурхн кү илгәҗ, күүнә нернь Йохан бәәҗ+. 7Цуһар соңсад итктхә гиһәд Йохан герлин туск герч болад ирҗ+. 8Бийнь герл биш бәәҗ. Герлин туск герч болад орчлңд ирҗ. 9Үг гисн йосн герл мөн. Герл орчлңд ирәд күмн-әмтнд тусҗ герлтүлнә+. 10Үг орчлңд бәәҗ. Терүгәр дамҗҗ үүдсн орчлң Бийнь таньсн уга 11Эврә һазрур ирҗ. Эврә әмтн терүг седклдән орулсн уга+. 12Седклдән орулсн әмтнд, Бийднь итксн әмтнд Бурхна үрдүд болх зөв Тер өгв+. 13Эн үрдүд экиннь геснәс, күүкд күн залу күн хойрин седвәрәс төрсн үрдүд биш, эдн Бурхнас төрсн үрдүд+. 14Үг күн болҗ, мадн дунд бүүрлҗ. Эн Үг маднд чилшго хәәрлтиг, Бурхна туск үнниг үзүлв. Эцкиннь һанцхн көвүн болҗ Эцкәс авсн Терүнә йосиг бидн лавта үзвидн+. 15Йохан Терүнә тускар чаңһ дууһар иигҗ герчлҗ: Эн күүнә тускар би иигҗ келләв: Мини хөөн ирхнь нанас ик чинртә, юңгад гихлә Тер нанас урд мөңкиндән бәәдг бәәҗ+. 16Тер эврәннь ик байлг хәәрлтәс маднд дам-дам сә кеһәд әдслв. 17Бурхн Мошеһар дамҗад зака өглә, зуг хәәрлт болн үн Исус Христосар дамҗҗ үзүллә+. 18Бурхиг күн төрүц үзәд уга, зуг Эцкиннь өөр бәәсн ор һанцхн Бурхн маднд Бурхна тускар медүлв+.

Уснд кирслдг Йохана герчллһн

19•Ерусалимд бәәдг евреймүдин ахлачнр Йоханур гелңгүдиг болн Левихниг илгәв. Тедн ирәд:

– Чи кембч? – гиҗ Йоханас сурв.

20– Би Христос бишв, – гиҗ тер дарунь Йохан иләр келв+.

21– Тиигхлә кен гидг күмбч? Чи Элья болвзач? – гиҗ тедн сурцхав.

– Уга, – гиҗ тер хәрү өгв.

– Чи Мошен келсн әәлдәч болвзач?

– Уга – гисн хәрү тенд соңсцхав+.

22– Чи кембч? Маднд келич. Бидн мадниг илгәсн улст хәрүһинь келҗ өгх йоставидн. Бийиннь тускар ю келнәч? – гиҗ тедн сурцхав.

23Йохан теднд әәлдәч Эшьян үгәр келҗ өгв: «Би эҗго көдәд хәәкрҗәх дунв: Деед Эзнә хаалһинь һо кетн». 24Тер әмтиг паршмуд илгәсн бәәҗ.

25– Кемр чи Христос биш, Элья биш, Мошен келсн әәлдәч биш болхла, юңгад чи әмтиг уснд кирслнәч? – гиҗ тедн сурцхав.

26– Би әмтиг уснд кирслнәв. Зуг тадн дунд таднд таньгддго күн бәәнә. 27Тер мини хөөн ирх. Би болхла Терүнә башмгиннь бүчинь тәәлх зөв угав, – гиҗ Йохан хәрүднь келв.

28Цуг эн йовдл Бетәнья өөр, Йордан һолын дорд үзгин көвәд, Йохан әмтиг уснд кирслсн һазрт, учрв. 29Маңһдуртнь Йохан өөрдҗ йовх Исусиг үзәд:

– Хәләтн, Эн әмтнә килнц уга кедг Бурхна хурһн+. 30Энүнә тускар би келләв: Мини хөөн ирснь нанас ик чинртә, юңгад гихлә, Тер нанас урд мөңкиндән бәәдг бәәҗ. 31Би чигн Исусиг кенинь медсн уга биләв, зуг би Энүг цуг Израиль орн-нутг медтхә гиһәд, әмтиг уснд кирслхәр ирв, – гиҗ келв+.

32Йохан эврәннь үгән батлад келв:

– Әрүн Сәкүсн ик деер Теңгрәс көглҗрһн мет бууһад, Терүнә деер үлдснь би үзв+. 33Би Терүг меддго биләв. Зуг уснд кирслхәр намаг Илгәснь нанд: «Әрүн Сәкүсн нег күн деер бууһад үлдх. Тер күн әмтнд Әрүн Сәкүс өгх», – гиҗ келлә+. 34Би цуг энүг үзв, тегәд чигн герчлҗәнәв, Эн – Бурхна Көвүн! – гив.

Исусин түрүн сурһульчнр

35Дарук өдртнь Йохан хойр сурһульчта хамдан бәәсмн+. 36Аашсн Исусиг үзәд, тер:

– Эн – Бурхна Хурһн! – гив+.

37Йохана хойр сурһульч тер үгмүдинь соңсад, Исусиг дахад йовв. 38Исус эргәд ардан хәләһәд, тедниг дахҗ йовсинь үзв.

– Таднд юн кергтә? – гиҗ Тер сурв.

– Рави, [хальмгаһар багш] Тана гер альдв? Келтн, – гиҗ тедн сурв+.

39– Намаг дахад йовтн, эврән үзхит, – гиҗ Исус келв.

Цуг эн дөрвн часла болв. Тедн йовад, Исусин герт ирәд, асхн ора күртл бәәв. 40Исусин тускар келсн үг соңссн сурһульчнрин негнь Шимон Пётрин дүнь Андрей бәәҗ+. 41Тер эврәннь Шимон гидг ахан олҗ авад келв:

– Бидн Бурхна илгәсн Аврачиг – Христосиг олҗ аввидн!+

42Дәкәд тер ахан Исусур дахулҗ авч ирв. Исус Шимон тал хәләҗәһәд келв:

– Йохана көвүн Шимон эндр өдрәс авн Би чамд Кеп[*] гидг нер өгчәнәв+.

Исус Пилипиг болн Натаналиг дуудҗана

43Маңһдуртнь Исус Һалилья тал йовхар шиидв. Тер Пилипиг олҗ авад:

– Намаг дахад йов! – гив.

44Пилип Бетсәд гидг хотна көвүн бәәсмн. Тер хотн Андрейин болн Пётрин бас төрскн хотн бәәҗ+. 45Пилип Натаналиг олҗ авад терүнд:

– Бидн закана дегтрт Моше болн әәлдәчнр бичсн кү олҗ аввидн. Тер Назарет хотна Йосипин көвүн Исус бәәҗ, – гиҗ келв+.

46– Назаретас сән юмн ирдви? – гиҗ Натаналь хәрүднь келв.

– Эврән йовад хәлә, – гиҗ терүнд Пилип келв.

47Исус аашсн Натаналиг үзәд:

– Эн йосн Израилин күн. Энүнә седклд мек худл төрүц уга, – гиҗ келв+.

48– Та намаг альдас меднәт? – гиҗ Натаналь өврҗ сурв.

– Чамаг дуудхас урд Би чамаг инҗр модна сүүдрт суусичнь үзләв, – гиҗ Исус хәрү өгв.

49– Багш, Та Бурхна Көвүнт. Та Израилин Хант! – гиҗ Натаналь келв+.

50– Би чамаг инҗр модна сүүдрт үзв гиснд чи нанд иткҗәнәч. Зуг чи энүнәс ик өвәрц юм үзхич, – гиҗ Исус хәрү өгв.

51– Би таднд үнәр келҗәнәв, тадн заагрсн теңгрәс Күмни Көвүнүр бууҗ ирсн болн терүнәс деер өрггдсн Бурхна элчнриг үзхит, – гиҗ Исус немҗ келв+.

2

Канад болсн хүрм

2^1Хойр өдрин хөөн Һалильяд бәәсн Кана гидг балһснд хүрм болҗ. Исусин экнь тенд бас бәәҗ+. 2Исусиг сурһульчнрта хамднь бас тер хүрмд дуудҗ. 3Гиичнр чаһран ууһад чиләхләнь, Исусин экнь Терүнд келв:

– Чаһр дәкҗ уга.

4Исус экдән: – Аак, юңгад Та нанд энүнә тускар келҗәнәт? Мини цаг ирәд уга, – гиҗ хәрү өгв+.

5Исусин экнь зарцнрт:

– Энүнә келсинь кетн, – гив.

6Тенд зурһан ик чолун буһш зогсҗала. Еврей келн әмтн эврәннь йосар юм әрүслҗ уһахин төлә терүг бәрдг бәәсмн. Буһш болһнднь 80–120 литр ус багтдг бәәҗ+.

7– Сав болһниг дүүргәд ус кетн, – гиҗ Исус зарцнрт келв.

Тедн буһшмуд дүүргәд ус кев. 8Исус:

– Ода эн савас ус утхҗ авад, хүрмин ахлачд авч одад өгтн, – гив.

Зарцнр келсинь күцәв. 9Хүрмин ахлач чаһрт хүврсн усиг амсв, тер чаһриг альдас авсинь медсн уга бәәҗ, зуг һанцхн зарцнр медлә. Хүрмин ахлач күргиг дуудҗ авад келв:

10– Әмтн сән һара чаһриг нәр эклхләнь хүрмин гиичнрт өгнә. Цуһар согтҗ одхла, му чаһр һарһҗ өгнә. Чи болхла сән чаһриг ода күртл бәрәд суусмч?

11Эн Исусин үзүлсн өвәрц йовдлмудын түрүңкнь бәәсмн. Цуг эн йовдл Һалильяд бәәсн Кана гидг балһснд учрсмн. Иигәд Исус эврәннь күчтә нерән туурулв, энүнә хөөн сурһульчнр Терүнд икәр иткв. 12Цааранднь Исус сурһульчнртаһан Капернам хот темцҗ йовв. Исусин экнь, дүүнрнь Терүнлә хамдан бас һарад йовцхав. Капернамд тедн цөөкн өдр бәәв+.

Һол сүмиг цеврллһн

13•Евреймүдин Песах гидг нәр өөрдҗ йовсмн, тегәд Исус Ерусалим балһснур һарад йовв+. 14Исус Ерусалимин сүм дотр бухмуд, хөд, көглҗрһс хулдсн әмтиг үзв. Мөңг сольдг әмтиг чигн Тер үзв. Тедн ширән өөр сууцхаҗ. 15Тиигхлә Исус деесәр маля гүрәд, хөөдиг, бухмудыг көөһәд һарһв. Мөңг сольдг әмтнә ширәһинь хольврулад, теднә мөңгинь тараһад хайв.

16– Эднән авад цааран әрлтн! Мини Эцкин гериг хулд гүүлгәнә герт бичә хүврүлтн! – гиҗ Исус көглҗрһ хулдҗасн әмтнд келв+.

17Энүг үзсн сурһульчнр, Бурхна Бичгт бәәсн «Би тана герт дуртав. Тер дурн дотрким шатаҗана» гисн үгмүдиг тодлҗ санв+.

18– Иигҗ кех йосн чамд бәәхиг медүлхин кергт онц темдг үзүл, – гиҗ евреймүдин толһачнр Исусин өмнәс келцхәв+.

19– Эн сүмиг хамхлад таратн, Би һурвн хонгин болзгт цуг энүг хәрү тосххв, – гиҗ Исус хәрүднь келв+.

20– Кезәнә эн сүмиг дөчн зурһан җилдән әмтн тосхсмн. Чи болхла Энүг һурвн өдрин туршт босхахар седҗәхмч? – гиҗ евреймүдин толһачнр хәрүцв.

21Исус болхла сүмин тускар келсн цагт Эврәннь цогцин тускар келсмн. 22Хөөннь Исус әмдрснә хөөн Терүнә сурһульчнр Исусин цуг эн үгиг тодлҗ санла. Тедн Бичгт болн Исусин келснд иткв+.

Исус цуг әмтнә уха-седклинь меднә

23Исус Ерусалимд Песахин нәәрт бәәсн цагтан өвәрц йовдлмуд үзүлв. Тер учрар кесг әмтн Терүнд иткв+. 24Зуг Исус теднд икәр нәәлсмн уга, юңгад гихлә, Исус әмтиг сәәнәр меддг бәәҗ. 25Исус әмтнә дотрк уха-седклиг сәәнәр меддг бәәсмн. Тер учрар Исуст күүнә тускар юм келх керг уга билә.

3

Исус болн Никодим хойр

3^1Паршмуд заагт нег күн бәәҗ. Терүнә нерн Никодим. Тер евреймүдин толһачнрин негнь бәәҗ+. 2Нег дәкҗ Никодим сөөһәр Исусур ирәд келв:

– Багш, Тана кесн өвәрциг нег чигн күн Бурхн угаһар кеҗ чадшго билә. Тер учрар Таниг Бурхна илгәсн Багш болдгинь бидн меднәвидн.

3– Күн болһн шинәс эс төрхлә, Бурхна ориг үзҗ чадшго гиҗ Би чамд үнәр келҗәнәв, – гиҗ Исус хәрү өгв.

4– Көгшн күн шинәс яһҗ төрхмб? Тер хойрдад эврәннь экин геснд орад төрҗ һаршголм? – гиҗ Никодим Исуст келв.

5– Һанцхн уснас төрснь, Сәкүснәс төрснь, Бурхна орнд тусҗ чадҗана гиҗ үнәр келҗәнәв+. 6Цогц бийәс төрснь, цогц бий болна. Һанцхн Сәкүснәс сәкүсн төрдг мөн. 7Шинәс төрх кергтә гисндм бичә өврәд бә. 8Салькн дурта һазртан шуугад көдлнә. Чи терүнә шууга соңснач, зуг альдас һарад, альдаран темцҗ үләҗәхинь медх арһ чамд уга. Сәкүснәс төрсн күн лавта тиим болна, – гиҗ Исус келв.

9– Тиим юмн яһҗ болхмб? – гиҗ Никодим сурв.

10– Чи Израиль әмтнә багш болнач, зуг цуг энүг эс медхшлмч? 11Үнәр келҗәнәв, Бидн медсән келнәвидн. Бидн үзсән герчлнәвидн, зуг тадн Мана герчллһиг үнн гиҗ ухандан авхшит. 12Кемр орчлңгин юмна тускар келхлә, тадн нанд эс иткхлә, теңгрин юмна тускар келсн цагт яһҗ нанд иткхмт? 13Теңгрәс бууҗ ирсн Күмни Көвүнәс талдан күн Теңгрт бәәһәд уга+. 14Моше көдәд күрл моһаг модн деер өргсн кевәр Күмни Көвүн өрггдх зөвтә+. 15Тегәд Нанд иткдг күн мөңк җирһл эдлх. 16Юңгад гихлә, Бурхн орчлңд дегд хәәртә болад, Исуст иткдг күн үкл уга, мөңк җирһл эдлтхә гиҗ ор һанцхн Көвүһән өгсн мөн+. 17Көвүһәрн орчлңгин зарһ кех биш Көвүһәрн орчлңгиг харсҗ аврхин төлә Бурхн Терүг һазрур илгәсмн+. 18Терүнд иткдг күн зарһла харһҗахш, эс иткдг күн зарһла харһҗ. Яһад гихлә, тер Бурхна ор һанцхн Көвүнд итксн уга+. 19Зарһнь иим: орчлңд герл тусҗ ирв. Зуг әмтн герлиг һолад, харңһуг таасҗ авсмн. Юңгад гихлә, теднә керг-үүлнь хар+. 20Хар үүл күцәдг күн герлд дурго, үүлнь герлд илдкх гиһәд, тер герләс зулна+. 21Зуг үнн чикәр бәәснь герлүр ирнә. Бурхиг соңсад, цаһан үүлинь күцәсинь герл үзүлх гиһәд тер тиигнә, – гиҗ Исус келв.

Исус уснд кирслдг Йохан хойр

22Энүнә хөөн Исус эврәннь сурһульчнрла Йудья һазрур йовв. Тенд бәәҗәһәд, Исус әмтиг уснд кирслдг бәәсмн+. 23Йохан тер цагт Шалим балһсна өөр Анон гидг һазрт бас әмтиг уснд кирслв. Юңгад гихлә, тер һазрт дала усн бәәҗ. Әмтн Йоханар бийән уснд кирслүлхәр ирдг бәәсмн. 24Йоханыг түүрмд суулһхин өмн цуг эн учрсн бәәҗ+. 25Йохана сурһульчнрин болн евреймүдин хоорнд усар әрүсллһнә хуучн авъясын тускар зүтклдән болв+. 26Тедн Йоханур ирәд:

– Багш, урднь Йордана һолын телтр көвәд танта нег күн бәәлә. Та Терүнә тускар әмтнд келсн биләт. Ода тер эврән әмтиг уснд кирслнә. Цугтан Терүн тал ирнә, – гиҗ келцхәв+.

27– Күн теңгр заяҗ келсәр кергән күцәҗ чадҗана, – гиҗ Йохан хәрү өгв+.

28– Би Бурхна илгәсн Аврач бишв, зуг би Терүнә өмн йовхин төлә илгәгдләв, – гиҗ Мини келсн үгмүдин герчнр тадн эврән боллат+. 29Хәрд һарчасн күүктә көвүн күргн болна. Күргнә үр күргиг соңсад зогсна. Терүнә ду соңсад, үрнь байрлна. Тиигҗ би ик байрта бәәнәв+. 30Терүнә чинрнь өсҗ өрггдх зөвтә, мини цаг болхла чилҗ йовна, – гиҗ Йохан келв.

Теңгрәс бууҗ ирснь

31Теңгрәс бууҗ ирснь һазр деерк әмтнәс деер. Һазрин үрн болхла һазрин үлмәд бәәнә, һазрин тускар келнә. Зуг Теңгрәс бууҗ ирснь Һазрин әмтнәс деер! 32Тер Эврәннь үзсән, соңссан герчлнә. Зуг әмтн Терүнә келснд иткхш. 33Терүнә герчллһ седклдән авсн әмтн энүгәрн Бурхн – йосн үнн гиҗ лавта үзүлнә+. 34Бурхна илгәсн күн Бурхна үгмүдәр келнә. Юңгад гихлә, Бурхн Терүг Сәкүсәрн дүүргнә. 35Эцк Көвүндән дегд хәәртә болад, цугинь һартнь бәрүлв+. 36Көвүнднь иткдг күн мөңк җирһл эдлнә. Көвүнә үгинь эс соңсснь мөңк җирһл үзшго. Бурхна цааҗ терүнә толһа деер буув+.

4

Исус болн Шамарья күүкд күн

41-2Йоханур ирдг сурһульчнрас тооһарн даву ик сурһульчнр Исусур ирәд, уснд кирслгдҗәнә гидг зәңг паршмуд медчкв. (Үнәртнь болхла, Исус эврән әмтиг уснд кирслдго бәәҗ, Терүнә сурһульчнр әмтиг уснд кирслдг бәәҗ.)+
3Исус энүнә тускар соңсад, Йудья һазриг үлдәһәд, хәрү Һалилья тал йовсмн+. 4Һалилья тал йовҗ йовад, Исус зууран Шамарья һазриг дәврҗ һарла+. 5Тегәд Исус Шамарья һазрт бәәсн Сухар гидг хотнур орҗ ирв. Кезәнә Яков Йосип гидг көвүндән нег һазр өгсн бәәҗ. Тер һазрин өөр Сухар гидг хотн бәәҗ+. 6Тенд Яковин нертә худг бәәҗ. Исус хаалһдан муурад, тер худгин өөр ирәд сууһад амрв. Үдин цаг өөрдҗ йовла. 7Нег Шамарья күүкд күн тер худгур ус авхар ирҗ.

– Нанд уух ус өгич, – гиҗ Исус сурв.

8Сурһульчнр болхла тер цагт хот хулдҗ авхар, өөрк хотнур йовҗ одсн бәәҗ.

9– Та, еврей күн, нанас Шамарья күүкд күүнәс уух ус сурдмт? – гиҗ Шамарья күүкд күн Исусас сурв.

(Тер юңгад гихлә, евреймүд Шамарья әмтнлә төрүц дуһардго, хәрлцдго бәәсмн.)

10– Кемр Бурхн әмтнд ю белглҗәхинь, Кен чамас уух ус сурҗахинь чи медсн болхла, эврән Нанас ус сурх биләч, болв Би чамд әмд ус өгх биләв, – гиҗ Исус хәрү өгв+.

11– Ах Нойн минь, Та суулһ угат, худгтн болхла гүн. Әмд ус яһҗ авч чадхмт?[*]
12Та мана өвк эцк Яковас деер болвзгот? Тертн маднд эн худг өгсн билә, болв бийнь эврәннь үрн-садтаһан, малтаһан энүнәс ус уудг бәәсмн! – гиҗ күүкд күн хәрүднь келв.

13– Кен чигн эн уснас уухла, дәкәд ундасх. 14Зуг Мини өгсн уснас ууснь төрүц ундасшго. Юңгад гихлә, Мини өгсн усн күүнә дотр мөңк җирһл өгдг булгт хүврх, – гиҗ Исус үгинь соңсчкад келв+.

15Тиигхлә күүкд күн келв:

– Ах Нойн минь, намаг хөөннь ундасдгоһар, эн худгур дәкҗ ирдгоһар тер уснасн өгит, – гив.

16– Гер талан йовад, эврәннь залуһан нааран дахулҗ авч ир, – гиҗ Исус хәрүднь келв.

17– Би залу угав, – гиҗ күүкд күн хәрүцв.

– Чи үнәр келвч. Чи залу угач. 18Чи тавн залута биләч. Чи үнәр келвч. Ода чамла хамдан бәәсн залу күн, чини залу биш, – гиҗ Исус келв.

19– Ах Нойн минь, би үзҗәнәв, Та әәлдәчд+. 20Мана өвк эцкнр эн уулур ирәд, Бурхнд сөгдҗ зальврдг билә. Зуг тадн, евреймүд, Ерусалимд ирәд сөгдҗ мөргх кергтә гиҗ тоолнат, – гиҗ күүкд күн келв+.

21– Эгч, итк Нанд. Тиим цаг ирҗәнә: эн уул деер биш, Ерусалимд биш, тадн Мана Эцкд сөгдҗ мөргхит! 22Тадн Шамарья әмтн юундан мөргҗәхән эврән медҗәхшит. Бидн болхла кенд сөгдҗәхән йосндан меднәвидн. Юңгад гихлә, Бурхн евреймүдәр дамҗад әмтиг килнцәснь аврх+. 23Зуг цагнь өөрдҗ йовна. Цагнь лавта өөрдҗ ирв! Эн цагт Бурхнд йосндан сөгддг арһ Бурхна Сәкүсн әмтнд өгх. Бурхнд тиим сөгдәчнр кергтә+. 24Бурхн гисн – Сәкүсн. Терүнд сөгдсн улс Сәкүсәр дамҗҗ деерәс төрх зөвтә. Тиим әмтн Эцкд йосндан сөгдх, – гиҗ Исус хәрүднь келв+.

25– Бурхна илгәсн Аврач аашна гисинь би меднәв (Бурхна илгәсн Аврач – Христос). Тер ирхләрн, маднд цугинь цәәлһҗ өгх, – гиҗ күүкд күн келв+.

26Исус:

– Би, чамла күүндҗәсн күн, Бурхна илгәсн Аврачв, – гив+.

27Тер алднд сурһульчнр хәрү ирцхәв. Исусиг күүкд күүнлә күүндҗәхинь үзәд, цуһар алң болцхав. Зуг нег чигн күн яһад терүнлә күүндвт гиҗ сурсн уга. 28Күүкд күн эврәннь буһшан худгин өөр үлдәһәд, хотн тал йовад әмтнд келв:

29– Наартн, шулуһар йовтн, тадн мини җирһл бәәдлин тускар келҗ өгсн күүг үзхит. Тер Бурхна илгәсн Аврач болвзго? – гив.

30Әмтн хотнас һарад, Исусур йовцхав. 31Тер цагт Терүнә сурһульчнр:

– Багш, буйн болтха, хотан уутн, – гив.

32Зуг Тер:

– Нанд тиим хот бәәнә, тер хот ямаранынь тадн медхшт, – гиҗ келв.

33Тиигхлә сурһульчнр:

– Талдан күн Терүнд хот авч ирсн болвза? – гиҗ хоорндан күүндцхәв.

34Мини хот гисн – Намаг Илгәснә таалыг күцәһәд, Нанд даалһсн көдлмшиг күцәһәд төгсәх+. 35Кеер тәрә тәрсн цагт: дөрвн сар болчкад, урһцан хурах цаг ирх, гиҗ тадн келнәт, тиим эсий? Тегәд Би таднд келҗәнәв: сәәнәр хәләтн! Тәрсн тәрән хурахд белн+. 36Тәрә хадх күн көлстә олзан ода авчана. Мөңк җирһлин төлә урһцан хураҗана. Тегәд тәрснь чигн, хадснь чигн хамдан байрлх+. 37Негнь тәрнә, дарукнь хадна гидгнь лавта батлгдҗана. 38Тегәд Би тадниг көлсән өгч эс көдлсн юмиг хадҗ хуратн гиҗ илгәҗәнәв. Тенд талдан әмтн көлсән өгч көдллә. Тадн болхла теднә көдлмшт орлцад, урһцинь хураҗанат, – гиҗ Исус үгән төгсәв.

39– Мини кезәнә кесн юмиг Тер келҗ өгв, – гиҗ күүкд күн әмтнд келсмн.

Тер учрар тер хотнд бәәсн кесг Шамарья улс Исуст иткдг болв. 40Шамарья әмтн Исусур ирәд:

– Буйн болтха, маднла үлдтн! – гиҗ сурв. Тегәд Тер теднлә хойр өдр бәәв. 41Дәкәд кесг әмтн Исусин келсн үгд иткв.

42– Түрүләд бидн чини келсиг соңсад итквидн. Ода болхла бидн Терүнд бийднь иткҗәнәвидн, тер юңгад гихлә, бидн эврәннь чикәрн Терүг соңсвидн. Эн Күн орчлңгин Аврач гиҗ бидн йосндан иткҗәнәвидн, – гиҗ тедн тер күүкд күүнд келцхәв+.

Исус ямта күүнә көвүг эдгәснь

43Хойр өдр давхла Исус Һалилья һазрур һарад йовв. 44Тер юңгад гихлә, әәлдәчиг төрскн орн-нутгтнь күндлхш, – гиҗ урднь Исус эврән келсмн+. 45Исус Һалильяд ирхлә, тер һазрин әмтн байртаһар Исусиг тосв. Тер әмтн Ерусалимд Песахин нәәрт Исусин кесн өвәрциг бас үзлә+. 46Дәкәд Исус Һалильян Кана гидг хотнур һарад йовв. Урднь тенд Исус усиг чаһр кесмн. Тер цагт Капернамд хаана нег ямта күн бәәдг бәәсмн. Терүнә көвүнь өңгрхин өмн өргнд бәәҗ+. 47Исусиг Йудья һазрас Һалильяд ирсинь соңсад, тер ямта күн Исусиг олҗ авад:

– Капернамд ирәд, мини көвүһим эдгәһит, тер үкн гиҗәнә, – гиҗ Терүг эрәд сурв.

48– Онц темдгүд Нанас үзлго, тадн иткхн угат! – гиҗ Исус терүнд келв+.

49– Ах Нойн, мини үрн үкәд уга бәәтл шулуһар манаһур ирит! – гиҗ хаана ямта күн сурв.

50– Хәр, герүрн йов. Чини көвүнчн әмд үлдх, – гиҗ Исус келв.

Тер күн Исусин үгд иткәд, герүрн йовв. 51Төрскн хотнурн йовҗ йовад, тер күн зууран эврәннь зарцнрлаһан харһв.

– Тана үрнтн эрүл-менд бәәнә, – гиҗ тедн келв.

52– Кезә көвүм сән болв? – гиҗ тер зарцнрас сурв.

– Өцклдүр үдлә нег часла халунь уурв, – гиҗ тедн хәрү өгв.

53Көвүнчн әмд үлдх гисн Исусин үгин хөөн көвүнь эдгсинь эцкнь медв. Энүнә хөөн тер эврәннь гер-бүлтәһән, зарцнртаһан Исуст иткв+. 54Тиигәд Йудьяс ирснәннь хөөн Исус Һалильяд бәәһәд хойрдгч темдг үзүлв+.

5

Бэтсат гидг бийән уһадг бәәрнд кү эдгәлһн

5^1Удл уга еврей әмтнә нәр болв, тер учрар Исус Ерусалимур йовв. 2Ерусалимд «Хөөнә үүдн» гидг ормин өөр еврей келәр Бетсәд гидг бийән уһадг бәәрн бәәҗ. Тенд тав дәкҗ зергләд зогссн бахнс бәәсмн. 3Кесг гемтә, сохр, доһлң болн тәкрсн һар-көлтә әмтн тенд бас кевтҗ. 5Һучн нәәмн җилдән өвчтә нег күн әмтнә заагт кевтҗ. 6Исус терүг үзәд, кесгтән гемнҗәхинь медәд:

– Чи эдгхәр седҗәнчи? – гиҗ сурв.

7Өвчтә күн хәрүднь:

– Ах Нойн, усн көндрсн цагт уснд орхар седхлә, нанд нөкд болдг күн уга. Намаг уснур эврән өөрдхәр седхлә, күн мини өмнәһүр орҗ одна, – гив.

8Тиигхлә Исус терүнд:

– Бос! Девскрән авад йов! – гив+.

9Агчмд тер күн эдгәд, эрүл-менд болҗ одв. Тер эврәннь девскрән авад экләд йовв. Цуг эн бемб өдрлә болв. 10Тер учрар евреймүдин толһачнр эдгсн күүнд:

– Эндр бемб өдр, мана закаһар чи эврәннь девскрән зөөҗ авч йовх зөв угач, – гив+.

11– Намаг эдгәсн күн: «Эврәннь девскрән авад йов» гиһәд нанд келлә, – гиҗ тер хәрү өгв.

12– Девскрән авад йов гисн күн кен гидг күмб? – гиҗ тедн сурцхав.

13Эдгсн күн Терүг кенинь эврән медсн уга билә, юңгад гихлә, Исус олна заагт орад, тер дарунь йовҗ одв. 14Хөөннь Исус тер күүг сүмд үзәд:

– Ода чи эрүл-менд болвч. Энүнәс хооран му юмн чамла учршгон төләд дәкҗ килнц бичә ке, – гиҗ келв.

15Тер күн дәкәд евреймүдин толһачнр тал йовад:

– Намаг Исус эдгәв, – гив.

16Исус бемб өдрлә кү эдгәсн учрар евреймүдин толһачнр Исусиг көөдг болв+.

17– Эцкм оньдин көдлнә, тегәд чигн Би бас көдлх зөвтәв, – гиҗ Исус келв.

18Тиигхлә евреймүдин толһачнр Исусиг алх цаг улм шунҗ хәәцхәв. Тер юңгад гихлә, Исус һанцхн бемб өдрин йосиг эвдсн биш, дәкәд Бурхиг «Мини Эцкм» гиһәд Бийән Бурхнла әдлцүлсмн+.

Бурхна өгсн йосн-күчн Исуст бәәнә

19Исус евреймүдин толһачнрт иигҗ келв:

– Үнәр таднд келҗәнәв: Эцкиннь кесн юмиг эс үзтл, Көвүн эврә санаһарн юм кеҗ чадшго. Эцкиннь кеҗәх көдлмшиг Көвүн кенә. 20Эцк көвүндән хәәртә болад, кеҗәх кергән Көвүндән даалһҗ үзүлнә. Тер энүнәс ик үүл үзүлх. Тегәд тадн икәр өврхит+. 21Эцк үксн әмтиг үкәрәснь босхҗ әм орулдгла әдләр Көвүнь дурта күүнд әм орулна+. 22-23Эцк әмтнә зарһинь кехш. Көвүһинь Эцклә әдл күндләд, тевчтхә гиһәд, Тер Көвүндән әмтнә зарһ кех йос даалһҗ өгв. Көвүг эс тевчдг күн, Терүг илгәсн Эцкиг чигн тевчхш++. 24Үнәр таднд келҗәнәв: Мини Үгим соңсад, Намаг Илгәсн Эцкдм иткснь мөңк җирһл эдлх. Тер күн зарһла харһшго. Тер үкләс һарад, әмн җирһл эдлҗ+. 25Үнәр келҗәнәв: цагнь өөрдҗ йовна, цагнь лавта ирв! Үксн әмтн Бурхна Көвүнә дууһинь соңсх. Болв Терүг соңссн әмтн әмдрәд җирһлән эдлх+. 26Эцк әмн җирһлин булг болдг әдләр Көвүндән әмн җирһлин булг болх арһ өгв+. 27Тегәд чигн Бурхн Көвүндән Зарһч болх йос өгв. Юңгад гихлә, Терүнә Көвүн – Күмни Көвүн.
28Бичә энүнд өвртн. Юңгад гихлә, цагнь өөрдҗ йовна, үкәрт кевтсн, үксн әмтн Күмни Көвүнә ду соңсад, үкәрәсн босҗ ирх+. 29Сә кедгнь мөңк җирһл эдлхәр әмдрҗ босх. Му кедгнь зарһла харһулгдхин төлә әмдрҗ босх. 30Би эврәннь йосарн юм күцәҗ чадхшв. Би Бурхна келсәр зарһинь кеҗәнәв. Мини зарһм үнн чик, юңгад гихлә, Би эврәннь санан-седвәриг күцәхәр шунҗахшв. Намаг илгәсн Эцкин санан-седвәриг күцәхәр шунҗанав+.

Исусин тускар герчллһн

31– Кемр Би эврән Бийиннь тускар герчлсн болхла Мини үгд үнн уга+. 32Зуг Мини тускар келдг дәкәд герч бәәнә. Би меднәв: Терүнә Үгнь йосн үнн. 33Тадн Йоханур әмтиг илгәләт. Тер Мини тускар үн келв+. 34Күүнә герчллһн Нанд юмн биш болвчн, зуг тадниг аврулхин төлә Би энүг келҗәнәв. 35Йохан герл өгдг шатҗах шам мет бәәсмн. Тадн болхла цаг зуур терүнә герл авад, герлин толянд байрлхар седләт+. 36Зуг Би Йоханас даву ик герчтәв. Эцкм Нанд даалһҗ өгсн олн керг-үүл Би күцәҗәнәв. Эн олн керг-үүл Эцкм Намаг илгәсинь герчлҗәнә+. 37Намаг илгәсн Эцкм Мини тускар бас герчлҗәнә. Терүнә ду тадн төрүц соңсад угат. Терүнә дүр тадн төрүц үзәд угат. 38Тегәдчн тадн Терүнә үг зүркндән хадһлҗ бәрхшит. Тер Намаг илгәҗ гиснд тадн иткҗәхшит. 39Тадн Бурхна Бичг дасҗ умшнат. Энүгәр мөңк җирһл эдлхит гиҗ саннат. Зуг тенд Мини тускар бичәтә!+
40Тер бийнь тадн мөңк җирһл эдлхин төлә Нан тал ирхәр седҗәхшит. 41Әмтнә магтал нанд керго+. 42Зуг тадниг Бурхнд дурго болдгиг Би меднәв. 43Би тадн тал Эцкиннь нерн деерәс ирв. Тадн Нанд оньган өгчәхшит. Эврәннь нерн деерәс хәр күн ирхлә, тадн терүнд оньган өгнәт+. 44Яһҗ тадн Намаг иткҗ чадхмт? Тадн иткҗ чадшгот. Учрнь иим: тадн нег-негнәннь буульмҗ магталыг таасҗ ик чинрт тоолнат. Зуг ор һанцхн Бурхна магталыг авхар икәр хәәҗәхшит+? 45Намаг Эцкиннь өмн тадниг гемшәхәр ирҗ гиһәд бичә сантн. Тадна нәәлҗәсн Моше тадниг гемшәх. 46Кемр тадн Мошед итксн болхла, тадн Нанд чигн иткх биләт. Юңгад гихлә, тер Мини тускар бичлә+. 47Зуг кемр тадн терүнә бичснд эс иткхлә, Мини келсн үгд яһҗ иткхмт?

6

Тавн миңһн кү цадхлһн

6^1•Энүнә хөөн Исус Һалилья (талданар келхд, Тиберәд) нуурин телтр көвә тал һарад йовв. 2Терүнә ардас кесг әмтн дахҗ йовцхав, тер юңгад гихлә, гемтә әмтиг эдгәҗ, ямаран өвәрц юм Исус кесинь тедн үзлә. 3Исус уул деер һарад, тенд сурһульчнртаһан суув. 4Еврей әмтнә Песах гидг нәр өөрдҗ йовла+. 5Исус эргндән хәләһәд, кесг әмтиг аашсинь үзәд, Пилипд келв:

– Эн әмтиг цадххин төлә альдас тиим дала өдмг хулдҗ авхмб+?

6Исус Пилипиг яһна гилч гиҗ сурв, бийнь болхла эврән ю кехән медҗәлә.

7– Күн болһнд бичкн өдмгин тасрха өгхин төлә маднд бүкл сардан көдләд мөңг шиңгәх кергтә, – гиҗ Пилип хәрү өгв.

8Талдан нег Андрей гидг нертә сурһульч, Шимон Пётрин дү:+

9– Энд тавн ичмән өдмгтә болн хойрхн заһста нег көвүн бәәнә. Зуг цуг эн тиим олн күүнд дегд бичкн хот болҗана, – гиҗ Исуст келв.

10– Цуг әмтиг суулһ, – гиҗ Исус келв.

Теднә бәәсн һазрт дала ноһан бәәҗ, әмтн тер ноһан деер сууцхав. Тооһарн тедн тавн миңһн бәәҗ. 11Тегәд Исус өдмг авад, Бурхиг магтад, тер өдмгиг хуһлад, суусн әмтнд хуваһад өгв. Тиим кевәр Тер заһсиг бас хуваһад, әмтнд түгәҗ өгв+. 12Әмтн хотан идәд цадсн хөөн Исус:

– Цуг үлдсн хотыг үрәшгоһар цуглулҗ автн, – гиҗ сурһульчнртан келв.

13Әмтн экләд хотан идсн цагт тавхн ичмән өдмг бәәҗ, зуг сурһульчнр хотын үлдл цуглулхла, тернь хулсар гүрсн арвн хойр савд багтв.

14– Эн күн орчлңд ирх Әәлдәч, – гиҗ әмтн Исусин кесн өвәрциг үзснә хөөн келв+.

15Исус әмтиг цуглрад, Терүг авад хаана ширәд суулһхар седҗәхинь медәд, һанцарн үлдхәр уул темцҗ һарад йовҗ одв.

Исус усн деегүр йовҗана

16•Асхн болхла, Терүнә сурһульчнр уулас нур тал бууһад йовцхав. 17Тедн оңһц дотр орад, нур һатлад, Капернам гидг балһснур йовцхав. Харңһурсн цаг билә, зуг Исус хәрү ирсн уга. 18Ик салькнас көлтә нуурин дольган буслад, деврәд, усн ормасн һарн гив. 19Тавн-зурһан дуунад сурһульчнр оңһцар усч йовхла, генткн нуурин усн деегүр Исусиг теднә оңһц тал йовҗ йовхинь үзв, тедн дегд икәр әәцхәв.

20– Энтн бив. Бичә әәтн, – гиҗ Исус теднд келв.

21Тедн Исусиг оңһц дотр орулхар седхлә, оңһц тер алднд дарунь кергтә усна көвәд ирәд зогсв.

Исус – әмн-җирһлин хот

22Маңһдуртнь нуурин телтр көвәд цуглрсн әмтн негхн оңһц бәәсинь үзв. Исусиг оңһц дотр эс орсинь, сурһульчнр Терүн угаһар йовсинь әмтн медв. 23Талдан оңһцс Тиберәдәс нег һазрур ирв. Тер һазрт урднь Исус Бурхиг магтҗ, өдмг әмтнд өгәд цадхасн билә. 24Исусиг болн терүнә сурһульчнриг тенд олҗ чадлго тедн оңһцсд сууһад Исусиг хәәһәд, Капернам балһснур темцҗ йовцхав. 25Нуурин телтр көвәд Исусиг олҗ авад тедн:

– Багш, Та кезә нааран ирвт? – гиҗ сурцхав.

26– Тадн онц темдг үзсн төләд намаг хәәҗәхшит, зуг өдмг идҗ цадсндан хәәҗәнәт гиҗ Би үнәр келҗәнәв. 27Дарунь үрҗ оддг хотын төлә бичә көдләд бәәтн, зуг төрүц үрдго мөңк җирһл өгдг хотын төлә көдлҗ бәәтн. Эн хотыг Күмни Көвүн таднд өгчәнә. Яһад гихлә, Тер Бурхн Эцкин онц темдгтә, – гиҗ Исус хәрүднь келв.

28– Бурхна керг-үүлмүд күцәхин төлә бидн ю кех зөвтәвидн? – гиҗ тедн сурцхав.

29– Бурхна керг-үүл күцәх гиснь – Бурхна илгәсн күүнд иткх гисн үг, – гиҗ Исус хәрү өгв+.

30– Мадниг Танд итктхә гиһәд Та ямаран өвәрц юм үзүлҗ чадхвт? Терүг үзәд бидн иткх биләвидн. Ямаран кергиг күцәхвт? – гиҗ әмтн хәрүднь сурцхав+.

31– Мана өвк-эцкнр көдә һазрт «манна» гидг хот иддг бәәсмн. Энүнә тускар Бурхна Бичгт иигҗ бичәтә: «Идх өдмг Бурхн теднд теңгрәс өглә», – гицхәв+.

32– Моше биш Мини Эцкм таднд йосн өдмг теңгрәс белглҗәнә. 33Эн Бурхна өдмг теңгрәс бууҗ ирәд, күмн әмтнд җирһл өгнә, – гиҗ Исус әмтнд келв.

34– Деед Эзн! Эн өдмгиг маднд оньдиндан өгч белглич! – гиҗ тедн келцхәв+.

35– Би әмн җирһлин өдмгв. Нан тал ирсн күн төрүц өлсш уга. Нанд иткҗәх күн төрүц ундасш уга+. 36Зуг Би таднд урднь келләв: Тадн Намаг үзв чигн иткшгот! 37Болв Эцкинм өгсн улс Нан тал цугтан ирх. Ирҗәх күүг Би төрүц көөш угав+. 38Юңгад гихлә, Эврәннь күсл күцәхәр биш Бийм илгәсн Эцкин күсл күцәхәр Би теңгрәс бууҗ ирләв+. 39Намаг илгәсн Эцкин күсл иим: Нанд даалһсн әмтиг нег чигн кү геелго цугинь сүл өдрт әмдрүлхв+. 40Мини Эцкин күсл эн: Бурхна Көвүг үздг, Терүнд иткдг күн болһн мөңк җирһлтә болх зөвтә. Сүл өдрт Би тедниг әмдрүлхв+.

41Терүг: Би теңгрәс буусн өдмг гисинь соңсад, евреймүд Исуст дурго болад һундлан келсмн.

42– Эн Йосипин көвүн Исус биший? Бидн энүнә эк-эцкинь меднәвидн, тиим эсий? Ода юңгад эн теңгрәс бууҗ ирв гиһәд бәәдмб? – гиҗ тедн келцхәв+.

43– Бичә һундл өргтн, – гиҗ Исус келв.

44– Намаг илгәсн Эцк угаһар, Нег чигн күн Нан тал ирҗ чадшго. Сүл өдрт Би тер күүг әмдрүлхв+. 45Бурхн күн болһниг дасхх гиҗ әәлдәчнр бичҗ. Эцким соңсад, Терүнә ном авч дассн күн Нан тал ирнә. 46Эцкиг күн үзв гиҗ би келҗәхшв. Бурхнас ирсн Һанцхн Тер Эцкиг үзсн мөн+. 47Иткдг күн мөңк җирһл эдлнә. 48Би – әмн-җирһлин өдмгв. 49Тана өвк экцнр көдәд «манна» гидг хот идсн бийнь цуһар өңгрҗ одла. 50Теңгрәс ирсн өдмг онц йилһрнә. Энүг эдлсн күн төрүц үкш уга. 51Би теңгрәс ирсн әмд өдмгв. Эн өдмгиг эдлсн күн мөңк җирһлтә болх. Эн өдмг – Мини цогц-махмуд. Эн махмудан Би орчлңгин әмн җирһлин төлә өгхв+.

52– Эврәннь махмудан идтхә гиҗ маднд тер яһҗ өгхмб? – гиҗ евреймүд заагт зүтклдән болв.

53– Үнәр келҗәнәв. Кемр тадн Күмни Көвүнә махмудынь эс эдлхлә, Терүнә цусинь эс уухла, бий дотран әмн җирһл уга бәәхит+. 54Махмудм эдлсн күн, цусим уусн күн мөңк җирһлтә болна. Сүл өдрт Би терүг әмдрүлхв. 55Юңгад гихлә, цогц бийим – йосн хот. Мини цусм – йосн ундн. 56Мини цогц бийиг эдлдгнь, Мини цусиг уудгнь Нанла негдәд бәәнә. Би терүнлә негдәд бәәнәв+. 57Би әм өгчәх Эцкин илгәсн күмб. Тер Нанд җирһл өгчәнә. Цогц бийим эдлҗәх күүнд Би тиигҗ җирһл өгхв. 58Эн теңгрәс бууҗ ирсн өдмг мөн. Эн тана эцкнр идсн манна гидг хот биш. Тедн идсн бийнь өңгрҗ одла. Зуг эн өдмг эдлҗәх күн мөңкиндән бәәх, – гиҗ Исус теднд цәәлһҗ келв.

59Исус Капернам хотнд евреймүдин хурлд әмтиг сурһҗасн цагт келсмн.

Мөңк җирһлин туск үг

60– Эн ном дегд кецү. Кен энүг соңсҗ чадхмб? – гиһәд Исусиг соңссн әмтнә кесгнь келцхәв.

61– Эн ном таднд харш болҗану? – гиҗ Исус сурһульчнриг хәрүцҗәхинь медәд келв.

62– Күмни Көвүг урднь бәәсн орн-нутгурнь хәрү өөд болҗ ниссинь үзәд тадн ю келхмт+? 63Бурхна Сәкүсн әм өгнә, күүнә чидл олз өгхш. Мини келсн үг әм җирһл өгдг Сәкүсәр дүүргнә+. 64Зуг тадна зәрмнь иткҗәхш. (Исус Терүнд эс иткх болн хөөтндән урвх күүнә тускар урдаснь медлә.)+
65Кемр Эцкм күүнд зая эс хәәрлсн болхла, тер Нанур ирҗ чадшго. Терүнә тускар Би таднд келләв, – гиҗ цааранднь Исус келв.

66Эн үгмүдин хөөн сурһульчнрас кесгнь Терүг үлдәһәд хәрү йовҗ одв, дәкҗ тедн Исусиг дахсн уга.

67– Тадн Намаг бас үлдәх санатавт? – гиҗ Исус арвн хойр сурһульчнрасн сурв.

68– Деед Эзн минь, бидн кен тал йовхмб? Мөңк җирһл өгдг үгмүд Танд бәәнә. 69Та Бурхнас ирсин гидгиг бидн медҗ иткләвидн, – гиҗ Шимон Пётр хәрү өгв+.

70– Тадниг, арвн хойр кү Би йилһҗ эс авлу? Зуг тадна заагас негнтн – эрлг! – гиҗ Исус келв+.

71Тер Шимон Йуда Искериотин тускар келҗ. Тер арвн хойрин негнь болсн бийнь, зуг хөөннь Исусас урвҗ+.

7

Исус болн Терүнә дүүнр

7^1Энүнә хөөн Исус Һалилья һазр эргәд йовҗ йовла. Евреймүдин толһачнр Терүг алх арһ хәәсн төләд Исус Йудья һазриг эргҗ йовхар седсн уга+. 2Сегмүд гидг евреймүдин нәр өөрдҗ йовла[*]+.

3– Эн һазриг үлдәһәд, Йудья һазр темцҗ байр-нәәрт йов. Тенд сурһульчнр Чини кеҗәх өвәрц йовдлмуд үзх+. 4Эврәннь кесн үүлән нуухмн биш, әмтнд медүлхин төлә терүгән үзүлх кергтә. Бәәсән олн әмтнд үзүл, – гиҗ Исусин дүүнр Терүнд келцхәв.

5Исусин дүүнр чигн Терүнд иткдго бәәҗ.

6– Зөвтә цаг Нанд ирәд уга. Таднд болхла ямаран чигн цаг амр+. 7Таднд орчлң дурго болҗ чадшго. Тедн Нанд дурго. Тер юңгад гихлә, Би теднә хар йовдлмуд илдкҗ герчлнәв+. 8Тер нәәрт тадн эврән йовтн, Би тиигәрән йовшгов, Мини цаг ирәд уга, – гиҗ Исус хәрүднь келв.

9Тиигҗ келәд Тер Һалильяд үлдв.

Исус сегмүд гидг нәәрт

10Терүнә дүүнр нәәрт йовцхав. Тедниг йовсна хөөн Исус Бийән медүллго нууцар бас тиигәрән йовв. 11Евреймүдин толһачнр нәәрт ирәд:

– Тер күн яһсмб? – гиһәд Исусиг хәәцхәв.

12Терүнә тускар әмтн кесгтән шимлдҗ күүндцхәв. Зәрмнь:

– Тер сән күн, – гиҗ келв.

Зәрмнь:

– Уга, тер әмтиг меклҗәнә, – гив.

13Зуг цуһар евреймүдин толһачнрас әәһәд, Терүнә тускар күн иләр келсн уга+. 14Нәәрин өрәлнь давсна хөөн Исус сүмд ирәд экләд әмтиг сурһв. 15Евреймүдин толһачнр өврәд:

– Эн күн альдас тиим дала юм меддг болхв? Энтн сурһуль дасдг уга биләлм? – гиҗ нег-негнәсн сурцхав.

16– Эн ном Мини биш, Намаг илгәсн Бурхна ном+. 17Терүнә таалыг күцәхәр седснь эн номиг Бурхнас эс гиҗ Бийәсм һарчахиг лавта медх. 18Эврәннь нернәс келҗәхнь эврәннь нерән дуудулхар шунна. Зуг Илгәснә нериг дуудулхар шунҗ йовсн күн йосн үн келнә. Түүнд худл уга+. 19Таднд Моше закан өгсн биший? Зуг таднас негн чигн күн тер закаг күцәҗәхш. Тадн юңгад Намаг алхар седҗәхмт? – гиҗ Исус сурв+.

20– Чи хар сәкүстәч. Кен Чамаг алхар седҗәхмб? – гиҗ әмтн хәрүцв+.

21– Би негхн өвәрц үзүлв. Тадн цуһар алң болҗанат. 22Моше болхла, таднд әмн бийин үзүрин керчлһнә авъяс өгв. Тер авъяс түрүләд Мошеһәс биш өвк-эцкнрәс ирв. Тегәд тадн бемб өдрлә нилх көвүдин әмн бийин үзүр керчнәт. 23Кемр Мошен закаг эвдшгоһар тадн бемб өдрлә нилхдин әмн бийин үзүринь керчдг болхла, Намаг бемб өдрлә күүнә бий цогциг эдгәв гиһәд юңгад тадн уурлҗахмбт+? 24Өңг-зүсәрнь кү бичә гемшәтн. Үнн чикәр кү гемшәтн, – гиҗ Исус хәрүднь келв+.

Бурхна илгәсн Аврач кемб?

25Тер цагт Ерусалимд бәәдг зәрм әмтн:

– Эн күүг толһачнр алхар седҗәнә эсий? 26Хәләтн, Энтн әмтнлә күүндҗәнә, болв толһачнр Энүг хөрҗ үг келхш. Энүг Бурхна илгәсн Аврач гиҗ тедн бас санҗахий? 27Эн күн альдас ирсинь бидн меднәвидн. Зуг йосн Христос альдас ирхинь күн медхш, – гиҗ келцхәв+.

28– Тадн Намаг медвт. Намаг альдас ирсиг бас медвт. Үннәрий? Би эврә санаһарн ирсн угав. Намаг Илгәснь йосн үннч. Зуг тадн Терүг медхшт. 29Би Терүнәс ирв. Тер учрар Би Терүг меднәв. Тер Намаг илгәв, – гиҗ Исус әмтиг сүмд сурһсн цагт чаңһар келв+.

30Тиигхлә тедн Исусиг бәрҗ авхар седв. Зуг нег чигн күн Исусиг көндәҗ чадсн уга. Учрнь иим: Исусин цагнь ирәд уга бәәҗ+. 31Олн заагт ик зунь Терүнд иткәд келв:

– Бурхна илгәсн Аврач ирхләрн Эн күүнә үзүлсн онц темдгүдәс үлү онц темдгүд үзүлхий+?

Харулчнр Исусиг бәрҗ авхар илгәгдснь

32Исусин тускар әмтн ю шимлдҗ келҗәхинь паршмуд соңсв. Терүг бәрҗ авхар паршмуд, ах гелңгүд харулчнриг илгәв. 33Исус иигҗ келв:

– Би таднла невчкн зуур бәәҗәһәд, Намаг Илгәснд йовхв+. 34Тадн Намаг хәәхит. Мини бәәх һазр тал тадн ирҗ чадшго учрас Намаг олҗ чадшгот+.

35Евреймүдин толһачнр нег-негнәсн:

– Мадниг ирҗ чадшго гиһәд альдаран эн йовхар седҗәхмб? Грек әмтиг сурһхар еврей әмтн бәәсн грек балһсд тал Эн йовҗахмн болвза? 36«Тадн Намаг хәәхит, зуг олҗ чадшгот. Мини бәәх һазр тал тадн ирҗ чадшгот» гисн үгмүд юн үгмүд болҗахмб? – гиҗ сурцхав.

37– Ундасҗаснь Нан тал ирәд уутн+. 38Юңгад гихлә, Бурхна Бичгт иигҗ бичәтә: «Нанд иткдг күүнә дотрас әм өгчәх усна булг урсад бәәх», – гиҗ Исус байрин алдр сүл өдртнь босад, чаңһ дууһар келв+.

39Энд Исус Әрүн Сәкүснә тускар келлә. Терүнд итксн күүнд, хөөннь Әрүн Сәкүсн өггдх. Итксн улст тер цагт Әрүн Сәкүсн өггдсн уга билә, юңгад гихлә, Бурхн Исусиг өөдлүләд уга бәәҗ+.

Әмтн хоорндан әңгрснь

40Зәрмнь Исусин үгмүд соңсад:

– Эн йосн әәлдәч! – гиҗ келцхәв+.

41Зәрмнь:

– Эн Бурхна илгәсн Аврач, – гив.

– Бурхна илгәсн Аврач Һалильяс ирхий? 42Бурхна Бичгт, Бурхна илгәсн Аврач Давидин тохмас Давид бәәсн Бетлехем гидг хотнас ирхинь бичәтә эсий? – гиҗ зәрмнь келцхәв+.

43Әмтн Исусин тускар келәд хоорндан әңгрҗ+. 44Зәрмнь Терүг бәрҗ авхар седлә, зуг нег чигн күн Исусиг көндәсн уга.

Евреймүдин толһачнрин эс итклһн

45Аш сүүлднь, паршмуд болн ах гелңгүд тал харулчнр хәрү ирцхәв.

– Юңгад тадн Исусиг бәрҗ эс авч ирвт? – гиҗ паршмуд болн ах гелңгүд сурцхав.

46– Нег чигн күн урднь тиигҗ келсн уга билә, – гиҗ харулчнр хәрү өгв.

47– Тер тадниг бас меклчкви? – гиҗ паршмуд сурв.

48– Ода күртл толһачнрас болн паршмудас нег чигн күн итксн уга биший+? 49Уга. Зуг тер эгл әмтн закана тускар ю медх билә? Теднд Бурхна харал тусҗ, – гиҗ паршмуд хәрүднь келв.

50Паршмуд заагт бәәсн Никодим гидг күн бәәҗ. Тер урднь Исусла харһдг бәәсмн+.

51– Мана Закаһар бидн түрүләд күүг ю кесинь медхәр сурҗ соңслго бәәҗ, зарһинь кех зөв угавидн, – гиҗ Никодим келв+.

52– Чи бас Һалильясвч? Бурхна Бичг сәәнәр дасад медхич, Һалильяс нег чигн әәлдәч төрүц ирхш, – гиҗ тедн Никодимд хәрү өгв.

53Энүнә хөөн цуһар гер талан тарад йовцхав.

8

Аля күүкд күүнә йовдлын тускар

8^1Исус олив модна уул темцҗ һарад йовв. 2Өрүн өрлә Тер дәкн сүмин һаза ирәд зогсв. Цуһар Терүнә өөр ирәд хурцхав. Исус сууһад әмтнд сурһмҗ өгәд дасхв. 3Тер цагт ном цәәлһәчнр болн паршмуд нег аля йовдл һарһад бәргдсн күүкд кү Терүнүр авч ирәд, әмтнә чирәд зогсав:

4– Багш, эн күүкд күн хуульч йовдл кеһәд бәргдв. 5Мошен закан тиим күүкд улсиг чолуһар цокҗ алтн гиҗ закна. Та ю келнәт? – гиҗ тедн сурв+.

6Тедн Исусиг сөрҗ тиигҗ сурцхав. Цааранднь Исусиг хәрүһинь өгч эс чадхлань, үгәрнь бәрҗ авхар эн күүндвриг эклцхәв. Зуг Исус өкәһәд, һазр деер юм бичәд суув+. 7Тедн зогсн бәәҗ сурҗахла, Исус босад:

– Тадн дундас килнц угань хамгин түрүн энүг чолуһар шивтн, – гиҗ келв+.

8Дәкәд Исус саак кевәрн өвдглҗ сууһад һазр деер юм бичв. 9Энүг соңссн әмтнәс настань экләд йовв, тедниг дураһад наадкснь бас дахлдв. Исус һанцарн үлдв. Күүкд күн Исусин өмн зогса бәәҗ.

10– Тедн цуһар яһсмб? Зарһичинь кех нег чигн күн үлдсн угай? – гиҗ Исус ормасн босад күүкд күүнд келв.

11– Уга күн үлдсн уга, Ах Нойн! – гиҗ тер күүкд күн келв.

– Би бас зарһичн кешгов. Эврәннь хаалһарн йов, эн өдрәс авн килнц бичә ке, – гиҗ Исус хәрүднь келв+.

Исус – орчлңгин герл

12– Би орчлңгин герлв, Намаг дахҗах күн харңһуд йовшго. Тер әмн җирһл өгдг герлтә болна, – гиҗ хөөннь Исус дәкн әмтнд келв+.

13– Чи эврән Бийиннь тускар герчлҗәнәч. Чини герчллһн йосн үнн биш, – гиҗ паршмуд өмнәснь келцхәв+.

14– Би Бийиннь тускар герчлв чигн, Мини үгмүд үнн. Юңгад гихлә, Би альдас ирсән альдаран йовхан меднәв. Тадн Намаг альдас ирсинь альдаран йовҗахинь төрүц медҗ бәәхшит+. 15Тадн әмтнә хәләцәр кү гемшәнәт. Би кү төрүц гемшәхшв+. 16Кемр Би кү гемшәхләрн үнн кевәр гемшәнәв. Юңгад гихлә, Би һанцарн бишв. Намаг илгәсн Эцкм Нанла хамдан бәәнә+. 17Тана закаһар хойр күн герчлхлә, теднә герчллһн чик болна+. 18Би Бийиннь тускар герчлҗәнәв. Намаг илгәсн Эцкм бас Мини тускар герчлҗәнә, – гиҗ Исус хәрүднь келв+.

19– Чини Эцкчн альдв? – гиҗ тедн сурцхав.

– Тадн Намаг чигн болн Мини Эцким медхшит. Кемр тадн Намаг медсн болхла, Мини Эцким бас медх биләт, – гиҗ Исус келв+.

20Цуг энүнә тускар Исус сүмд бәрц өгдг хәәрцгин өөр зогсҗ келсмн. Исусин цагнь ирәд уга бәәҗ, тер учрар нег чигн күн Исусиг бәрҗ авсн уга+.

Мини йовх һазрт тадн ирҗ чадшгот

21Дәкәд Исус иигҗ келв:

– Ода Би йовҗанав. Тадн Намаг хәәһәд, килнцдән даргдад үкхит. Мини йовх һазрт тадн ирҗ чадшгот+.

22– Энтн әмән хорлҗ үкхәр седҗәх бәәдлтә. Юңгад гихлә, Мини йовх һазрт тадн ирҗ чадшгот гиҗ келсмн, – гиҗ евреймүдин толһачнр хоорндан күүндцхәв.

23– Тадн цуһар дора бәәсн орчлңгас болҗанат. Би болхла деед теңгрәс. Тадн эн орчлңгин әмтн. Би эн орчлңгин бишв+. 24Би таднд келлүсв: Тадн килнцдән даргдад үкхит. Кемр тадн Би бәәнәв гисн үгдм эс иткхлә, тадн килнцдән даргдад үкхит, – гиҗ Исус цаарандан келв.

25– Тиигхлә Та кембт? – гиҗ тедн сурцхав.

– Ю хәәҗ би таднла күүндәд суунав? 26Кесг юм тадна тускар Би келҗ гемшәҗ чадх биләв. Зуг Намаг Илгәснәс соңссан орчлңд герчлҗ келҗәнәв. Намаг Илгәснь йосн үннч, – гиҗ Исус келв+.

27Тедн Исусиг Эцкиннь тускар келҗәхинь медсн уга. 28Цааранднь Исус келҗ бәәнә:

– Күмни Көвүг деер һарсна хөөн Би бәәнәв гисм лавта медҗ авхит. Эврәннь дурарн Би юм кеҗәхшв. Эцкимм дасхсн үгиг Би әмтнд цәәлһҗ келнәв+. 29Намаг Илгәснь Нанла хамдан бәәнә. Терүнд кергтә юм Би оньдин кедв. Тегәд Намаг һанцараһим Тер үлдәхш+.

30Эн үгмүдин хөөн кесгнь Исуст иткв+.

Исус килнцәс яһҗ сулдҗ һархин тускар келҗәнә

31– Кемр тадн Мини номар бәәхлә, тадн йосн Мини сурһульчнр болҗанат. 32Тадн йосн үнниг медхит, үнн тадниг сулдхх, – гиҗ Исус Бийднь итксн евреймүдт келв+.

33– Бидн Абрахамин үлдл тохм, бидн нег чигн күүнд заргдад мухла болҗ йовсн угавидн. Яһҗ чи мадниг сулдххмч? – гиҗ тедн хәрүднь келцхәв+.

34– Үнәр келҗәнәв, килнц кеҗәх күн килнцин мухла болҗана+. 35Мухла күн герт оньдиндан бәәҗ чадхш. Көвүн болхла мөңкиндән гертән бәәнә+. 36Кемр Көвүн тадниг сулдххла, тадн йосндан сул болхит. 37Тадниг Абрахамин үлдл тохминь меднәв. Мини үгм тадна седклд багтҗахш, тер учрар тадн Намаг алх санатат+. 38Би таднд Эврәннь Эцкәсн үзсн юман келҗәнәв. Тадн болхла бас эврәннь эцкәсн соңссн юман келҗәнәт, – гиҗ Исус теднд келв.

39– Мана эцкмдн Абрахам, – гиҗ тедн хәрү өгв.

– Кемр тадн Абрахамин үрдүд болсн болхла, тадн Абрахамла әдл кергән күцәх биләт+. 40Таднд Бурхнас соңссн үнниг келҗәнәв. Тадн Намаг зөрц алхар седҗәнәт. Абрахам тиигҗ бәәдго билә. 41Тадн эврәннь эцкиннь кесн юмиг кеҗәнәт, – гиҗ Исус келв.

– Мадн нег эцктәвидн, Бурхн Бийнь – мана Эцк. Бидн йосар һарсн үрдүд, – гиҗ тедн келцхәв+.

42– Кемр Бурхн тадна Эцк бәәсн болхла, тадн Нанд дурта болх биләт. Юңгад гихлә, Би нааран Бурхнас ирләв. Эврәннь санаһарн Би ирсн уга биләв, Намаг Бурхн илгәв. 43Мини келсн үгм тадн яһад эс меднәт? Яһад гихлә, тадн Намаг соңсхар седҗәхшит. 44Тана Эцктн – эрлг. Тегәд тадн терүнә дурар бәәхәр седҗәнәт. Тер кезәнәс авн үннлә таардго алач бәәсмн. Терүнд төрүц үнн уга, худлч болн худлын эцк. Тегәд худл терүнә төрскн келн+. 45Би үнәр келҗәнәв, тер учрар тадн Нанд иткҗәхшт. 46Тадна негнтн Намаг килнц һарһвч гиҗ гемшәҗ чадхий? Би таднд үнәр келхлә, юңгад тадн эс иткнәт? 47Бурхна үрдүд Терүнә үг соңсна. Тадн Бурхна биш болад, Мини үгм соңсҗахшт, – гиҗ Исус келв.

Абрахамас түрүләд Би бәәләв

48– Чи хар сәкүстә Шамарья күнч гиһәд бидн чикәр келсн биший? – гиҗ евреймүд Исуст келцхәв+.

49– Би хар сәкүстә бишв. Би эврәннь Эцкән тевчнәв. Тадн Нанд му нер өгчәнәт+. 50Би Эврәннь нерән туурулхар седҗәхшв. Зуг Мини туурмҗ хәәҗәх, Мини төлә әмтнә зарһинь кедгнь бәәнә+. 51Үнәр келҗәнәв: Үгм дахҗ күцәдг күн мөңкиндән үкшго! – гиҗ Исус келв+.

52– Чамаг хар сәкүснд эзлгдсинь ода бидн йосндан үзҗәнәвидн! Абрахам болн әәлдәчнр кезәнә өңгрҗ одв. Зуг үгим дахҗ күцәдг күн мөңкиндән үкшго гиҗ Чи келҗәнәч. 53Чи мана Абрахам эцкәс деер болҗахмчи? Абрахам өңгрв, болв әәлдәчнр кезәнә өңгрҗ одв. Бийән кенд тоолад тиигҗәхмч? – гиҗ евреймүд хәәкрцхәв.

54– Кемр Би Бийдән туурмҗ хәәҗәхлә, тер туурмҗ юмн биш. Зуг Мини Эцкм Намаг туурулҗана! Тадн Терүг Мана Бурхн гиҗ дууднат!+
55Тадн Терүг төрүц меддго биләт. Зуг Би Терүг меднәв. Кемр Би Терүг медхшв гиҗ келсн болхла, Би таднла әдл худлч болх биләв. Зуг Би Терүг меднәв. Терүнә келсн үгмүдиг соңсҗ күцәдв+. 56Абрахам эцктн цагм үзх гиҗ байрлҗала. Цагм үзәд ик байрта үлдв, – гиҗ Исус хәрү өгв+.

57– Чи эврән тәв күрәд угач, яһҗ Абрахамиг үзсмч? – гиҗ евреймүд сурцхав.

58– Абрахам экиннь геснәс һарад уга бәәтл Би Бәәләв, үнәр таднд келҗәнәв, – гиҗ Исус келв.

59Тиигхлә тедн чолу авад Исус тал шивҗ алхар седв. Зуг Исус теднәс бултад, сүмәс һарад йовҗ одв+.

9

Сохр кү эдгәлһн

9^1Нег дәкҗ Исус йовҗ йовад, нег сохр кү үзв. Тер күн һарснас авн сохр бәәҗ.

2– Багш, эн күн юңгад сохр һарсмб? Кен килнц һарһсмб, эн күн аль энүнә эк-эцкнь? – гиҗ сурһульчнр Исусас сурцхав+.

3– Тер чигн, эк-эцкнь чигн килнц һарһсн уга. Эн күүг эдгәһәд, әмтнд Бурхна күчиг үзүлхәр цуг эн учрв. 4Өдр чиләд уга бәәтл бидн Намаг Илгәсн Эцкин керг күцәх зөвтәвидн. Удл уга харңһу сө болх, тиигхлә күн юм кеҗ чадшго+. 5Эн һазр деер бәәтл Би нарт делкән герл болҗанав, – гиҗ келәд,+
6Исус һазрт нульмад, шүлсәрн шора зуурч, сохр күүнә нүднднь түркв+.

7– Ода болхла йовад Шилоах гидг уснд нүүрән уһачк, – гиҗ Тер сохр күүнд келв.

(Шилоах гисн – «Илгәгдсн» гисн үг.) Сохр күн йовад, нүүрән уһаһад ирхләрн юм үздг болв+. 8Хам-хоша бәәсн әмтн терүг һууль һууҗ йовсинь үзсн әмтн сурцхав:

– Эн һууль һууҗасн күн мөн биший?

9Зәрмнь:

– Тертн Бив, – гив.

– Уга, энтн терүнә дүрстә, – гиҗ зәрмнь келцхәв.

Эдгсн күн бийнь келв:

– Тертн Бив.

10– Яһҗ чамд нүднә харан орв? – гиҗ тедн сурцхав.

11Тер хәрүднь:

– Исус гидг нертә күн шораһар бальчг кеһәд мини нүднд түркв. Дәкәд Тер Шилоах гидг уснд нүүрән уһа гив. Би йовад нүүрән уһасна хөөн үздг болв. Нүднә харан нанд орв, – гиҗ келв.

12– Тер күн альдв? – гиҗ тедн эдгсн күүнәс сурцхав.

– Би медҗәхшв, – гиҗ эдгсн күн хәрү өгв.

Паршмуд харан орсн күүг мөшкҗәнә

13Тиигхлә тедн харан орсн күүг паршмуд тал авч ирцхәв. 14Бемб өдр Исус шүлсәрн шора зуурч, эн күүнә нүдн хара орулв+. 15Паршмуд тер күүнәс:

– Нүднә харан чамд яһҗ орсмб? – гиҗ сурцхав.

– Исус мини нүдм бальчг түркв, би нүүрән уһаһад юм үздг болв, – гиҗ эдгсн күн келв.

16Зәрм паршмуд:

– Чамаг эдгәсн күн Бурхнас ирсн күн биш, юңгад гихлә, энтн бемб өдриг бемб өдр гиҗ тоолхш, – гицхәв.

Зәрмнь болхла:

– Килнцтә күн тиим өвәрц юмиг яһҗ чадхмб? – гиҗ келцхәв.

Теднә хәләц-тоолврнь онц йилһгдв+.

17– Нүднчн Тер сексн учрас чи эврән Терүнә тускар ю келҗ чадхмч? – гиҗ паршмуд эдгсн күүг мөшкв.

Эдгсн күн:

– Тер әәлдәч, – гив+.

18Евреймүдин толһачнр терүг сохр бәәсинь, дәкәд нүднә харан орсинь итксн уга бәәҗ. Тедн тер күүнә эк-эцкинь дуудхар шиидв.

19– Эн тана көвүнтн биший? Энүнә тускар тадн сохр билә гисн бишийт? Ода яһҗ энтн юм үздг болсмб? – гиҗ тедн сурцхав.

20– Эн мана көвүн гиҗ бидн таньҗанавидн, энүг һарснас авн сохр бәәсинь меднәвидн. 21Зуг яһҗ эн юм үздг болсинь, кен нүдинь эдгәсинь бидн медхшвидн. Энүг бийәснь суртн. Мана көвүн нас күрсн күн, хәрүһинь таднд өгч чадх, – гиҗ эк-эцкнь келцхәв.

22Эк-эцкнь евреймүдин толһачнрас әәһәд тиигҗ келцхәв. Юңгад гихлә, Исусиг Бурхна илгәсн Аврач гиҗ тоолснь хурлас көөгдх гисн шиидвр евреймүдин толһачнр батлсмн+. 23Тегәд чигн эк-эцкнь:

– Энтн наста күн, бийәснь суртн, – гицхәв.

24Паршмуд эдгсн күүг хойрдад дуудв.

– Бурхна чирәд үн кел! – гиҗ тедн келцхәв, – Чамаг эдгәсн күүг килнцтәһинь бидн меднәвидн.

25– Терүг килнцтә эс килнцтәһинь би медхшв. Урднь сохр бәәһәд, дәкәд харата болсан сәәнәр меднәв! – гиҗ эдгсн күн келв.

26– Тер чамд ю кесмб? Чини нүдичн яһҗ эдгсмб? – гиҗ паршмуд мөшкв.

27– Би таднд келҗ өгләв, тадн соңссн угат. Намаг дәкн-дәкнәс соңсх дурн таднд яһад күрәд бәәнә? Тадн Терүнә сурһульчнр болхар бас седҗәхмбт? – гиҗ тер хәрү өгв.

28Тиигхлә тедн эдгсн күүг шоодад, му келәд:

– Чи эврән Терүнә сурһульч! Бидн Мошен сурһульчнрвидн! 29Бурхн Мошелә күүндсинь бидн меднәвидн. Эн күүнә тускар болхла бидн юм медхшвидн. Эн күн альдас ирсинь медхшвидн, – гиҗ тедн келцхәв+.

30– Я-а! Акад юмб? Терүг альдас ирсинь чигн медхшийт? Тертн болхла мини нүдм секв. 31Бурхн килнцтә әмтиг соңсхш гисинь бидн меднәвидн. Бийинь күндлдг Терүнә дурар бәәдг әмтиг Бурхн соңсдгинь бидн меднәвидн+. 32Орчлң үүдснәс авн ода күртл кен чигн һарснас авн сохр күүнд хара орулдгинь соңсгдад уга. 33Кемр Эн Күн Бурхна Күн биш болсн болхла, Тер иим юм үзүлҗ чадшго билә, – гиҗ эдгсн күн хәрүднь келв.

34– Чи килнцтә төрләч. Маднд уха заах зөв чамд уга, – гиҗ хәрүднь келәд, тедн эдгсн күүг хурлд ирдгинь уурулв.

Сохр ухан-седклин тускар

35Исус эдгсн күүг паршмуд тиигсинь соңсад, терүг олҗ авад сурв:

– Чи Күмни Көвүнд иткҗәнч?

36– Тертн кемб, Ах Нойн минь? – гиҗ тер сурв, – Келтн нанд, би Терүнд иткнәв.

37– Чи ода Терүг үзҗәнәч, Тер чамта күүндҗәнә, – гиҗ Исус келв+.

38Тиигхлә күн:

– Деед Эзн, би иткҗәнәв, – гиһәд Исуст сөгдҗ мөргв.

39Исус келв:

– Сохр әмтнд хара орулҗ, харата әмтиг сохрулхар Би эн орчлңд ирв.

40Өөрнь бәәсн паршмуд:

– Бидн бас сохр болҗахмб? – гиһәд сурцхав+.

41Исус:

– Кемр тадн сохр бәәсн болхла, тадн эврәннь килнцдән буру уга болх биләт. Зуг тадн үзҗәнәвидн гисн төләдән, тадн деерән буру толһатат+.

10

Хөөчин тускар

10^1– Хөөнә хаша дотр үүдәр орлго талдан орм олҗ авад орсн күн – хулхач болн деермч, гиҗ үнәр таднд келҗәнәв. 2Хашан үүдәр орсн күн эврәннь хөөдин хөөч мөн. 3Манач терүнд үүдинь секнә. Хөд дууһинь соңсна. Тер эврәннь хөөдән нерәрнь дуудад, дахулад һазаран һарна. 4Хөөч хөөдән цуглулҗ һазаран һарһад, бийнь өмннь һарад уралан йовна. Эзнә ду таньдг учрас тедн хөөчин ардаснь дахҗ йовна. 5Күүнә ду хөд медхш. Тегәд күүнә күүг тедн дахшго. Хөд гүүһәд тарад йовҗ одх, – гив.

6Исус үлгүрлҗ келсмн, зуг Терүнә үгмүдин чинринь әмтн медҗ чадсн уга+.

Исус – сән хөөч

7– Би хөөнә хашан үүднв, гиҗ үнәр келҗәнәв. 8Нанас урд ирсн әмтн хулхачнр болн деермчнр. Хөд тедниг соңссн уга. 9Би лавта үүднв. Нанар дамҗҗ орҗ һарснь әмән харсҗ аврх. Тер күн орҗ һарад, урһцта-идгтә һазр олҗ авх+. 10Хулхач юм хулхалхар, алхар, күүчҗ хамхлхар ирнә. Би болхла әмтнд йосн элвг-делвг әмн-җирһл өгхәр ирв. 11Би сән хөөчв. Сән хөөч эврәннь хөөдин төлә әмән әрвллго өгхдән белн+. 12Ялч болхла йосн хөөч биш. Хөд терүнә биш. Ялч аашсн чоныг үзхләрн, хөөдиг хаяд, әәһәд, зулад йовҗ одна. Тиигхлә чон зәрм хөөдиг шүүрч авна, наадкснь тарад йовҗ одна+. 13Ялч йосн хөөч биш, тер ялч болад зулҗ одна. Тер хөөдиг йосндан асрҗ хәләхш. 14-15Би сән хөөчв. Эцк Намаг меднә, Би Эцкән бас меддв. Тиим кевәр Би Эврәннь хөөдән сәәнәр меднәв, хөөдм Намаг бас меднә. Эврәннь хөөдин төлә Би әмән әрвллго өгхдән белнв+. 16Талдан хөд Нанд бас бәәнә. Тедн эн сүргин хөд биш. Би тедниг бас дахулҗ авч ирх зөвтәв. Тедн Мини ду бас соңсх. Удл уга цуһар нег хөөчтә нег сүрг болх!+
17Би әмән хәрү авхин төлә өгхдән белнв. Тер учрар Эцк Нанд хәәртә+. 18Кен чигн Мини әмиг булаҗ авч чадшго. Би эврә дурарн әмән өгчәнәв. Әмән өгх чигн, хәрү авх чигн йосн Нанд бәәнә. Тиигҗ Нанд Эцкм закв, – гиҗ Исус келв+.

19Эн үгмүдин хөөн еврей әмтн хоорндан хувагдв+.

20– Эн – ухань көндрсн хар сәкүстә күн. Ю хәәҗ Энүг соңсҗант? – гиҗ кесгнь келцхәв+.

21Зәрмнь:

– Хар сәкүснд эзлгдсн күн тиигҗ келшго. Хар сәкүсн сохр күүнд хара орулҗ чадхмб? – гицхәв+.

Евреймүд Исуст иткҗәхш

22Үвл болсмн. Ерусалимд һол сүм шинрүлҗ нерәдлһнә нәр болв. 23Исус сүмин хашан дотрк Соломон хаана нертә бәәрн дотраһар йовҗ йовла+. 24Әмтн Терүнә өөрнь зогсв.

– Кедү күртл Чи мадниг өврүлҗ зовахмч? Кемр Чи Бурхна илгәсн Аврач болхла, тодрхаһар кел маднд, – гиҗ тедн келцхәв+.

25Исус иигҗ келв:

– Би таднд келләв. Тадн итксн угат. Эцкинм күчәр кесн йовдлмуд Мини тускар келҗәнә+. 26Тадн Мини хөд биш болсн учрас Нанд иткҗәхшит. 27Мини хөд дууһим соңсна. Би тедниг таньҗ меднәв. Тедн Намаг дахҗ йовна. 28Би теднд мөңк җирһл өгнәв. Тедн мөңкиндән үкшго. Мини хөөдиг Нанас күн булаҗ авч чадшго+. 29Нанд Эцкин өгсн юмн цуг юмнас деер. Тедниг Эцкәс күн булаҗ чадшго. 30Эцк Би хойр ни-негнвидн+.

31Тиигхлә евреймүд саак кевәрн Исусиг алхар чолу һартан авцхав+.

32Зуг Исус:

– Би тана чирәд Эцкин даалһсн кесг сән йовдлмуд күцәвүв. Ямаран йовдлас көлтә тадн Намаг чолуһар цокхар седҗәхмт? – гиҗ келв.

33– Бидн чамаг сән йовдлмудас көлтә цокхар седҗәхшвидн. Чамаг Бурхиг му келснә төләд, эгл күн Бийән Бурхнд тоолсн төләд чолуһар цокхар седҗәнәвидн, – гиҗ евреймүд хәрүцв+.

34– «Тадн – бурхд» гиҗ Бурхн келснь тадна Заканд бичәтә биший+? 35-36Бурхна Бичгт бәәсн үгмүд мөңкиндән үнн болдгинь бидн меднәвидн. Бурхна Үг авсн улсиг бурхд гиҗ Бурхн нерәдсн биший? Намаг Эцкм шүүҗ авад орчлңд илгәв. Би – Бурхна Көвүнв гиҗ келхлә, Бурхиг муурулҗана гиһәд яһад тадн Намаг гемшәҗәхмбт+. 37Кемр Мини Эцкин даалһсн йовдлмудыг Намаг эс күцәхлә, бичә Нанд итктн! 38Кемр Мини Эцкин даалһсн йовдлмудыг Би күцәхлә, Мини үгд эс итквчн, Мини кесн йовдлмудт итктн. Тиигәд Би Эцклә негдәд, Эцк Нанла негдәд бәәдгинь медхит, – гиҗ Исус келв+.

39Тедн саак кевәрн Исусиг бәрҗ авхар седв, зуг Исус теднд бәргдсн уга+. 40Цааранднь Исус дәкәд Йордан һолын телтр эрг тал һарч йовад тенд үлдсмн. Тенд Йохан урднь әмтиг уснд кирслсмн+. 41Олн күн Исусур ирлә:

– Йохан өвәрц йовдлмуд эс үзүлв чигн, зуг эн күүнә тускар келснь цугнь үнн, – гиҗ тедн келцхәв+.

42Тенд олн әмтн Исуст итксмн+.

11

Лазарин үкл

11^1Йудья һазрин Бетәнья хотнд Лазарь гидг күн гемтҗ. Тер Март Мирьям гидг хойр эгчтә бәәдг бәәҗ+. 2Мирьям каңкнсн үнртә тосиг Деед Эзн Исусин көлднь түркәд, үсәрн арчдг күүкд күн. Терүнә дү Лазарь күнд гемтә бәәҗ+.

3– Деед Эзн, Тана хәәртә үр икәр гемтҗәнә, – гиҗ эгчнр Исус тал зәңг илгәв.

4Исус энүг соңсад:

– Эн гемәс көлтә Лазарь үкшго. Бурхиг туурулхин төлә цуг эн учрх. Бурхна Көвүг бас туурулхин төлә эн гем ирҗ, – гиҗ келв.

5Март, Мирьям болн Лазарь һурвнд Исус ик дурта бәәҗ. 6Зуг Лазариг гемтә бәәсинь соңсв чигн, Исус бәәсн һазртан хойр өдртән бәәв. 7Энүнә хөөн Исус эврәннь сурһульчнртан:

– Хәрү Йудья һазрур йовхмн, – гиҗ келв.

8– Багш, тенд әмтн Таниг чолуһар цокхар седлә. Тер бийнь Та тиигәрән йовх санатавт?! – гиҗ сурһульчнр келв+.

9– Арвн хойр часин кемҗәнд өдр герлтә болна, тиим эсий? Өдрәр йовсн күн бүдршго, тер эн орчлңгин герлиг үзнә+. 10Ора сөөһәр йовдг күн бүдрх, юңгад гихлә, тер герл уга, – гиҗ Исус келв.

11– Мана үр Лазарь унтҗ одв, зуг Би терүг серүлхәр йовҗанав, – гиҗ Исус немҗ келв+.

12– Деед Эзн, кемр тер унтсн болхла, тертн эдгҗәх болвза? – гиҗ сурһульчнр сурв.

13Исус теднд Лазарь өңгрв гиҗ келлә, зуг сурһульчнр Исусиг нөөрин тускар келҗәхинь санв. 14Тиигхлә Исус:

– Лазарь өңгрҗ одв, – гиҗ иләр келв.

15– Терүнлә хамдан урднь эс бәәсндән Би байрлҗанав. Энүн деерәс тадн Нанд иткхит. Эн учрсн юмн таднд туста болх. Лазарь тал йовцхай, – гиҗ Исус немҗ келв.

16Тиигхлә Томас гидг күн (тер Икрин өрәсн бәәсмн) наадк сурһульчнрт келв:

– Йовцхай! Исусла хамдан үкцхәй!+

Исус эгч дү хойрин зүркинь тогтнулҗана

17Исусиг ирхд Лазарин цогцнь дөрвн өдр үкәрт кевтсн бәәҗ. 18Бетәнья Ерусалимас һурвн дууна шаху бәәсмн. 19Урднь Март Мирьям хойрт кесг евреймүд ирәд, теднә ахиннь тускар һундл төрүлҗ. 20Исусиг аашсинь соңсад, Март Терүг тосхар һарв, Мирьям гертән үлдв.

21– Деед Эзн минь, Таниг энд бәәсн болхла, дүм үкшго билә. 22Болв би ода чигн меднәв, Бурхн сурсн юмитн Танд өгх, – гиҗ Март Исуст келв.

23– Чини дүүчн әмдрх, – гиҗ Исус хәрүднь келв.

24– Би меднәв, тертн сүл өдрт әмдрллһнә өдрт әмдрх, – гиҗ Март келв+.

25– Би – әмдрллһн болн җирһл. Нанд иткдг күн үкв чигн әмдрх+. 26Болв әмд деерән Нанд иткснь төрүц үкшго. Чи Мини келсн үгд иткҗәнчи? – гиҗ Исус сурв+.

27– Э, иткҗәнәв, Деед Эзн, Таниг орчлңд ирсн Бурхна Көвүн – Бурхна илгәсн Аврач гисинь иткҗәнәв, – гиҗ Март хәрү өгв+.

Исус уульҗана

28Цуг энүг келәд, Март хәрҗ ирәд, дү күүкән дуудад:

– Багш ирв, энд бәәнә. Тер чамаг дуудҗана, – гиҗ шимлдҗ келв.

29Мирьям үгинь соңсад, босад Исус тал адһҗ һарад йовв. 30Исус тер хотн дотр орад уга бәәсмн. Тер Мартан тоссн ормд зогсҗала. 31Мирьямин герт ирсн евреймүд терүнд сана зовҗ төвкнүлҗәлә. Мирьямиг босад йовхлань, терүг үкәр тал уульхар йовҗана гиҗ санад, тедн ардаснь дахв. 32Мирьям Исусин бәәсн һазрт ирәд, Терүг үзәд, көлднь киисәд келв:

– Деед Эзн минь! Таниг энд бәәсн болхла, дүм үкшго билә, – гив.

33Исус оркрҗ уульҗах Мирьямиг болн евреймүдиг үзәд, һашудҗ гейүрв.

34– Терүнә цогцинь тадн альд тәвсмт? – гиҗ Исус сурв.

– Йовхм, Та эврән үзхит, – гиҗ тедн келцхәв.

35Исус уульв+.

36– Энтн үнәр Лазарьт хәәртә бәәҗ, – гиҗ евреймүд нег-негндән келцхәв.

37Тер бийнь зәрмнь:

– Сохр күүнд хара өгсн күн Лазариг өңгрүлшгоһар юңгад юм эс кесмб? – гиҗ келцхәв+.

Исус Лазариг әмдрүлҗәнә

38Исус гейүрәд үкәр тал йовв. Үкәр гисн хадын көндә билә. Хадын амн чолуһар хаалһата бәәҗ+.

39– Эн чолу түлкәд хооран кетн, – гиҗ Исус закв.

Үксн күүнә эгчнь Март:

– Деед Эзн минь, тендәс үмкә үнр һарчана, Лазарин цогцнь дөрвн өдр үкәрт кевтнә, – гив.

40Тиигхлә Исус:

– Би чамд келлүсв, кемр иткхләчн, Бурхна туурмҗ чамд үзгдх, – гиҗ хәрү өгв.

41Чолуг түлкәд хооран кеснә хөөн Исус теңгр хәләһәд келв:

– Аав минь, Намаг соңсҗасн төләд Би Чамд ханлт өргҗәнәв+. 42Би меднәв, Чи Намаг оньдин соңснач. Би цуг энүг энд зогссн әмтнә төлә келҗәнәв. Чи Намаг илгәввч гиснд эдниг итктхә гиҗ келҗәнәв+.

43Эн үгмүд келәд Исус чаңһар дуудв:

– Лазарь, һар нааран!+

44Үксн күн һарв. Терүнә һар-көлнь еврей әмтнә заңшалар цаһан кенчрәр, чирәнь альчурар оралһата бәәсмн.

– Боодһаһинь тәәләд, йовултн, – гиҗ Исус келв+.

Деед хург Исусиг алхар шиидснь

45•Мирьям тал ирсн евреймүдин кесгнь Исусин кесн өвәрц үзәд Терүнд иткв+. 46Зуг зәрмнь паршмуд тал йовад, учрсн йовдлын тускар цәәлһҗ келҗ өгв. 47Ах гелңгүд болн паршмуд Деед хург кев:

– Эн күн дала өвәрц йовдлмуд кенә. Ода яахмб? – гиҗ тедн сурцхав.

48– Кемр бидн Терүнд зөв өгәд бәәхлә, Тер кех юман цааранднь кех, тер учрар цуһар Терүнд иткх. Тиигхләнь Римин улс ирәд мана сүмиг болн келн әмтиг уга кеһәд тарах, – гиҗ тедн келцхәв.

49Кәәп гидг күн тер җилд ах гелң болҗ йовсмн тер:

– Тадн юм медҗәхшит. 50Нег келн-әмтн үкхин ормд нег күн цуг келн әмтнә төлә үкснь деер болхиг тадн медҗәхшийт? – гив+.

51Тер эврә уханасн эн үгмүд келсн уга, тер цагт ах гелң болсн төләд тер Исус еврей әмтнә төлә үкх гисн әәлдхлиг келҗ өгв+. 52Болв һанцхн еврей әмтнә төлә биш, цуг олн зүсн нутгт бәәсн Бурхна үрдүдин төлә, тедниг цуглулҗ негдүлхин төлә Исус әмнәсн хаһцулгдх+.

53Тер өдрәс авн тедн Исусиг алх арһ хәәдг болв+. 54Тер учрар Исус еврей әмтнә заагт ил йовдган уурв. Тер эҗго көдән өөр бәәсн Эпрам гидг хотнур йовҗ одв. Тенд Исус эврәннь сурһульчнртаһан бәәв.

55Йудья әмтнә Песах гидг нәр өөрдҗ йовла, әрвсллһнә йос күцәхин төлә, кесг әмтн еврей нутгин һазр болһнас Ерусалим балһснур ирцхәв+. 56Тедн Исусиг хәәлдәд, сүмд ирәд нег-негнәсн:

– Эн байр-нәәрт Тертн иршго болвза? – гиҗ сурцхав.

57– Кемр Исусиг альд бәәхинь күн медхлә, Терүг бәрҗ авхар дарунь теднд келҗ өгх зөвтә, – гисн заквр ах гелңгүд болн паршмуд һарһв+.

12

Мирьям Исусин көлднь каңкнсн үнртә тос асхснь

12^1•Песах гидг нәр күртл зурһан өдр үлдҗ. Исус Бетәнья гидг Лазарь бәәсн хотнур ирв. Тер хотнд урднь Исус Лазариг әмдрүлсмн+. 2Энд Исусин төлә байрин хот белдв. Март хотынь зөөһәд ширә деер тәвв. Лазарь талдан гиичнрлә болн Исусла хамдан ширә эргҗ сууҗ+. 3Мирьям савд [литрин өрәл дүңгә] кесн нард гидг үнтә каңкнсн үнртә тосиг авад, Исусин көл деернь асхад, үсәрн арчв. Гер каңкнсн үнрәр дүүрв+. 4Исусин нег сурһульч Йуда Искериот (хөөннь тер Исусас урвсмн):

5– Эн тосиг һурвн зун цаһан мөңгнд[*] хулдад, мөңгинь һуульһнч әмтнд өгх йоста бәәсн юмн, – гиҗ келв.

6Тер энүг һуульһнч әмтнд санань зовад, теднә арһинь хәәхин төлә келсн биш тер хулхач болад тиигҗ келв. Йуда мөңг хадһлдг хәәрцгтә бәәҗ. Тегәд тер мөңгән бәәҗ-бәәҗәһәд эврән эдлдг бәәсмн+.

7– Эн күүкд күүг бичә гемшәтн. Эн тосиг Намаг оршахар эн хоршаҗ хадһлтха! 8Тадна өөр угатя яду әмтн оньдин бәәх. Би болхла удл уга таднас салхв, – гиҗ Исус келв+.

Лазарин тускар болсн нууц күүндлһн

9Тер саамд кесг евреймүд Исусиг тенд бәәсинь медчкәд ирцхәв. Тедн һанцхн Исусиг хәләхәр биш дәкәд Лазариг үзхәр ирҗ. Юңгад гихлә, тедн Лазариг Исус әмдрүлҗ гисн зәңг соңсҗ+. 10-11Евреймүдин ик зунь Лазарас көлтә ах гелңгүдиг үлдәһәд, Исус тал ирәд, Терүнә итклд орсн төләд ах гелңгүд Лазариг бас алхар седв.

Ик байртаһар Ерусалим балһснур орҗ ирлһн

12•Маңһдуртнь Песах гидг байрта нәәрт ирсн әмтн Исусиг Ерусалим тал ирҗ йовхинь соңсв. 13Тедн шавар зандн[*] модна бүчрмүд авад, Исусиг тосҗ һарв.

– Бурхн тууртха! Деед Эзнә нерн деерәс ирснь әдстә болтха! Израилин Хан әдстә болтха! – гиҗ олн әмтн хәәкрцхәв+.

14Исус баахн элҗгниг олҗ авад унад йовҗ. 15«Сиона күүкн бичә ә! Хәлә! Баахн элҗгниг унҗ авсн чини Хан йовҗ йовна» гиҗ Бурхна Бичгт бичәтә бәәнә+. 16Түрүләд Исусин сурһульчнр яһад тиигҗәхинь медсн уга. Зуг Терүг өврмҗтә кевәр әмдрснә хөөн тедн Исусин тускар Бичгт тиигҗ бичгдсинь тодлв. Яһад иигҗ кесинь бас тедн тодлв+. 17Исус Лазариг үкәрәснь дуудҗ авад, цогцинь яһҗ әмдрүлсинь үзсн әмтн зогсл уга күн болһнд келдг бәәсмн. 18Ода тедн тиим өвәрц йовдл кесн күн аашсиг медәд, һарч Исусиг тосв.

19– Бидн ю эс кеввчн тус болҗахш. Цуг нарт делкә Терүг дахҗ йовна! – гиҗ паршмуд уурлад хоорндан келцхәв+.

Исус эврәннь үклин тускар келснь

20Тер байрт ирсн әмтн заагт нег цөөкн грек келн әмтн Бурхнд сөгдхәр ирҗ. 21Тедн Һалилья һазрин Бетсәд хотна Пилип гидг Исусин сурһульч тал өөрдәд:

– Тана зерг, бидн Исусиг үзх саната биләвидн, – гиҗ сурцхана+.

22Пилип Андрей тал йовад энүнә тускар келв, тедн хоюрн тер әмтнә тускар Исуст келв. 23Исус иигҗ келв:

– Күмни Көвүнә, Мини туурхин цаг ирв+. 24Би үнәр келҗәнәв: Буудян экн һазрт унад эс үкхлә, негхн болҗ үлднә. Кемр буудян экн үкхлә, олн буудя өгч урһна+. 25Тер учрар әмән әрвлснь әмән геех. Эн орчлңд әмән әрвлдгонь мөңк җирһл эдлх+. 26Нанд церглҗәх күн Намаг дахҗ йовтха! Мини бәәсн һазрт зарцм бәәнә. Нанд церглҗәх күүнд Эцкм ачинь хәрүлх. 27Мини седклм икәр зовҗ бәәнә. Ю келхв ода? Аав минь, Намаг эн цагас гетлүлит! Зуг Би эн цагин төлә ирсн бәәнәв!+
28Аав минь, нерән туурултн!

– Би туурлав, болв дәкн туурхв! – гисн дун генткн теңгрәс соңсгдв+.

29Тенд зогссн олн әмтнәс зәрмнь тер дууг соңсад, эн оһтрһун дун һарв гиҗ келцхәв. Зәрмнь Бурхна элч Терүнлә күүндв гив+.

30– Эн дун Мини төлә биш тадна төлә, – гиҗ Исус келв+.

31Ода эн орчлңгин зарһ келһнә цаг ирв, эн орчлңгин Нойн цааран көөгдх+. 32Һазрас деегшән өрггдх цагт цуг әмтнә оньг Нанд тусх+. 33Эн үгмүдәр Исус ямаран үкләр үкхин тускар цәәлһҗ келв+. 34Олна заагт бәәсн улс:

– Бидн Бурхна Бичгт Христос мөңкинд әмд бәәх гиҗ умшлавидн. Ода юңгад Та Күмни Көвүн деегшән өрггдх гиҗ келҗәхмт? Күмни Көвүн гиснь кемб? – гиҗ келцхәв+.

35– Таднла бәәсн герлд бачм цаг үлдв. Харңһу эс болтл, өдрин герлтәд йовтн. Харңһуд йовсн күн альдаран йовсан медхш+. 36Герл герлтҗәх кемд герлд итктн. Герлин көвүд болхит! – гиҗ Исус теднд келәд, һарад цааран йовҗ одв+.

Евреймүд иткҗәхш

37Исусиг кесг өвәрц йовдлмуд үзүлвчн әмтн Терүнд итксн уга. 38Цуг эн Эшья гидг әәлдәчин келснь бүтдгәр учрв: «Деед Эзн! Кен мана келснд итксмб, кенә нүднд Деед Эзнә күч секгдсмб?»+
39Тедн иткҗ чаддго бәәҗ, энүнә учринь Эшья гидг әәлдәч: 40«Нүдәрн бичә үзтхә гиһәд, ухаһарн бичә медтхә гиһәд, Бурхн теднә нүдинь сохлҗ, ухаһинь хаав. Тегәд тедн бийән эдгәхәр Нан тал эргҗ хәләшго гиҗ Деед Эзн келв», – гиҗ келв+. 41Эшья Деед Эзнә туурмҗ үзсн учрар Терүнә тускар иигҗ келсмн.

42Тер цагт толһачнр дундас кесгнь Исуст иткв. Зуг паршмуд тедниг хурлас салһх гиһәд, эврәннь итклин тускар ил келдго бәәсмн+. 43Әмтнә магтлһн Бурхна магталас теднд деер бәәҗ+.

Исусин үг – зарһч

44– Нанд иткдг күн Нанд биш Бийим илгәсн Бурхнд иткнә+. 45Намаг үздг күн Бийим илгәсн Бурхиг үзнә+. 46Би – Йосн герлв. Нанд итксн күүг харңһуд үлдәшгоһар Би эн орчлңд ирв+. 47-50Мини үгм соңсад эс күцәдг күүнд Би зарһч бишв. Би эн орчлңгиг гемшәхәр ирсн угав. Эн орчлңгиг харсҗ аврхар ирв. Намаг һолҗ Мини келсим эс күцәсн күүнд зарһчнь бәәнә. Үгм сүл өдрт терүнә зарһч болх. Би эврәннь нернәс келсн угав. Бийим илгәсн Эцкм иигҗ келх заавр өгв. Терүнә заавр – мөңк җирһл гисинь Би үнәртән меднәв. Мини Эцкимм зааҗ өгсн үг Би таднд келҗәнәв++.

13

Исус сурһульчнриннь көл уһаҗана

13^1Песахин байрин өмнк өдр билә. Эн һазриг үлдәһәд, Эцкүрн хәрү йовх цаг ирсинь Исус медәд бәәлә. Исус эн Һазрт бәәх сурһульчнртан дегд эңкр билә, үктлән чигн эңкр билә+. 2Сурһульчнр Исусла хамдан асхни хот эдлв. Тер цагт эрлг Шимона Искериотин көвүнд Йудад Багшас урвах уха-сана орулв+. 3-5Бурхн Эцк Исусин һарт бәәсн күчән өгсинь болн Тер Бурхнас ирәд ода Бурхн тал хәрҗ йовхинь Исус медв. Исус босад, деерк хувцан тәәлҗ, альчурарн бийән бүслв. Цааранднь Тер савд ус кеһәд, сурһульчнрин көл уһаһад, бүслсн альчурарн арчв++. 6Шимон Пётр тал Исус өөрдхләнь тернь:

– Деед Эзн минь! Та мини көл уһахар седҗәнт? – гив.

7– Ода Намаг ю кеҗәхинь чи медҗәхшич, зуг хөөннь медхич, – гиҗ Исус хәрү өгв.

8– Та мини көл төрүц уһашгот! – гиҗ Пётр келв.

– Кемр Би Чини көличнь эс уһахла, чи Нанла хамдан негдшгоч, – гиҗ Исус хәрүднь келв+.

9– Тиигхлә, Деед Эзн минь, һанцхн көл биш, һарм, толһаһм бас уһатн, – гиҗ Пётр келв.

10– Цевр күүнә һанцхн көлинь уһах кергтә, юңгад гихлә, терүнә цогцнь цевр. Тадн цевр бәәнәт, зуг цуһар биш, – гиҗ Исус хәрүднь келв+.

11Терүнәс урвх күүг Исус медлә, тегәд чигн цуһар цевр бишит гив+. 12Сурһульчнрин көлинь уһаһад, Исус деерк хувцан өмсәд, Эврәннь ормдан ирәд суув. – Тадндан гиҗ Би ю кесинь медгдҗәнү? 13Тадн Намаг Багш, Деед Эзн гинәт. Чик, тертн мөн. Би, Деед Эзн, Багшв+. 14Зуг көлитн уһаҗ өгләв. Ода тадн тиигҗ, нег-негнднь көл уһах зөвтәт+. 15Тадниг үлгүр автха гиһәд, тиигҗ кетхә гиһәд, уһаҗ өгләв+. 16Үнәр келҗәнәв. Зарц Эзнәс, элч Илгәснәс деер биш+. 17Энүг медәд, цугинь күцәҗәх күн буйн-кишгтә!+
18-19•Цугтаннь тускар келҗәхшв. Кениг йилһҗ авсан меднәв. Зуг «Мини өдмг идҗәснь өмнәсм һаран өргв» гисн Бурхна Бичгин үгмүд бүттхә! Энүг учрхин өмн Би әәлдҗ келҗәнәв. Энүг учрсн хөөн БИ БӘӘНӘВ гисндм Тадн дарунь иткхит++. 20Үнәр келҗәнәв. Мини илгәсн кү седклдән орулдгнь Намаг орулҗахнь мөн. Бийим орулдгнь – Бийим Илгәсиг орулх, – гиҗ Исус келв+.

Исусиг бәрҗ өгх күн

21Энүг келәд, цааранднь Исус икәр үүмәд:

– Тадн дундас негнь Намаг бәрҗ өгх гиҗ үнәр келҗәнәв, – гив+.

22Сурһульчнр нег-негнүрн хәләлдәд, кенә тускар келҗәхинь санад өврәд бәәцхәв. 23Исусин хамгин дурта нег сурһульч Терүнә өөр суув+. 24Шимон Пётр – кенә тускар келҗәхинь сур – гиҗ терүнд докъялҗ келв. 25Тер сурһульч толһаһан Исусур өөрдүләд:

– Деед Эзн минь! Терчн кемб? – гиҗ сурв.

26– Мини шүүслҗ өгсн өдмгиг авсн күн тер болх, – гив.

Исус өдмг шүүсләд, Шимона Искериотин көвүнд Йудад өгв. 27Йуда өдмг авсн цагт терүн дотр эрлг орҗ одв.

– Кех юман шулуһар ке, – гиҗ Исус терүнд келв.

28Юңгад Исус терүнд тиигҗ келҗәхинь нег чигн күн медсн уга. 29Йуда мөңгнә хоршалһна хәәрцгтә болсн учрас зәрмнь Исусиг терүг байрин өдрт юм хулдҗ автха, эс гиҗ мөңгнә нег хүвинь угатя әмтнд өгтхә гиҗ зәрмнь санцхав+. 30Өдмгинь авад, Йуда дарунь гертәс һарв. Харңһу сө бәәҗ.

Шин заавр

31-35Йуда һарад йовҗ одхла Исус:

– Ода Күмни Көвүн туурв. Терүгәр дамҗад Бурхн туурв. Кемр Бурхн Күмни Көвүһәр дамҗад туурсн болхла, Терүг Бурхн Эврән туурулх, тер дарунь туурулх. Мини хәәртә үрдүд! Таднла бәәх цагм чилҗәнә. Намаг санад хәәхит. Толһачнрт келсн үгән таднд ода келҗәнәв: Мини йовх һазрур тадн ирҗ чадшгот. Шин заавр өгчәнәв: Нег-негндән дурта болтн. Би таднд дурта болсн кевәр нег-негндән дурта болтн. Кемр тадн тиигҗ бәәхлә, Мини сурһульч гиҗ тадниг әмтн медх, – гиҗ келв++++.

Исус Пётрин гөрдлһнә тускар келҗәнә

36•– Деед Эзн Мини, Та альдаран йовҗант? – гиҗ Шимон Пётр Исусас сурв.

– Мини йовсн һазрур ода чи йовҗ чадшгоч, зуг хөөннь Намаг дахад йовхич, – гиҗ Исус хәрүднь келв.

37– Деед Эзн минь! Юңгад би Таниг ода дахҗ эс йовҗ чадҗахмб? Би Тана төлә әмән өгхд белнв, – гиҗ Пётр келв+.

38– Чи Мини төлә әмән өгх белнч? Үнәр чамд келҗәнәв, эр така эс хәәкртл, чи һурв дәкҗ Нанас гөрдхч, – гиҗ Исус тиигхлә келв+.

14

Бурхн Эцкүр йовх хаалһин тускар

141-4– Тадна седкл бичә үүмтхә! Бурхнд итктн, Нанд бас итктн! Эцкимм герт хорас дала. Тадндан бәәр белдхәр ода Би йовҗанав. Тиим эс бәәсн болхла, тиигҗ келшго биләв. Одад хорас белдснә хөөн бәәсн ормдан тадниг бәәлһхәр Би хәрү нааран ирҗ тадниг авнав. Альдаран йовх хаалһинь меднәт!++

5– Деед Эзн! Бидн Таниг альдаран йовхитн медҗәхшвидн. Йовх хаалһитн ода яһҗ бидн медхвидн, – гиҗ Томас Исуст келв+.

6-7Би – хаалһв, Би – үнн болн җирһлв, һанцхн Нанар дамҗҗ Эцкүрм күрч чадхит. Кемр тадн Намаг медсн болхла, Мини Эцкиг бас медх биләт. Эн өдрәс авн тадн Терүг медәд үзхит, – гиҗ Исус келв+.

8– Эцкән маднд үзүлтн, дәкҗ юмн керго, – гиҗ Пилип келв+.

9– Эцкән үзүл гиһәд юңгад келҗәхмч? Тиим дала цагт Би таднла бәәнәв, тер бийнь чи Намаг медҗәхшийч. Намаг үзснь Эцким үзнә+. 10Намаг Эцклә негдҗ бәәдгинь Эцкиг Нанла негдҗ бәәдгинь, чи иткҗәхшийч? Таднд келсн үгән Эврәннь нернәс келҗәхшв. Нанла негдҗ бәәдг Эцк үүлән күцәҗәнә+. 11Намаг Эцклә негдҗ бәәдгинь, Эцкиг Нанла негдҗ бәәдгинь итктн! Тиим биш болхла Мини кесн үүлин төлә итктн+. 12Үнәр келҗәнәв Намаг Эцк талан йовҗах учрас Нанд иткснь Мини кесн үүл күцәһәд, энүнәс икәр күцәх+. 13Мини нерн деерәс юм сурхлань цугинь күцәхв. Көвүһәрн дамҗҗ Эцк туурх. 14Кемр Мини нерн деерәс тадн сурхлатн, Би сурсиг күцәхв+.

Исус Әрүн Сәкүснә тускар келҗәнә

15– Кемр тадн Нанд дурта болхла, Мини зааврмудыг күцәхит+. 16Би Эцкәсн сурнав. Тер таднд талдан Туслгчиг илгәх. Тер мөңкиндән таднла үлдх+. 17Тер Туслгч – Бурхна туск үн медүлдг Сәкүсн. Терүг үнн седкләрн орулҗ авх арһ орчлңд уга. Тер юңгад гихлә, тедн терүг үзҗәхш. Тедн Терүг медҗәхш, һанцхн тадн Терүг меднәт. Ода Тер таднта бәәнә. Цааранднь чигн тадна дотр бәәх+. 18Тадниг өнчәр үлдәлго, Би хәрү ирхв. 19Удл уга орчлң Намаг үзшго. Зуг тадн Намаг үзхит. Би әмд бәәхв, тер учрар тадн бас әмд бәәхит+. 20Тер өдрт тадн Намаг Эцктә негдҗ бәәдгинь, тадниг Нанта негдҗ бәәдгинь, Намаг таднла негдҗ бәәдгинь медхит. 21Мини зааврмудыг хадһлдг, күцәдг күн Нанд дурта болна. Нанд дурта болдг күүнд Мини Эцкм дурлна. Би бас терүнд дурлхв. Бийән медүлхв, – гиҗ Исус хәрүднь келв+.

22– Деед Эзн, юңгад Та орчлңд биш һанцхн маднд бийән медүлхәр бәнт? – гиҗ Йуда (Искериот биш) келв+.

23– Нанд дурта болдгнь Мини заасар бәәх. Эцкм терүнд дурта болх. Терүн тал ирәд, бидн хамдан бәәхвидн+. 24Нанд дурго болдгнь Мини үгәр бәәшго. Тадна соңсчасн үгмүд Мини үгмүд биш, Намаг илгәсн Эцкинм үгмүд. 25-26Энүг Би таднла бәәсн цагт келҗәнәв. Туслгчиг, Әрүн Сәкүсиг, Мини нерн деерәс Эцкм илгәх. Тер таднд цугинь зааҗ өгх. Мини келсн үгиг тадна сананд орулх+. 27Би таднд эв өгчәнәв. Эврәннь эвән таднд өгчәнәв. Эн орчлңгин кевәр эв өгчәхшв. Бичә үүмтн, бичә әәтн!+
28Би таднас салад йовҗанав. Зуг Би хәрү ирхв гисн үгмүдм тадн урднь соңслат. Кемр тадн нанд йосндан дурта бәәсн болхла, тадн Намаг Эцкүрн йовҗана гиһәд икәр байрлх биләт. Тер юңгад гихлә, Эцкм Нанас үлү алдр+. 29-30Би энүг урдаснь келҗәнәв. Цугтан эн күцхлә, тадн Нанд иткхит. Дәкҗ Би таднд юм келҗ чадшгов. Эн орчлңгин нойн аашна. Намаг нойлх йосн терүнд уга++. 31Зуг Би Эцкдән дуртав, Бурхна заасар үүлән күцәҗәнәв. Энүг орчлң медх зөвтә! Бостн, ода йовий! – гиҗ Исус келв.

15

Исус уста үзмин иш мөн

151-3Цааранднь Исус иигҗ келв:

– Би – уста үзмин ишв. Уста үзм урһадгнь – Эцкм. Мини деер бәәсн темс өгдго бүчриг Тер чавчад хайчкна. Зуг темс өгдг бүчриг урһцта болтха гиһәд цеврлнә. Тадн болхла ода Мини үгәр цеврлгдвт++. 4Нанла хамдан негдҗ бәәтн. Би таднла бас негдҗ бәәхв. Бүчр ишин әңг болсн учрас темс өгч чадна. Зуг бүчр эврән бийнь темс өгч чадшго. Тиим кевәр тадн Нанла негдҗ эс бәәхлә, темс өгч чадшгот+. 5Би ишв, тадн бүчрмүд. Нанла негдҗ бәәдг күн болн Би терүнлә негдҗ бәәхлә, тер олзта темс өгнә. Тадн Намаг угаһар юм күцәҗ чадшгот+. 6Нанла негдҗ эс бәәдг күн уста үзм урһҗасн ишәс салһад хайгдсн бүчр мет хумхарҗ хагсҗ одна. Тедниг цуглулҗ һалд хайҗ шатана+. 7Кемр тадн Нанла негдҗ бәәһәд үгм күцәхлә, сурх юман сурхлатн – цугнь таднд өггдх!+
8Кемр тадн дала темс өгхлә, Мини сурһульчнр болсан үзүлхит. Энүгәр дамҗад Эцкм туурх. 9Эцк Нанд хәәртә бәәсн кевәр Би таднд хәәртәв. Мини хәәрнд багтад бәәтн!+
10Тадн зааврмудм күцәхлә, Мини хәәрнд багтхит. Тиигҗ Би Эцкин зааврмудыг күцәһәд, Эцкиннь хәәрнд багтҗанав. 11Эврәннь байрасн таднла хувалцхар, тадниг ик байрта бәәтхә гиһәд энүг таднд келләв+. 12Мини заавр эн: Би таднд дурлсн кевәр нег-негндән дурлтн+. 13Үүрмүдин төлә әмән өгх дурнас деер дурн уга+. 14Мини заасн үгмүд күцәҗ бәәхләтн, тадн Мини үүрмүд+. 15Дәкҗ тадниг зарцнр гиҗ келҗәхшв. Зарц болхла Эзнә кесиг медхш. Би тадниг Мини үүрмүд гиҗ нерәдҗәнәв. Юңгад гихлә, Эцкәс медҗ авсан таднд медүлҗ өгләв+. 16Тадн Намаг шүүҗ авсн угат. Би тадниг онц шүүҗ авлав. Орчлңд одад төрүц үрдго темс өгтхә гиҗ Би таднд даалһлав. Тиигхлә Эцкм таднд Мини нерн деерәс сурситн өгх+. 17Мини заавр эн: Нег-негндән дурта болтн!+

Орчлңгин дурго боллһн

18Кемр орчлң таднд дурго болхла, тодлҗ автн: түрүләд орчлң Нанд дурго болв+. 19Тадн орчлңгин әмтн бәәсн болхла, орчлң тадниг эврә гиҗ дурта болх билә. Зуг тадн орчлңгин әмтн бишит, Би тадниг онц шүүҗ авад, орчлңгас салһв. Тегәд чигн орчлң таднд дурго+. 20Зарц эзнәс деер биш гисм тадн тодлвт? Кемр Намаг көөсн болхла, тадниг бас көөх. Кемр Мини үгмүд күцәсн болхла, тадна үг бас күцәх+. 21Зуг тадниг Нанд итксн төләд тедн тиигҗ көөх. Юңгад гихлә, Намаг Илгәсиг тедн медхш. 22Кемр Би орчлңд эс ирсн болхла, теднд эс келсн болхла, тедн килнцдән буру уга болх билә. Зуг ода тедн бурута, яһад гихлә, тедн Мини үгм кергтән авсн уга+. 23Нанд дурго болсинь Мини Эцкдм дурго болна+. 24Кемр Би талдан күн күцәҗ чаддго кергиг эс күцәсн болхла, тедн буру уга болх билә. Зуг ода тедн Мини керг-үүл үзв чигн одачн Нанд болн Эцкдм дурго+. 25Зуг теднә Бичгт бәәсн «Учр угаһар Нанд дурго болҗ» гисн үгмүд бүтдгәр тиигх зөвтә+. 26Зуг тадн тал Эцкәс һарчах Бурхна туск үнн медүлҗәх Сәкүсн, Туслгч, ирхлә, Би Терүг Эцкәсн тадн тал илгәхв. Тер Мини герч болх+. 27Тадн бийстн бас Мини герчнр. Тер юңгад гихлә, эклцәс авн тадн Нанла хамдан бәәләт+.

16

16^1Тадниг итклән бичә хайтха гиһәд Би энүг келв. 2Тадниг хурлас салһх. Цагнь ирхлә, тадниг алҗасн әмтн Бурхнд церглҗәсән санх+. 3Эцкм болн Намаг меддго төләд тедн тиигҗ кех+. 4(4а) Зуг Би энүг таднд урдаснь саглҗ келв. Тер цагнь ирхлә, тодлтн: Би Энүнә тускар таднд келләв+.

Әрүн Сәкүснә үүлин тускар

(4б) Таднла хамдан бәәсн учрас түрүләд Би энүнә тускар таднд келсн угав. 5Намаг илгәсн тал ода Би йовҗанав. Зуг тадн альдаран йовҗанат гиҗ Нанас сурҗахшит+. 6Мини келснәс көлтә седклтн зөвүрәр дүүрв. 7Зуг Би үнәр келҗәнәв: тадна арһ хәәхәр би йовҗанав. Намаг эс йовхла, тадн тал Туслгч иршго. Би йовад Терүг таднур илгәхв+. 8Тер ирәд әмтнә килнцин тускар, Бурхта чик бәәхин тускар, Бурхна зарһин тускар ил цәәлһҗ секх. 9Әрүн Сәкүснә секх килнцнь эн: әмтн Нанд иткхш+. 10Бурхта чик бәәх гиснь эн: Би Эцк талан йовҗанав, тадн Намаг дәкҗ үзшгот. 11Зарһ гиснь иим: эн орчлңгин нойн зарһла харһв+. 12Би кесг юм таднд келҗ чадх биләв. Зуг ода тадн Мини Үг дааҗ чадшгот. 13Бурхна туск үниг медүлдг Сәкүсн таднур ирхлә, таднд цуг үниг медүлх. Юңгад гихлә, Терүнә келснь Бийәснь һарчах үгмүд биш. Соңссан Тер таднд келх, иргчин тускар бас келх+. 14Тер Намаг туурулх. Юңгад гихлә, Терүнә келсн юмн Нанас авад, таднд медүләд келсн юмн болх. 15Эцкдм бәәсн юмн – Мини. Тер төләд чигн Би келҗәнәв, Тер Нанас авад, таднд медүлх+. 16Удл уга тадн Намаг үзшгот. Зуг невчкн цаг давхла, дәкн үзхит+.

Зөвүр болн байр

17-19Сурһульчнрас зәрмнь нег-негндән:

– Удл уга тадн Намаг үзшгот, зуг невчкн цаг давхла тадн дәкәд Намаг үзхит гисн үгмүд юн үгмүд болҗахмб? Би Эцкүрн йовҗанав гисн юмб? Невчкн цаг гисн үгмүдәр ю келхәр седсмб? Энүнә келсн үгмүд маднд медгдҗ өгчәхш, – гиҗ келцхәв.

Исус тедниг ю сурхар седҗәхинь медәд:

– Тадн нег-негнәсн, удл уга тадн Намаг үзшгот, зуг невчкн цаг давхла, дәкн үзхит гисн үгмүдиг сурҗант эсий? – 20Үнәр келҗәнәв. Тадн оркрҗ уульхит. Орчлң болхла байрлх. Тадн зөвүртә бәәхит. Зуг тадна зөвүрин хөөн ик байр ирх+. 21Күүкд улс гиигрх цагтан басл зовна. Яһад гихлә, гиигрх цаг ирв. Үрән һарһсна хөөн эн орчлңд шин күн төрв гиҗ тер байрлад зовсан мартчкна. 22Тадн бас ода зөвүртә бәәнәт. Зуг дәкәд тадниг үзхләм, тадна зүркн байрар дүүрх. Тер байр таднас күн булаҗ авшго+. 23Тер өдр тадн Нанд сурвр өгшгот. Үнәр келҗәнәв, Мини нерн деерәс Эцкәс ю сурвчн, Эцк таднд сурситн өгх+. 24Тадн одачн Мини нерн деерәс юм сурад угат. Сурх юман суртн, сурсан авад байрар дүүрхит!+

Би эн орчлңгиг диилүв

25Би энүг таднд үлгүрлҗ келләв. Зуг цагнь ирхлә, Би Эцкиннь тускар үлгүр угаһар ил келхв+. 26Тер өдрт тадн Мини нерн деерәс Эцкәсм юм сурхит. Тадна төлә гиҗ Эцкәсн эрҗ сурнав гиҗ таднд келҗәхшв. 27Тадниг Нанд дурлсн төләд, Намаг Эцкәс ирв гиҗ итксн төләд, Эцкм Бийнь таднд дурта+. 28Би эн орчлңд Эцкәсн ирв. Ода дәкәд эн орчлңгиг үлдәһәд, Эцк талан йовҗанав, – гиҗ Исус келв+.

29– Ода Та үлгүр угаһар ил келҗәнәт. 30Әмтиг сурврмуд өгтл Та теднә сурврмудиг урдаснь меднәт. Ода бидн энүг шиңкән медвидн. Тер учрар Таниг Бурхнас ирсинь бидн иткҗәнәвидн, – гиҗ сурһульчнр келцхәв+.

31– Ода тадн Нанд иткҗәнт? 32Соңстн, цагнь өөрдҗ йовна. Цагнь лавта ирв. Намаг һанцараһим үлдәһәд, тадн тарад гер болһндан йовҗ одхт. Зуг Би һанцхн бишв, яһад гихлә, Нанта Эцк бәәнә+. 33Нанла негн болҗ эв олтха гиҗ үүг Би таднд келләв. Эн орчлңд тадниг зовлң күләҗәнә, зуг бийән чаңһар бәртн. Би эн орчлңгиг диилв! – гиҗ Исус хәрүднь келв+.

17

Исусин зальврлһн

17^1Үгән төгсәһәд, Исус толһаһан өргәд, теңгр хәләһәд:

– Аав минь! Цаг ирв. Көвүн Таниг туурулхин төлә Көвүг туурул+. 2Та цуг күмн әмтиг залх йос Терүнд өгвт. Тер учрар Көвүнтн Тана даалһсн әмтнд мөңк җирһл өгх. Тер зөвиг Та Эврән Терүнд өгвт+. 3Мөңк җирһл гиснь: Таниг ор һанцхн Бурхиг болн Тана илгәсн Исус Христосиг медҗ авлһн. 4Би Таниг эн һазрт туурулв. Тана даалһсн көдлмшиг күцәвүв. 5-6Ода Аав минь! Орчлң үүдәд тана һарар бүтәгдснә өмн Би Танла хамдан алдр нернд орсн биләв. Дәкн намаг тер бәәдлд орулыт. Нарт делкәһәс авад, Нанд өгсн Тана даалһсн алдр неритн әмтнд секв. Эн әмтн Тана. Та эдниг Нанд өгвт. Эдн Тана үгиг зүркндән хадһлв+. 7Нанд өггдсн цугинь Танас һарчахинь эдн ода меднә. 8Тана келсн үгмүдиг Би цугинь эднд келв. Тедн үгитн седкләрн орулв. Намаг Танас ирснд, Та Намаг илгәв гиснд тедн йосндан иткв+. 9Би эднә төлә сурҗанав. Би орчлңгин төлә биш, Тана өгсн әмтнә төлә сурҗанав. Тер юңгад гихлә, эдн Тана+. 10Нанд бәәсн юмн Тана. Танд бәәсн юмн Мини. Теднәр дамҗад Би туурв+. 11-12Би эн орчлңгас һарад Танур йовҗанав. Зуг эдн әмтнә дунд үлдҗәнә. Әрүн Аав, эдн маднла әдл ни-негн болтха гиһәд, Эврәннь нернә күчәр Та эдниг харстн. Та эн нериг Нанд өгләт. Эднлә бәәсн цагт Тана нернә күчәр Би эдниг харсҗ йовлав. Та эн нериг Нанд өгләт. Эднәс негнь чигн геедрсн уга. Зуг негнь геедрх зөвтәнь геедрв. Тер юңгад гихлә, Бичгин үг бүтх зөвтә билә++. 13Ода Би Тан тал йовҗанав. Зуг һазр деер бәәсн цагт Мини ик байрар эдн дүүртхә гиҗ цугинь Би келҗәнәв+. 14Би эднд Тана үг келләв. Тер учрар орчлң эднд дурго болҗана. Юңгад гихлә, эдн Нанла әдл эн орчлңгин биш+. 15Би эдниг эн орчлңгас автн гиҗ сурҗахшв. Та эдниг хар сәкүснәс харстн гиҗ сурҗанав+. 16Эдн Нанла әдл эн орчлңгин биш. 17Үнәр эдниг әрүтктн. Тана Үг йосн үнн+. 18Та Намаг орчлңд илгәсн метәр Би эдниг орчлңд илгәҗәнәв+. 19Эдниг Танд нерәдхәр экләд Бийән Танд нерәдҗәнәв. Эдниг үнәр Тана болтха гиһәд тиигҗәнәв. 20Би һанцхн эднә төлә сурҗахшв. Би эднә үгәр Нанд иткх әмтнә тускар бас сурҗ бәәнәв. 21Тедн ни-негн бәәтхә гиҗ Би зальврҗанав. Аав, Та Нанла негдҗ, Би Танла негдҗ бәәдгәр тедн Мандла негдҗ бәәтхә. Тедн негдҗ бәәтхә! Тегәд Та Намаг илгәсиг орчлң иткх. 22Тана өгсн туурмҗиг Би эднд өгләв. Эдн Маднла әдл ни-негн болтха гиһәд тиигләв+. 23Тедниг негдүлхәр Би теднлә негдҗ бәәнәв, Та Нанла негдҗ бәәнәт. Эн учрас Та Намаг илгәвт гиҗ Нанд дурта болсн кевәр теднд дуран өгнәт гиҗ орчлң медх. 24Аав! Тана өгсн әмтн Нанла хамдан бәәтхә. Мини бәәсн һазрт тедн бас бәәтхә, гиҗ Танас сурҗанав. Тедн Мини туурмҗиг үзтхә. Тер туурмҗиг Та орчлң үүдәд уга бәәтл Нанд ик хәәртә болад өгләт+. 25Үнн чик Аав! Орчлң Таниг медсн уга. Би Таниг меднәв. Болв Та Намаг илгәсиг эдн меднә+. 26Тиигҗ Нанд өгсн Тана дурн эдниг дүүргтхә гиһәд болн Намаг теднлә негдҗ бәәтхә гиһәд, Би эднд Тана тускар секв. Болв цааранднь секәд бәәхв+.

18

Исусиг бәрҗ өглһн болн бәрлһн

18^1•Исус зальврсна хөөн сурһульчнртаһан Кедрон гидг салаг дәврәд, садт ирв+. 2Йуда гидг урвач тер һазриг меддг билә, Исус сурһульчнртаһан оньдин тиигәрән ирдг бәәсмн+. 3Йуда тиигәрән Римин цергүдиг, гелңгүдин болн паршмудын илгәсн сүмин харулчнриг дахулсн бас ирв. Тедн шам бәрсн, зер-зевтәһән ирцхәв+. 4Исус Терүнлә юн учрхинь медәд бәәв.

– Кениг хәәҗәнәт? – гиҗ Исус өмәрән һарад теднәс сурв+.

5– Назаретин Исусиг, – гиҗ тедн хәрү өгв.

– Тертн Бив, – гиҗ Исус келв.

Йуда гидг урвач бас теднә өөр зогсҗала. 6Исус «Бив» гисн цагт тедн цуһар ардагшан цухрад һазр элкдҗ унцхав.

7– Кениг хәәҗәнәт? – гиҗ Исус давтад теднәс сурв.

– Назаретин Исусиг, – гиҗ тедн хәрү өгцхәв.

8– Би таднд Тертн – Бив гисн бәәнәлм, кемр Би таднд кергтә болхла, эдниг тәвҗ йовултн, – гиҗ Исус келв.

9«Тана өгсн әмтнәс негинь чигн Би геесн угав», гисн үгмүд тиигәд бүтв+. 10Симона Пётрт үлд бәәҗ. Тер үлдән өргәд, ах гелңгин зарцин барун чикинь тәәрәд хайчкв. Тер зарцин нернь Малх бәәҗ+.

11– Үлдән дүр! Мини Эцкин белдсн зовлңгиг Би эдлх зөвтәв, тиим эсий? – гиҗ Исус Пётрт келв+.

Исус ах гелңгин өмн

12•Римин цергүд ахлачтаһан болн сүмин харулчнр Исусиг бәрҗ авв. Тедн Исусиг күләд, Анас тал авч ирв. 13Юңгад гихлә, Ханас Кәәпин хадм эцк бәәҗ. Тер җилд Кәәп ах гелң болсмн+.

14– Нег күн цуг келн әмтнә төлә үксн деер болх, – гиҗ урднь Кәәп евреймүдин толһачнрт келсн билә+.

Пётрин гөрдлһн

15Симон Пётр болн дәкәд нег сурһульч Исусин ардас йовсн бәәҗ. Тер сурһульч ах гелңгин сән таньл бәәсн учрас Исусиг дахад, герин хашад орҗ чадв. 16•Пётр болхла үүднә ца үлдәд зогсв. Ах гелңгин таньдг сурһульч һарад, үүднә өөр зогсдг зарц күүкд күүнлә күүндәд, Пётриг герин хашад орулв.

17– Та эн күүнә сурһульчнрин негнь биший? – гиҗ тер зарц күүкд күн сурв.

– Уга, – гиҗ Пётр хәрү өгв.

18Һаза серүн билә. Зарцнр болн Римин цергүд һал шатаһад, терүнә цогин өөр дуладад зогсҗ. Пётр бас дуладхар тедн дунд зогсв.

Ах гелң Исусиг мөшкнә

19•Тер цагт ах гелң Исусиг сурһульчнриннь тускар болн номин тускар мөшкв.

20– Би цуг әмтнд иләр келдг биләв, Би хурлмудт эс гиҗ сүмд номан умшад, әмтиг сурһдг биләв. Тенд кесг евреймүд цуглрдг билә. Нууц юм Би келдго биләв+. 21-22Юңгад тадн Намаг мөшкәд бәәнәт? Намаг соңссн әмтнәс суртн. Тедн Мини келсн үг меднә, – гиҗ Исусиг эн үгмүд келснә хөөн, Терүнә өөр зогсҗасн сүмин харулчнрин негнь Исусиг халхарнь ташв:

– Чи ах гелңглә ямаран кевәр күүндҗәхмч! – гиһәд тернь келв+.

23– Кемр Би буру үг келсн болхла, буруһинь йилһҗ кел. Кемр чик келсн болхла, яһад Намаг цоквч?

24Хана күләтә Исусиг Кәәп гидг ах гелңгүр илгәв.

Пётрин хойрдгч гөрдлһн

25Симона Пётр һалын өөр дуладҗ бәәхд, терүг дәкәд нег күн:

– Чи Энүнә сурһульчнрин негнь бишвч? – гиҗ сурла.

– Бишв, – гиҗ тер хәрүцв.

26Тиигхлә ах гелңгин зарц Пётр чикинь тәәрсн зарцин садн:

– Тер садт теднлә хамдан бәәсн чи мөн бишвч? – гив+.

27Пётр саак кевәрн гөрдв, генткн эр така хәәкрв+.

Исус Пилатын өмн

28•Евреймүд Исусиг римин закрач Пилатын бәәшңд авч ирцхәв. Песахин байрин өрүнә цаг билә. Евреймүд бийән бузрдашгоһар бәәшң дотрнь орсн уга. Орсн болхла, тедн Песахин байрла асхни хот эдлх зөв уга болх билә+. 29Тегәд чигн Пилат тедн тал һарв.

– Юунас көлтә тадн эн күүг гемшәҗәхмбт? – гиҗ тер сурв+.

30– Эн йос эс эвдсн болхла, бидн Энүг чамур авч иршго биләвидн, – гиҗ тедн хәрү өгв.

31Пилат:

– Энүг тадн бийстн авад, эврәннь Закаһар зарһинь кетн, – гив.

– Мадн кү үкүлхәр цааҗлх зөв угавидн[*], – гиҗ евреймүд хәрү өгв.

32Тиим кевәр Исус ямаран үкләр үкх гисн үгмүд бүтәгдх зөвтә бәәсмн+. 33Тиигхлә Пилат бәәшң дотран орад, Исусиг дуудҗ авад:

– Йудья улсин хан чивч? – гиҗ сурв+.

34– Чи энүг эврән келҗәнч, али чамд Мини тускар тиигҗ талдан әмтн келв? – гиҗ Исус хәрүднь сурв.

35– Би кемб? Еврей болҗахмб? – гиҗ Пилат хәрү өгв.

– Эн чини келн-әмтн, чини ахлачнр чамаг мини һарт бәрүлв. Чи ю кесмбч?

36Исус:

– Мини алвт эн орчлңгин биш. Кемр алвтм эн орчлңгин бәәсн болхла, Мини алвтнр Намаг евреймүдин толһачнрас харсх билә. Мини алвт эн орчлңгин биш, – гив+.

37– Чи хан болҗахмч? – гиҗ Пилат сурв.

– Чи үнәр келҗәнәч. Би – ханв, – гиҗ Исус келв, – Би төрәд, эн орчлң тал үннә тускар герчлхәр ирв. Зөвтә Үнниг медсн күн Намаг соңсна+. 38(38а) Пилат:

– Үнн гидг юмб? – гиҗ сурв+.

Исусиг үклин цааҗла харһулснь

(38б) Цааранднь Пилат һазаран һарад евреймүдт келв:

– Би эн күүг гемшәх учр үзҗәхшв. 39Танад тиим авъяс бәәнә: Песахин байрт бәрәнд суусн әмтнәс негинь сулдхх кергтә. Йудья улсин хааг сулдххар седҗәнт+?

40Тедн цуһар:

– Уга! Энүг биш! Бар-Абаг сулдх! – гиҗ хәәкрв.

Бар-Аба болхла деермч күн бәәсмн.

19

19^1•Тиигхлә Пилат Исусиг маляһар цоктн, гиҗ цергүдт закв. 2Цергүд хатхдг көглин ацмудар титм гүрәд, Исусин толһа деернь өмскв. Дәкәд тедн улан лавшг Терүн деер хаяд, 3даран-даранднь Исус тал өөрдәд:

– Йудья улсин хан менд болтха! – гиҗ хәәкрәд, наад бәрәд цокҗ зоваһад бәәв.

4Пилат дәкн әмтнүр һарад:

– Хәләтн! Би Энүг цааҗла харһулх буру юм һарһснь нанд медгдхш. Тегәд таднур дәкәд Энүг һарһв, – гив+.

5Исусиг көгл титмтәһинь болн улан лавшгтаһинь һарһад зогсахлань:

– Тер күн эн бәәнә, – гиҗ Пилат келв.

6Ах гелңгүд болн сүмин харулчнр Исусиг үзәд цуһар:

– Кирст хадул! Кирст Энүг хадул! – гиһәд хәәкрцхәв.

– Энүг авад бийстн кирст хадултн. Би болхла Энүнә кесн буруһинь үзҗәхшв, – гиҗ Пилат хәрүцв.

7– Мана Закаһар Эн күн үкх зөвтә. Энтн бийән Бурхна Көвүн гиҗ нерәднә! – гиҗ евреймүд эврәһәрн кехәр келцхәв+.

8Цуг энүг соңссн Пилат улм сүрдв. 9Тер дәкәд эврәннь бәәшңгүрн орад:

– Чи кенәхнәвч? – гиҗ Исусас сурв.

Зуг Исус тагчг, үг келлго зогсв+.

10– Чи нанла күүндхәр седҗәхшийч? Чамаг сулдхх эс гиҗ кирсд хадулх йосн нанд бәәдгинь Чи медҗәхшийчи? – гиҗ Пилат келв.

11– Кемр чамд эн йос теңгрәс эс өгсн болхла, чи Намаг бәрх йосн уга болх биләч. Тер учрар Намаг чини һарт бәрүлсн күүнә килнц чини килнцәс ик болх, – гиҗ Исус хәрү өгв+.

12Терүг келснә хөөн Пилат Исусиг сулдхх арһ хәәв.

– Кемр чи Эн күүг сулдххла, чи Римин хаана үр биш болхич. Би ханв гисн күн Римин хаана өшәтн болҗана! – гиҗ евреймүд дәкн хәәкрцхәв+.

13Пилат теднә үгмүд соңсад, Исусиг һарһҗ авад, эврән зарһчин ормдан суув. Тер орм чолуһар кесн өндр орм бәәҗ, еврей келәр Габат гиҗ нерәдгдсмн. 14Песах гидг байрин өмн басң өдр билә. Үдин цаг бәәҗ.

– Хәләтн, эн тана хан, – гиҗ Пилат евреймүдт келв.

15– Энүг цааран йовул, цааран! Кирст хадул Энүг! Кирст! – гиҗ тедн хәәкрцхәв.

– Тадна хааг кирст хадулхмб? – гиҗ Пилат сурв.

– Мана Римин хаанас даву хан уга, – гиҗ ах гелңгүд хәрү өгцхәв+.

16-17•Аш сүүлднь, Пилат Исусиг кирст хадулхар цергүдин һарт өгв.

Исусиг кирст хадулснь

Тедн Исусиг авад йовцхав. Эврәннь кирсән авад, Исус Һавлын орм тал йовв. Еврей келәр Голгот гидг һазр бәәҗ. 18Тенд Исусиг кирст хадулв, Терүнлә хамдан барун болн зүн талнь дәкәд хойр кү цааҗлв. Исус теднә тал дунднь бәәсмн. 19Пилат харһа модыг белдәд, кирс деер хадултн гиһәд цергүдт закв. Тер харһа моднд: «Назаретин Исус – Йудья улсин хан» гиҗ бичәтә бәәсмн. 20Тер бичсн үгмүдиг кесг евреймүд умшсмн, юңгад гихлә, Исусиг цааҗлсн һазр балһсна өөр бәәҗ. Тер үгмүд еврей, Рим болн грек келнд бичәтә бәәҗ+. 21Ах гелңгүд Пилатд энтн хаҗһр гив.

– «Йудья улсин хан» гиҗ бичә бичтн. «Тер: Би Йудья улсин хан гиҗ келнә» гиһәд бичтн, – гиһәд тедн келцхәв.

22– Бичх юман бичв, – гиҗ Пилат хәрү өгв.

23Цергүд Исусиг кирст хадсна хөөн Терүнә хувцинь авад, дөрвн әңгд хував, күн болһнд күрв. Хитон гидг Исусин хувцнь болхла уйдл уга бүкл билә.

24– Энүг хувахмн биш. Җирв хайхм, кенд тусна, тернь авчана, – гиҗ тедн шиидв.

Тиигҗ Бурхна Бичгт бәәсн үгмүд күцв: «Тедн хоорндан зәрм хувцим хувала, болв наадк хувцна төлә җирв хайла». Цергүд тер келсиг күцәв+. 25Исусин кирсин өөр Терүнә эк, наһц эгч, Клөпән гергн Марий болн Магдален хотна Марий зогсла+. 26Исус эврәннь экән болн хаҗуднь зогссн дурта сурһульчиг үзв.

– Аак, эн чини көвүн, – гиҗ Исус экдән келв+.

27Эврәннь сурһульчдан Исус:

– Эн чини экчнь, – гив.

Тер өдрин хөөн сурһульч Исусин экинь герүрн авв.

Исусин үкл

28•Исус цуг юмиг күцәгдсинь медлә, тегәд Бурхна Бичгиг бүклднь күцәхин төлә Тер келв:

– Би ундасҗанав+.

29Тенд буһшт чаһр бәәҗ. Цергүд терүнд кенчр норһад, моднд өргәд, Исусин урлд күргв. 30Исус тер чаһриг амсад, келв:

– Күцв!

Эн үгмүдин хөөн Терүнә толһань өрч деернь унад, әмнь цогцасн һарв.

Цергч Исусиг хәврһәрнь шаасна тускар

31Басң өдр билә, маңһдуртнь бемб өдр болх бәәҗ. Бемб өдрлә кирс деер үксн цогц бәәх йосн уга бәәҗ. Дәкәд болхла, бемб өдр – онц Песахин өдр билә. Тер учрар евреймүдин толһачнр кирс деер хадата әмтнә көлинь хамхлад, цогцснь кирс деерәс буулһх зөв Пилатас сурв+. 32Цергүд ирәд, нег хадата күүнә көлинь хамхлад, наадк күүнә көлинь хамхлв. 33Тедн Исусур өөрдлә, Исус әмн уга бәәҗ, тер учрар тедн Терүнә көлинь хамхлсн уга. 34Зуг нег цергч җидәр Исусиг хәврһәрнь шаав, цусн усн хойр Исусин цогцас асхрв+. 35Цуг энүг үзсн күн тадниг итктхә гиһәд, энүнә тускар герчлҗәнә. Терүнә герчллһн үнн, болв тер үн келҗәсән меднә+. 36Бурхна Бичгин «Терүнә нег чигн ясн хуһршго» гисн үгмүд күцхин төлә цуг эн йовдл учрв+. 37Бичгт дәкәд нег халхд бичәтә билә: «Тедн шаагдсн күүнүр хәләх».

Исусиг оршалһн

38•Хөөннь Ариматьяс ирсн Йосип Исусин цогциг Пилатас сурв. Йосип Исусин нууц сурһульч бәәсмн. Юңгад гихлә, тер евреймүдин толһачнрас әәдг бәәҗ. Пилат зөв өгхлә, тер ирәд, Исусин цогциг авв+. 39Йосипла хамдан Никодим ирв. Тер Никодим Исусур сөөд ирдг билә. Никодим һучн килограмм каңкнсн смирн болн алоэ гидг сәәхн үнртә тос авч ирв+. 40Тедн Исусин цогциг кирсәс сулдхад, цогцднь сәәхн үнртә тос түркәд, кенчрәр орав, еврей әмтнә йосар цогциг тиигҗ оршадг бәәҗ+. 41Исусиг цааҗлсн ормд сад бәәҗ, тер сад заагт шин кесн хадын көндә бәәсмн. Тер көндәд күн оршагдад уга бәәҗ. 42Тегәд Песах байрин өдрмүд өөрдҗ йовсн цаг билә. Тер хадын көндә өөрхн бәәсн учрас Исусиг тенд оршав.

20

Исусин әмдрлһн

20^1•Өр цәәтл шин долан хонгин түрүңк өдр эклхин өмн Магдален хотна Марий харңһуһар үкәр тал йовна. Өөрдәд ирхләнь, үкәр хаасн хад чолун тедүкнд кевтсинь үзв. Үкәрнь секәтә бәәҗ+. 2Тер Симона Пётрүр болн Исусин дурта сурһульч тал гүүҗ ирәд:

– Тедн Деед Эзиг үкәрәснь һарһад авад йовҗ оч, цогцинь альд орксинь бидн медҗәхшвидн! – гиҗ келв+.

3Пётр тер сурһульчта хамдан тер дарунь үкәрүр йовцхав. 4Тедн хоюрн гүүҗ. Зуг тер сурһульч Пётриг күцәд үкәрүр түрүләд гүүҗ ирв. 5Үкәр дотр шаһаҗ хәләһәд, тенд Исусиг орасн оршалһна кенчр үзв. Зуг сурһульч үкәр дотр орсн уга. 6Дәкәд терүнә ард йовсн Симон Пётр гүүҗ ирәд, үкәр дотр орв. Исусин цогциг орасн кенчр 7болн толһаһинь боосн альчур бас үзв. Тер альчур наадк кенчрмүдәс талдан ормд эвкәд тәвгдсн бәәҗ. 8Тиигхлә түрүләд үкәрүр гүүҗ ирсн наадк сурһульч бас үкәр дотр орв. Тер үзәд иткв. 9Бурхна Бичгәр Исусиг әмдрхинь тедн ода чигн медәд уга бәәҗ+. 10Сурһульчнр герүрн хәрв.

Магдален хотна Марий Исус хойр

11-12•Марий үкәрин өөр ууляд зогсв. Уульн бәәҗ тер үкәр дотр шаһаҗ хәләв. Генткн цаһан хувцта хойр Бурхна элчнриг тер үзв. Тедн Исусин цогц кевтсн ормд сууҗ, негнь толһаднь, дарукнь көлднь+. 13Бурхна элчнр Марийас:

– Күүкн, чи юңгад уульҗахмч? – гиҗ сурв.

– Тедн мини Деед Эзиг авад йовҗ одв. Болв Терүг альд тәвсинь би медҗәхшв, – гиҗ тер хәрү өгв.

14Күүкд күн хәрү эргәд хәләв, генткн тенд Исусиг үзв. Зуг Исусиг Бийнь зогсҗахинь тер йосндан таньҗ медҗ чадсн уга+.

15– Күүкн, юңгад уульҗахмч, кениг хәәҗәхмч? – гиҗ Исус келв. Марий Исусиг сад хәләдг күн гиҗ санад келв:

– Эзн минь, кемр Чи Исусиг авад йовҗ одсн болхла, цогцинь альд тәвсән кел, би йовад авнав+.

16– Мирьям, – гиҗ Исус терүнд келв.

Күүкд күн Терүнүр эргҗ хәләһәд, еврей келәр:

– Раввуни! (Багш гидг үг), – гиҗ хәәкрв.

17– Дәкҗ Нанур һаран бичә күрг! Би Эцкүрн деегшән һарад угав. Мини дүүнр тал йовад кел: Би эврәннь Эцкүр болн тадна Эцкүр хәрҗәнәв, Мини Бурхн тал, тадна Бурхн тал, – гиҗ Исус келв+.

18Магдален хотна Мирьям сурһульчнр тал йовад:

– Би Деед Эзиг үзв! – гиҗ келв.

Исусин келсн үгмүдиг теднд тер келҗ өгв.

Сурһульчнр әмдрсн Исусла харһҗана

19•Асхн долан хонгин түрүңк өдртнь сурһульчнр цуглрсмн. Тедн евреймүдин толһачнрас әәһәд, үүдән төдглҗ. Үүднь төдгтә бәәсн бийнь Исус ирәд:

– Бурхн тадниг өршәтхә! – гиҗ келәд,

20Сурһульчнртан эврәннь хойр һаран, хәврһән үзүлв. Тедн цуһар Деед Эзиг үзәд, икәр байрлцхав.

21– Бурхн тадниг өршәтхә! Эцкм Намаг илгәсн кевәр Би тадниг илгәҗәнәв, – гиҗ Исус келәд,+
22тедн тал үләһәд, келв:

– Әрүн Сәкүсиг автн, – гив+.

23– Кемр тадн күүнә килнц тәвҗ өгхлә, Бурхн терүнә килнц тәвҗ өгх. Болв кемр тадн күүнә килнцинь эс тәвҗ өгхлә, Бурхн терүнә килнц тәвҗ өгшго, – гиҗ Исус келв+.

Исус Томас хойр

24Исусиг ирсн цагт Икрин өрәсн Томас, арвн хойр сурһульчнрин негнь уга бәәҗ+.

25– Бидн Деед Эзиг үзләвидн! – гиҗ талдан сурһульчнр терүнд келв.

– Хадасн орсн ормиг һартнь үзәд эс көндәтл болв хәврһднь бәәсн шавинь эс көндәтл би төрүц иткшгов, – гиҗ Томас хәрү өгв.

26Долан хонг давсна хөөн сурһульчнр саак кевәрн нег герт цуглрв. Тер цагт Томас бас теднлә бәәв. Үүдн төдгтә бәәлә, зуг Исус дәкн үзгдәд, сурһульчнрин дунд зогсад:

– Бурхн тадниг өршәтхә! – гиҗ келв.

27– Эврәннь хурһан өг нааран, Мини һар хәлә. Һаран өгәд Мини хәврһм көндә. Маһдл уга итк! – гиҗ Исус Томаст келв.

28Томас:

– Деед Эзн минь болн мини Бурхн! – гиҗ хәрү өгв+.

29Исус:

– Чи Намаг үзәд итквч. Намаг үзлго иткдг күн буйн-кишгтә! – гив+.

Эн дегтрин тускар

30Кесг өвәрц темдг Исус сурһульчнртан үзүлв. Теднә тускар эн дегтрт бичгдсн уга+. 31Исус Бурхна илгәсн Аврач Бурхна Көвүн гиҗ иткүлхин төлә, болв иткәд Терүнә нернә төләд мөңк җирһл эдлҗ бәәтхә гиҗ эн дегтр бичгдсн бәәҗ+.

21

Исус долан сурһульчнрт үзүлснь

21^1Хөөннь Исус Тиберәд нуурин өөр сурһульчнрт үзгдв. Эн иигҗ учрв+. 2Шимона Пётр, Икрин өрәсн Томас, Һалилья Канын Натаналь, Зебедайин көвүн болн дәкәд хойр сурһульч хамдан цуглрҗ+. 3Шимона Пётр:

– Би заһс бәрхәр йовнав, – гив.

– Бидн бас чамта хамдан йовнавидн, – гиҗ тедн келцхәв.

Тедн нур тал ирәд оңһц дотр орцхав. Зуг тер сөөд юм бәрҗ авсн уга. 4Өр цәәхлә, Исус тедниг усна көвәд күләҗ, зуг сурһульчнр Исусиг таньсн уга+.

5– Үүрмүд Мини, заһсн бәәнү? – гиҗ Исус тедниг дуудҗ сурв.

– Уга, – гиҗ сурһульчнр хәрү өгв+.

6– Оңһцин барун талан гөлм хайтн, заһс бәрҗ авхит, – гиҗ Исус келв.

Тедн гөлмән хаяд ик дала заһс бәрәд, әрә гиҗ терүг һарһҗ авв+. 7Исусин хамгин хәәртә сурһульч Пётрт:

– Энтн Деед Эзн! – гиҗ келв.

Шимон Пётр Деед Эзн гисинь соңсад, деерк хувцан бий деерән хаяд, (тер юңгад гихлә, белкүсцәһән нүцкн бәәҗ) оңһцас уснд орв+. 8Наадк сурһульчнр оңһц дотр бәәһәд, заһсар дүүрң гөлм татн бәәҗ Пётрин ардас дахҗ йовв, усна көвә күртл зу метр шаху үлдсн билә. 9Тедн оңһцан тәвәд, эрг деер һархла, шачасн дендр үзв. Терүнә цог деернь шаргдҗах заһсн, өөрнь болһсн өдмг бәәҗ.

10– Бәрҗ авсн заһснас тадн невчкниг нааран авч иртн, – гиҗ Исус теднд келв.

11Шимона Пётр оңһц дотр орад, гөлмиг уснас татҗ авад һазрт хайв. Тедн зун тәвн һурвн ик заһс бәрҗ авч. Тиим дала заһс дааһад, гөлм тасрсн уга бәәҗ.

12– Наартн, хотан уутн, – гиҗ Исус сурһульчнрт келв.

Сурһульчнрас нег чигн күн кембт? гиҗ зөрглҗ сурсн уга. Терүг Деед Эзн гиҗ тедн медв. 13Исус өөрдәд өдмг заһс хойриг теднд өгв. 14Әмдрснә хөөн Исус сурһульчнрт һурвдад үзгдсмн+.

Исус Пётр хойр

15Хотын хөөн Исус:

– Йохана көвүн Шимон, чи эднәс үлү Нанд дурта бәәснь үнәрий? – гиҗ Шимон Пётрт келв.

– Тиим, Деед Эзн. Би Танд яһҗ дурта болдгинь Та эврән меднәт, – гиҗ тер хәрү өгв.

– Тиигхлә Мини хурһдыг хәрүл, – гиҗ Исус келв.

16– Йохана көвүн Шимон, чи Нанд дуртавч, угай? – гиҗ Исус Пётрәс хойрдад сурв.

– Тиим Деед Эзн. Яһҗ би Танд дурта болдгинь Та эврән меднәт, – гиҗ Пётр келв.

– Мини хөөдиг хәлә, – гиҗ Исус хәрү өгв+.

17– Йохана көвүн Шимон, чи Нанд дуртавчи? – гиҗ Исус Пётрәс һурвдад сурв.

Исусиг һурвдад сурҗаснд Пётр гейүрәд:

– Деед Эзн, Та цугинь меднәт, Намаг Танд икәр дуртаһинь бас меднәт, – гив.

– Мини хөөдиг хәрүл, – гиҗ Исус терүнд келв.

18– Үнәр чамд келҗәнәв, баһ цагтан чи эврән бийән нег мөсләд, дурта һазрт йовдг арһта биләч. Зуг чамаг көгшрхлә, һаричнь бооһад талдан күн чамаг дурго һазрт авад йовх.

19Эн үгәр Исус Пётриг ямаран үкләр үкхинь келсн бәәҗ. Тер үкләр Пётр Бурхиг туурулх. Цааранднь Исус Пётрт:

– Намаг дахад йов, – гив+.

Исус болн Терүнә дурта сурһульч

20Пётр ардагшан хәләһәд, Исусин дурта сурһульчиг үзв. Тер сурһульч асхни хот уусн цагт Исуст толһаһан өөрдүләд: «Деед Эзн, кен Чамас урвх?» – гиҗ сурла+.

21Терүг үзәд, Пётр:

– Деед Эзн, энүнлә юн учрх? – гиҗ сурв.

22– Кемр Намаг хәрү иртл энүг әмд бәәлһхәр седхлә, чамд юн кергв? Чи Намаг дахад йов, – гиҗ Исус хәрүднь келв+.

23Эн үгмүдин хөөн сурһульчнр заагт тер сурһульч үкшго гисн зәңг тарв. Зуг Исус үкшго гиҗ келсн үга:

– Кемр Намаг хәрү иртл, энүг әмд бәәлһхәр седхлә, чамд юн кергв? – гиҗ келсмн.

24Цуг Энүг герчлҗәсн, цуг энүг бичснь Исусин келҗәсн сурһульч. Бидн цуһар меднәвидн, эн герчллһн үнн+.

Сүл үгмүд

25Исус олн юм күцәв. Кемр цугинь бичҗ авхла, Терүнә тускар бичгдсн дегтрмүд цуг нарт делкәд багтлго чигн бәәх билә+.

* Эн нерн грек келнәс «чолун» – Пётр гиҗ орчулгдна.

* Евреймүд Шамарья улсин савинь чигн олзлдго бәәҗ.

* Евреймүд көдә һазрт бәәсн цагиг тодлад, һаха сар чилҗ йовхла, хулһн сар эклхд эн нәр нәәмн өдрт темдглсн бәәҗ.

* Нег цаһан мөңгн нег өдрин җалв бәәҗ.

* Шавар зандн модн. Орсад болхла, пальма.

* Евреймүд кү үклин цааҗла харһулх зөв уга бәәҗ. Тер учрар тедн Исусиг Римин йосна һарт өгв. Римин йосар болхла, тер кирсд хадҗ цааҗлгдх зөвтә билә.

+ 1:1 Эклц 1:1, Апокал. 19:13, Иох. 20:28, 1Иох. 5:20, Пилипинхн 2:6

+ 1:3 Псалмс 32:6, 1Кор. 8:6, Кол. 1:16, Евр. 1:2

+ 1:4 Иох. 5:26, Иох. 11:25, 1Иох. 1:2, 1Иох. 5:11, Иох. 8:12, Иох. 9:5, Иох. 12:46

+ 1:6 Мат. 3:1, Марк 1:4, Лук. 1:80, Лук. 3:2

+ 1:7 Иох. 3:26, Иох. 5:33, Иох. 10:41, Иох. 20:31, Деян. 19:4

+ 1:9 Псалмс 35:10, 1 Пётр 2:9

+ 1:11 Иох. 5:43

+ 1:12 Мат. 5:9, 1Иох. 3:1, 1Иох. 5:1, Рим. 8:14

+ 1:13 Иох. 3:3, Яков 1:18

+ 1:14 1Иох. 4:2, 2Иох. 1:7, 1 Тимофей 3:16, Евр. 2:14

+ 1:15 Мат. 3:11

+ 1:17 Давтх Закан 33:4, Иох. 7:19, Иох. 14:6

+ 1:18 Нүүдл 33:20, Иох. 6:46, 1Иох. 4:12, Кол. 1:15, 1 Тимофей 6:16

• 1:19 Мат. 3:1-12, Марк 1:2-8, Лук. 3:15-17

+ 1:20 Деян. 13:25

+ 1:21 Мат. 17:12-13, Лук. 1:17, Давтх Закан 18:15, Давтх Закан 18:18-19

+ 1:29 Нүүдл 12:3, Левит 1:10, 1 Пётр 1:19, 1Иох. 2:2, 1Иох. 4:10

+ 1:31 Лук. 1:17
+ 1:32 Мат. 3:16, Марк 1:10, Лук. 3:22
+ 1:33 Деян. 1:5
+ 1:35 Мат. 11:2, Марк 2:18, Лук. 11:1
+ 1:36 Иох. 1:29
+ 1:38 Иох. 18:4, Иох. 18:7

+ 1:40 Мат. 4:18-20, Марк 1:16-20, Лук. 5:2-11

+ 1:41 Иох. 4:25

+ 1:42 Мат. 16:18, Марк 3:16, Һалатьянхн 1:18, 1Кор. 1:12

+ 1:44 Иох. 12:21

+ 1:45 Иох. 21:2, Давтх Закан 18:15, Лук. 24:27, Мат. 2:23, Лук. 2:39

+ 1:47 Псалмс 31:2, Рим. 9:6

+ 1:49 Псалмс 2:7, Мат. 27:11, Мат. 27:42, Иох. 11:27

+ 1:51 Эклц 28:12,

+ 2:1 Иох. 4:46, Иох. 21:2

+ 2:4 Марк 14:41, Иох. 7:6, Иох. 7:30, Иох. 8:20, Иох. 13:1

+ 2:6 Иох. 3:25

+ 2:12 Марк 3:31, Марк 6:3, Иох. 7:3, Деян. 1:14, 1Кор. 9:5, Һалатьянхн 1:19

• 2:13 Мат. 21:12-13, Марк 11:15-17, Лук. 19:45-46

+ 2:13 Давтх Закан 16:1, Давтх Закан 16:16, Иох. 6:4, Иох. 11:55

+ 2:16 Лук. 2:49
+ 2:17 Псалмс 68:10
+ 2:18 Иох. 4:48, Иох. 6:30, 1Кор. 1:22

+ 2:19 Марк 8:31, Марк 14:58, Марк 15:29, Иох. 10:18

+ 2:22 Лук. 24:8, Иох. 12:16
+ 2:23 Иох. 11:45
+ 3:1 Иох. 7:50, Иох. 19:39

+ 3:5 Марк 16:16, Деян. 2:38, Мат. 5:20, 1Кор. 15:50

+ 3:13 Цецн селвгүд 30:4, Иох. 6:38, 1Кор. 15:47, Епесинхн 4:9

+ 3:14 Числа 21:9, Иох. 8:28, Иох. 12:32

+ 3:16 Рим. 5:8, Епесинхн 2:4, 1Иох. 3:1, 1Иох. 4:10

+ 3:17 Иох. 8:15, Иох. 12:47
+ 3:18 Марк 16:16
+ 3:19 Иох. 1:4, Иох. 8:12, Иох. 7:7
+ 3:20 Епесинхн 5:13
+ 3:22 Иох. 4:1-2
+ 3:24 Мат. 11:2, Марк 6:17-18, Лук. 3:19-20
+ 3:25 Иох. 2:6
+ 3:26 Иох. 1:7, Иох. 5:33
+ 3:27 1Кор. 4:7
+ 3:28 Марк 1:2, Иох. 1:20

+ 3:29 Мат. 9:15, Мат. 25:1-13, Апокал. 19:7, Апокал. 21:2, Мат. 9:15, Марк 2:19

+ 3:33 Иох. 8:26
+ 3:35 Мат. 3:17, Мат. 17:5, Иох. 5:20
+ 3:36 Иох. 5:24, Иох. 6:40, 1Иох. 5:12-13
+ 4:2 Иох. 3:22
+ 4:3 Иох. 2:11-12
+ 4:4 Лук. 9:52-53
+ 4:5 Эклц 33:19, Эклц 48:22
+ 4:10 Псалмс 35:10,
+ 4:14 Иох. 7:38
+ 4:19 Иох. 9:20

+ 4:20 Эклц 12:6-7, Эклц 33:18, Давтх Закан 11:29, Давтх Закан 27:12, Давтх Закан 12:5

+ 4:22 Псалмс 147:8-9, Деян. 13:23, Рим. 3:1-2

+ 4:23 Рим. 8:15, Епесинхн 6:18, Псалмс 144:18

+ 4:24 2Кор. 3:17

+ 4:25 Иох. 1:41, Мат. 11:2, Давтх Закан 18:18

+ 4:26 Иох. 9:37

+ 4:34 Давтх Закан 8:3, Иох. 5:30, Иох. 6:38, Иох. 9:4, Иох. 14:31

+ 4:35 Мат. 9:38, Лук. 10:2
+ 4:36 1Кор. 3:6-9
+ 4:42 Иох. 1:29, 1Иох. 4:14
+ 4:44 Мат. 13:57, Марк 6:4, Лук. 4:24
+ 4:45 Иох. 2:23
+ 4:46 Иох. 2:1, Иох. 21:2, Иох. 2:12
+ 4:48 Иох. 2:18, Иох. 6:30, 1Кор. 1:22
+ 4:53 Мат. 8:13, Деян. 16:34, Деян. 18:8
+ 4:54 Иох. 2:11
+ 5:8 Мат. 9:6-7, Марк 2:11, Лук. 5:24
+ 5:10 Нүүдл 20:10,
+ 5:16 Иох. 15:20
+ 5:18 Иох. 7:1, Пилипинхн 2:6

+ 5:20 Мат. 3:17, Мат. 17:5, Иох. 3:35, Иох. 10:17, Иох. 15:9, Иох. 17:26

+ 5:21 Рим. 8:11, 1Кор. 15:45

+ 5:22 Иох. 17:2, Деян. 10:42

+ 5:23 Мат. 10:40, Лук. 10:16, Иох. 13:20, Иох. 15:23

+ 5:24 Иох. 3:36, Иох. 6:40, Иох. 20:31, 1Иох. 5:9-13, 1Иох. 3:14

+ 5:25 Мат. 27:52-53, Епесинхн 2:1, Епесинхн 2:5

+ 5:26 Иох. 1:4, Иох. 11:25, 1Иох. 1:2, 1Иох. 5:11

+ 5:28 Иох. 11:25, Иох. 11:43
+ 5:30 Марк 14:36, Иох. 6:38, Иох. 8:16
+ 5:31 Иох. 8:13
+ 5:33 Иох. 1:7, Иох. 3:26, Иох. 10:41
+ 5:35 Мат. 5:16, 2 Пётр 1:19
+ 5:36 Иох. 8:18, Иох. 10:25, 1Иох. 5:9
+ 5:39 Лук. 24:27
+ 5:41 1 Тесалоникинхн 2:6

+ 5:43 Иох. 10:25, Иох. 12:12, Иох. 1:11, Иох. 3:11-12

+ 5:44 Иох. 12:43

+ 5:46 Числа 21:9, Давтх Закан 28:15

• 6:1 Мат. 14:13-21, Марк 6:30-44, Лук. 9:10-17

+ 6:4 Нүүдл 12:1-30, Давтх Закан 16:1, Давтх Закан 16:16, Иох. 2:13, Иох. 11:55

+ 6:5 Иох. 1:44,
+ 6:8 Иох. 1:40, Иох. 1:44
+ 6:11 Мат. 15:36
+ 6:14 Мат. 11:2-3, Иох. 4:25, Иох. 11:27
• 6:16 Мат. 14:22-27, Марк 6:45-52
+ 6:29 1Иох. 3:23

+ 6:30 Мат. 12:38, Иох. 2:18, Иох. 4:48, 1Кор. 1:22

+ 6:31 Нүүдл 16:15, Числа 11:7-9, Псалмс 77:24

+ 6:34 Иох. 4:15
+ 6:35 Иох. 4:14, Иох. 7:37
+ 6:37 Иох. 17:6

+ 6:38 Иох. 3:13, 1Кор. 15:47, Марк 14:36, Иох. 5:30

+ 6:39 Мат. 18:14, Иох. 10:28-29
+ 6:40 Иох. 3:35, Иох. 5:24, 1Иох. 5:12-13
+ 6:42 Мат. 13:55
+ 6:44 Иох. 12:32
+ 6:46 Нүүдл 33:20, Мат. 11:27, Иох. 1:18
+ 6:51 Иох. 3:13, Мат. 26:26-28

+ 6:53 Марк 14:22-24, 1Кор. 10:16, 1Кор. 11:27

+ 6:56 Иох. 15:4-5, 1Иох. 3:24
+ 6:62 Марк 16:19, Лук. 24:51, Деян. 1:9
+ 6:63 2Кор. 3:6
+ 6:64 Иох. 13:11
+ 6:69 Марк 1:24
+ 6:70 Иох. 13:2, Иох. 13:27
+ 6:71 Иох. 18:2-3
+ 7:1 Иох. 5:18, Иох. 8:37, Иох. 11:53
+ 7:2 Левит 23:34, Давтх Закан 16:13-15

+ 7:3 Марк 3:31, Марк 6:3, Иох. 2:12, Деян. 1:14, 1Кор. 9:5, Һалатьянхн 1:19

+ 7:6 Марк 14:41, Иох. 2:4, Иох. 8:20, Иох. 13:1

+ 7:7 Иох. 15:18, Иох. 3:19
+ 7:13 Иох. 19:38
+ 7:16 Иох. 8:28, Иох. 12:49, Иох. 14:10
+ 7:18 Иох. 5:41, Иох. 8:50
+ 7:19 Давтх Закан 33:4, Иох. 1:17
+ 7:20 Марк 3:22, Иох. 8:48, Иох. 10:20
+ 7:23 Мат. 12:2, Иох. 5:16
+ 7:24 Иох. 8:15
+ 7:27 Иох. 8:14, Иох. 9:29, Иох. 19:9
+ 7:29 Мат. 11:27, Иох. 8:55

+ 7:30 Иох. 10:39, Марк 14:41, Иох. 2:4, Иох. 7:6, Иох. 8:20, Иох. 13:1

+ 7:31 Иох. 8:30
+ 7:33 Марк 14:7, Иох. 14:19, Иох. 16:5
+ 7:34 Иох. 8:21-22, Иох. 13:33

+ 7:37 Левит 23:36, Числа 29:35, Мат. 11:28, Псалмс 41:2, Мат. 5:6, Иох. 4:14, Иох. 6:35

+ 7:38 Псалмс 35:10,

+ 7:39 Деян. 2:4

+ 7:40 Давтх Закан 18:15, Давтх Закан 18:18-19, Иох. 1:21

+ 7:42 Мат. 2:1, Лук. 2:4-7
+ 7:43 Иох. 9:16, Иох. 10:19
+ 7:48 1Кор. 1:20, 1Кор. 2:8
+ 7:50 Иох. 3:1, Иох. 19:39

+ 7:51 Числа 35:30, Давтх Закан 17:6, Давтх Закан 19:15

+ 8:5 Левит 20:10, Давтх Закан 22:22-24,
+ 8:6 Лук. 11:54, Лук. 20:20
+ 8:7 Давтх Закан 17:7, Рим. 2:1, Рим. 2:22
+ 8:11 Иох. 5:14

+ 8:12 Лук. 2:30, Иох. 1:4, Иох. 1:9, Иох. 12:35

+ 8:13 Иох. 5:31
+ 8:14 Иох. 13:3, Иох. 16:28, Иох. 7:27
+ 8:15 Иох. 3:17, Иох. 7:24, Иох. 12:47
+ 8:16 Иох. 5:30, Иох. 16:32

+ 8:17 Числа 35:30, Давтх Закан 17:6, Давтх Закан 19:15

+ 8:18 Иох. 5:36, 1Иох. 5:9

+ 8:19 Мат. 11:27, Иох. 16:3

+ 8:20 Марк 14:41, Иох. 2:4, Иох. 7:6, Иох. 13:1

+ 8:21 Иох. 7:34-35, Иох. 13:33
+ 8:23 1Иох. 4:5, Иох. 17:14
+ 8:26 Иох. 15:15, Иох. 3:33

+ 8:28 Числа 21:9, Иох. 3:14, Иох. 12:32, Иох. 5:30, Иох. 7:16

+ 8:29 Иох. 4:34, Иох. 6:38

+ 8:30 Иох. 7:31

+ 8:32 Яков 2:12, 1 Пётр 2:16, Рим. 6:18, 1Кор. 7:22, 2Кор. 3:17, Һалатьянхн 5:1

+ 8:33 Мат. 3:9
+ 8:34 2 Пётр 2:19, Рим. 6:16-20, Тит 3:3
+ 8:35 Эклц 21:10, Һалатьянхн 4:30
+ 8:37 Иох. 5:18, Иох. 7:1, Иох. 11:53
+ 8:39 Лук. 19:9
+ 8:41 Давтх Закан 32:6,

+ 8:44 1Иох. 3:8, 1Иох. 3:10, 1Иох. 3:12, Эклц 3:4, 2Кор. 11:3, Апокал. 12:9

+ 8:48 Марк 3:22, Иох. 7:20
+ 8:49 Иох. 5:23
+ 8:50 Иох. 5:41, Иох. 7:18
+ 8:51 Иох. 5:24, Иох. 11:26

+ 8:54 Евр. 5:5, Иох. 17:1, Деян. 3:13, 2 Пётр 1:17

+ 8:55 Иох. 7:28-29
+ 8:56 Мат. 13:17, Лук. 17:22
+ 8:59 Иох. 10:31
+ 9:2 Нүүдл 20:5,
+ 9:4 Иох. 4:34, Иох. 11:9, Иох. 12:35
+ 9:5 Иох. 1:4, Иох. 8:12, Иох. 12:46
+ 9:6 Марк 7:33, Марк 8:23
+ 9:7 Лук. 13:4
+ 9:14 Иох. 5:9

+ 9:16 Нүүдл 20:8-10, Числа 15:32-36, Иох. 7:43, Иох. 10:19

+ 9:17 Иох. 4:19, Иох. 6:14
+ 9:22 Иох. 7:13, Иох. 12:42, Иох. 16:2
+ 9:29 Иох. 7:27, Иох. 8:14

+ 9:31 Йов 27:9, Псалмс 65:18, Цецн селвгүд 15:8, Цецн селвгүд 28:9,

+ 9:37 Иох. 4:26
+ 9:40 Рим. 2:19
+ 9:41 Иох. 15:22, Яков 4:17
+ 10:6 Марк 6:52, Марк 8:17
+ 10:9 Псалмс 22:2,

+ 10:11 Псалмс 22:1, Псалмс 79:2, Цецн Ухана Багш 12:12, Евр. 13:20, Иох. 15:13, 1Иох. 3:16

+ 10:12 Мат. 7:15, Деян. 20:29
+ 10:15 Мат. 11:27
+ 10:16 Иох. 11:52, Лук. 12:32
+ 10:17 Мат. 3:17, Иох. 5:20
+ 10:18 Иох. 2:19
+ 10:19 Иох. 7:43, Иох. 9:16
+ 10:20 Марк 3:22, Иох. 7:20, Иох. 8:48,
+ 10:21 Нүүдл 4:11, Псалмс 145:8
+ 10:23 Деян. 3:11, Деян. 5:12
+ 10:24 Мат. 26:63, Иох. 1:24-25, Иох. 1:41
+ 10:25 Иох. 5:36
+ 10:28 Иох. 3:16, Иох. 17:12
+ 10:30 Иох. 17:11
+ 10:31 Иох. 8:59
+ 10:33 Левит 24:16, Мат. 9:3
+ 10:34 Псалмс 81:6

+ 10:36 Иох. 3:17, Псалмс 2:7, Марк 2:7, Марк 14:64

+ 10:38 Иох. 14:10
+ 10:39 Лук. 4:30, Иох. 7:30
+ 10:40 Иох. 1:28
+ 10:41 Иох. 1:7, Иох. 3:26, Иох. 5:33
+ 10:42 Иох. 7:31
+ 11:1 Лук. 10:38-39
+ 11:2 Иох. 12:3
+ 11:8 Иох. 8:59, Иох. 10:31
+ 11:9 Иох. 9:4, Иох. 12:35
+ 11:11 Мат. 9:24, Марк 5:39,

+ 11:16 Мат. 10:3, Марк 3:18, Лук. 6:15, Иох. 14:5, Иох. 20:24, Иох. 21:2, Деян. 1:13, Иох. 13:37

+ 11:24 Лук. 14:14, Иох. 5:29, Иох. 6:39

+ 11:25 Иох. 1:4, Иох. 5:26, 1Иох. 1:2, 1Иох. 5:11

+ 11:26 Иох. 5:24, Иох. 8:51

+ 11:27 Псалмс 2:7, Мат. 11:2, Иох. 1:49, Мат. 16:16, Марк 8:29

+ 11:35 Лук. 19:41
+ 11:37 Иох. 9:6-7
+ 11:38 Мат. 27:60
+ 11:41 Иох. 17:1
+ 11:42 Иох. 3:17
+ 11:43 Иох. 5:28
+ 11:44 Иох. 5:28

• 11:45 Мат. 26:1-5, Марк 14:1-22, Лук. 22:1-2

+ 11:45 Иох. 2:23
+ 11:50 Иох. 18:14
+ 11:51 Марк 10:45
+ 11:52 Иох. 10:16, 1Иох. 2:2

+ 11:53 Марк 14:1, Иох. 5:18, Иох. 7:1, Иох. 8:37

+ 11:55 Нүүдл 12:1-30, Давтх Закан 16:1, Давтх Закан 16:16, Иох. 2:13, Иох. 6:4,

+ 11:57 Иох. 7:11

• 12:1 Мат. 26:6-13, Марк 14:3-9, Лук. 7:36-50

+ 12:1 Нүүдл 12:1-30, Иох. 11:55, Мат. 21:17, Иох. 11:1, Иох. 11:18

+ 12:2 Лук. 10:38
+ 12:3 Иох. 11:2
+ 12:6 Иох. 13:29
+ 12:8 Давтх Закан 15:11
+ 12:9 Иох. 11:44

• 12:12 Мат. 21:4-9, Марк 11:7-10, Лук. 19:35-38

+ 12:13 Псалмс 117:25-26
+ 12:15 Мат. 21:4-5
+ 12:16 Иох. 2:22
+ 12:19 Иох. 11:47-48
+ 12:21 Иох. 1:44
+ 12:23 Иох. 2:4, Иох. 17:1
+ 12:24 1Кор. 15:36
+ 12:25 Мат. 10:39, Лук. 14:26
+ 12:27 Марк 14:34, Иох. 13:21
+ 12:28 Марк 1:11, Марк 9:7
+ 12:29 Деян. 23:9
+ 12:30 Иох. 11:42
+ 12:31 Иох. 16:11, 2Кор. 4:4, Кол. 2:15

+ 12:32 Числа 21:9, Иох. 3:14, Иох. 8:28, Иох. 6:44

+ 12:33 Иох. 18:32

+ 12:34 Псалмс 88:5, Псалмс 109:4,

+ 12:35 Иох. 1:4, Иох. 8:12, Епесинхн 5:8, Цецн селвгүд 4:19, Иох. 9:4, Иох. 11:9, 1Иох. 1:6

+ 12:36 Лук. 16:8, 1 Тесалоникинхн 5:5
+ 12:38 Рим. 10:16
+ 12:40 Мат. 13:15, Марк 4:12, Деян. 28:27
+ 12:42 Иох. 3:1, Иох. 9:22, Иох. 16:2
+ 12:43 Иох. 5:44
+ 12:44 Мат. 10:40, Иох. 13:20, Иох. 14:1
+ 12:45 Иох. 14:9
+ 12:46 Иох. 1:4, Иох. 8:12, Иох. 9:5
+ 12:47 Иох. 3:17, Иох. 4:42, Иох. 8:15
+ 12:48 Давтх Закан 18:19

+ 13:1 Нүүдл 12:1-30, Иох. 12:1, Марк 14:41, Иох. 2:4, Иох. 7:6, Иох. 8:20

+ 13:2 Иох. 6:70

+ 13:3 Мат. 11:27, Иох. 17:2, Иох. 8:14, Иох. 16:28

+ 13:5 Мат. 20:28, Лук. 22:27

+ 13:8 1Кор. 6:11, Епесинхн 5:26, Тит 3:5, Евр. 10:22

+ 13:10 Иох. 15:3

+ 13:11 Иох. 6:64, Иох. 18:2

+ 13:13 Мат. 7:22, Мат. 23:8, Лук. 6:46, Пилипинхн 2:11

+ 13:14 1 Тимофей 5:10
+ 13:15 1 Пётр 2:21
+ 13:16 Лук. 6:40, Иох. 15:20

+ 13:17 Мат. 24:46, Лук. 11:28, Яков 1:22, Рим. 2:13

• 13:18 Мат. 26:21-25, Марк 14:18-21, Лук. 22:21-23

+ 13:18 Иох. 6:70, Псалмс 40:10
+ 13:19 Марк 13:23, Иох. 14:29, Иох. 16:4
+ 13:20 Мат. 10:40, Лук. 10:16, Иох. 12:44
+ 13:21 Марк 14:34, Иох. 12:27

+ 13:23 Иох. 19:26, Иох. 20:2, Иох. 21:7, Иох. 21:20

+ 13:29 Иох. 12:6
+ 13:31 1 Пётр 4:11
+ 13:32 Иох. 17:1, Иох. 17:5
+ 13:33 Иох. 7:34, Иох. 8:21

+ 13:34 1Иох. 2:7-8, 1Иох. 3:11, 2Иох. 1:5, Левит 19:18, Иох. 15:12

• 13:36 Мат. 26:31-35, Марк 14:27-31, Лук. 22:31-34

+ 13:37 Иох. 11:16, Иох. 21:19
+ 13:38 Иох. 18:27
+ 14:1 Иох. 12:44
+ 14:3 Иох. 14:1, 1 Тесалоникинхн 4:17
+ 14:5 Иох. 11:16
+ 14:6 Иох. 1:17, Иох. 11:25, Евр. 10:20
+ 14:8 Иох. 1:43, Иох. 12:21
+ 14:9 Иох. 12:45
+ 14:10 Иох. 10:38
+ 14:11 Иох. 5:36
+ 14:12 Иох. 8:14, Иох. 13:3, Иох. 16:28

+ 14:14 Мат. 7:7-8, Марк 11:24, Иох. 15:16, Иох. 16:23, 1Иох. 3:22

+ 14:15 Мат. 28:20, 1Иох. 5:3, 2Иох. 1:6, Рим. 13:10

+ 14:16 Иох. 15:26, Иох. 16:13
+ 14:17 1Кор. 2:14, Деян. 2:4
+ 14:19 Иох. 7:33
+ 14:21 Цецн селвгүд 8:17, Иох. 16:27
+ 14:22 Лук. 6:16, Деян. 1:13
+ 14:23 Апокал. 3:20

+ 14:26 Иох. 15:26, Иох. 16:13, 1Кор. 2:10, 1Иох. 2:20, Лук. 24:49

+ 14:27 Пилипинхн 4:7, Кол. 3:15
+ 14:28 Иох. 14:1-2, 1Кор. 11:3, 1Кор. 15:24
+ 14:29 Марк 13:23, Иох. 13:19
+ 14:30 Иох. 12:31, Епесинхн 2:2
+ 15:2 Мат. 3:10, Мат. 7:19
+ 15:3 Иох. 13:10
+ 15:4 1Иох. 2:6

+ 15:5 Рим. 11:17, Иох. 6:56, 1Иох. 3:24, Марк 4:20

+ 15:6 Мат. 13:42
+ 15:7 Иох. 14:14
+ 15:9 Мат. 3:17, Иох. 5:20

+ 15:11 Иох. 3:29, Иох. 16:24, Иох. 17:13, 1Иох. 1:4, 2Иох. 1:12

+ 15:12 Иох. 13:34

+ 15:13 Иох. 10:11, 1Иох. 3:16, Рим. 5:7-8, Епесинхн 5:2

+ 15:14 Марк 3:35

+ 15:15 Иох. 3:32, Иох. 8:26

+ 15:16 Мат. 7:7-8, Марк 11:24, Иох. 14:14, Иох. 16:23

+ 15:17 1Иох. 2:7, 1Иох. 3:11, 2Иох. 1:5
+ 15:18 Марк 13:13, Иох. 7:7, 1Иох. 3:13
+ 15:19 Иох. 8:23, Иох. 17:14

+ 15:20 Мат. 10:24, Лук. 6:40, Иох. 13:16, Иох. 5:16, 1Кор. 4:12, 2Кор. 4:9, 1 Тесалоникинхн 2:15, 2 Тимофей 3:12

+ 15:22 Иох. 9:41
+ 15:23 Иох. 5:23
+ 15:24 Иох. 7:31, Иох. 10:37
+ 15:25 Псалмс 34:19, Псалмс 68:5

+ 15:26 Иох. 14:17, Иох. 16:13, Деян. 5:32, 1Иох. 5:6-8

+ 15:27 Лук. 24:48, Иох. 19:35, Деян. 1:8

+ 16:2 Иох. 9:22, Иох. 12:42, Деян. 8:1, Деян. 9:1, Деян. 26:9

+ 16:3 Иох. 18:19
+ 16:4 Марк 13:23, Иох. 13:19, Иох. 14:29
+ 16:5 Иох. 7:33, Иох. 14:12
+ 16:7 Иох. 15:26
+ 16:9 Иох. 8:24
+ 16:11 Иох. 12:31, Кол. 2:15

+ 16:13 Иох. 14:17, Иох. 15:26, 1Иох. 2:20, 1Кор. 2:10

+ 16:15 Иох. 17:10
+ 16:16 Иох. 7:33
+ 16:20 Мат. 9:15
+ 16:22 2Кор. 6:10

+ 16:23 Мат. 7:7-8, Марк 11:24, Иох. 14:14, Иох. 15:16

+ 16:24 Иох. 3:29, Иох. 15:11, Иох. 17:13, 2Иох. 1:12

+ 16:25 Марк 8:32
+ 16:27 Иох. 14:21
+ 16:28 Иох. 8:14, Иох. 13:3
+ 16:30 Иох. 2:24-25
+ 16:32 Мат. 26:31, Марк 14:27, Иох. 8:16

+ 16:33 Иох. 14:27, Кол. 3:15, Рим. 8:37, Апокал. 3:21

+ 17:1 Иох. 11:41, Иох. 2:4, Иох. 12:23, Иох. 8:54, Иох. 13:32

+ 17:2 Мат. 28:18, Иох. 5:22, Иох. 13:3
+ 17:5 Иох. 1:1-2
+ 17:8 Иох. 6:69
+ 17:9 Лук. 22:32
+ 17:10 Иох. 16:15,
+ 17:11 Иох. 10:30

+ 17:12 2 Тесалоникинхн 3:3, Иох. 13:2, Иох. 10:28

+ 17:13 Иох. 3:29, Иох. 15:11, Иох. 16:24, 2Иох. 1:12

+ 17:14 Иох. 8:23, Иох. 15:19
+ 17:15 Мат. 6:13
+ 17:17 Псалмс 118:160
+ 17:18 Иох. 20:21
+ 17:22 Рим. 8:30
+ 17:24 Иох. 14:3
+ 17:25 Иох. 8:55, Иох. 10:15
+ 17:26 Мат. 3:17, Иох. 5:20

• 18:1 Мат. 26:47-56, Марк 14:43-50, Лук. 22:47-53

+ 18:1 Мат. 26:36
+ 18:2 Лук. 22:39
+ 18:3 Деян. 1:16
+ 18:4 Иох. 13:1, Иох. 1:38, Иох. 20:15
+ 18:9 Иох. 17:12
+ 18:10 Лук. 22:38
+ 18:11 Марк 10:38, Марк 14:36

• 18:12 Мат. 26:57-58, Марк 14:53-54, Лук. 22:54

+ 18:13 Лук. 3:2, Деян. 4:6

+ 18:14 Иох. 11:50

• 18:16 Мат. 26:69-70, Марк 14:66-68, Лук. 22:55-57

• 18:19 Мат. 26:59-66, Марк 14:55-64, Лук. 22:66-71

+ 18:20 Иох. 7:26
+ 18:22 Деян. 23:2, Деян. 23:4
+ 18:26 Иох. 18:10

+ 18:27 Мат. 26:64, Марк 14:72, Лук. 22:60, Иох. 13:38

• 18:28 Мат. 27:1-2, Мат. 27:11-14, Марк 15:1-5, Лук. 23:1-5

+ 18:28 Деян. 10:28, Давтх Закан 16:1

+ 18:29 Лук. 3:1, Лук. 13:1, Деян. 3:13, Деян. 4:27, 1 Тимофей 6:13

+ 18:32 Марк 10:33, Иох. 12:33
+ 18:33 Мат. 2:2
+ 18:36 Иох. 8:23, Иох. 17:14
+ 18:37 Иох. 3:11, 1Иох. 4:6
+ 18:38 Лук. 23:41, Евр. 4:15
+ 18:39 Марк 15:6-7

• 19:1 Мат. 27:15-31, Марк 15:6-20, Лук. 23:13-25

+ 19:4 Лук. 23:41, Евр. 4:15
+ 19:7 Иох. 10:36, Левит 24:16
+ 19:9 Деян. 8:32-33
+ 19:11 Иох. 18:2, Иох. 18:14
+ 19:12 Деян. 3:13
+ 19:15 Псалмс 92:1

• 19:17 Мат. 27:32-44, Марк 15:21-32, Лук. 23:26-43

+ 19:20 Евр. 13:12
+ 19:24 Псалмс 21:19
+ 19:25 Лук. 24:18, Лук. 8:2
+ 19:26 Иох. 13:23

• 19:28 Мат. 27:45-56, Марк 15:33-41, Лук. 23:44-49

+ 19:28 Псалмс 68:22
+ 19:31 Давтх Закан 21:23,
+ 19:34 1Иох. 5:6

+ 19:35 Иох. 15:27, Деян. 1:8, 1Иох. 1:1-3, Апокал. 1:2

+ 19:36 Нүүдл 12:46, Числа 9:12, Псалмс 33:21, Мат. 1:23, Мат. 21:4, Мат. 26:56

• 19:38 Мат. 27:57-61, Марк 15:42-47, Лук. 23:50-56

+ 19:38 Иох. 7:13
+ 19:39 Иох. 3:1, Иох. 7:50, Мат. 2:11
+ 19:40 Иох. 11:44

• 20:1 Мат. 28:1-10, Марк 16:1-8, Лук. 24:1-12

+ 20:1 Лук. 8:2
+ 20:2 Иох. 13:23
+ 20:9 Псалмс 15:10, Лук. 24:27
• 20:11 Марк 16:9-11
+ 20:12 Лук. 24:4, Деян. 1:10
+ 20:14 Лук. 24:16, Лук. 24:31, Иох. 21:4
+ 20:15 Иох. 1:38, Иох. 18:4
+ 20:17 Мат. 28:10, Рим. 8:29, Евр. 2:11

• 20:19 Мат. 28:16-20, Марк 16:14-18, Лук. 24:36-49

+ 20:21 Иох. 17:18
+ 20:22 Эклц 2:7
+ 20:23 Мат. 16:19, Мат. 18:18
+ 20:24 Иох. 11:16
+ 20:28 Иох. 1:1, 1Иох. 5:20, Пилипинхн 2:6
+ 20:29 Марк 15:32, 1 Пётр 1:8
+ 20:30 Иох. 21:25

+ 20:31 Псалмс 2:7, Мат. 14:33, Лук. 1:35, Иох. 1:7, Деян. 19:4, Иох. 3:14-15, 1Иох. 5:13

+ 21:1 Иох. 6:1

+ 21:2 Иох. 11:16, Иох. 14:5, Иох. 20:24, Иох. 1:45, Иох. 2:1, Мат. 4:21, Лук. 5:10

+ 21:4 Лук. 24:16, Лук. 24:31, Иох. 20:14
+ 21:5 Лук. 24:41
+ 21:6 Лук. 5:4
+ 21:7 Иох. 13:23
+ 21:14 Иох. 20:19, Иох. 20:26
+ 21:16 Деян. 20:28, 1 Пётр 5:1
+ 21:19 Иох. 13:37, 2 Пётр 1:14
+ 21:20 Иох. 13:23, Иох. 13:25
+ 21:22 Мат. 16:27, Марк 9:1
+ 21:24 Иох. 15:27, 3Иох. 1:12
+ 21:25 Иох. 20:30

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=KAL

Тәәлвртә толь (Шин Бооцан)

Тәәлвртә толь (Шин Бооцан)

1. А

2. Ә

3. Б

4. Г

5. Һ

6. Д

7. З

8. И

9. К

10. Л

11. М

12. П

13. Р

14. С

15. Т

16. Х

17. Ц

18. Э

19. И

20. Я

Тәәлвртә толь

АЛВ ЦУГЛУЛДГ КҮН

– Римин орн-нутгин көрңгд, Палестинд алв цуглулдг бәәрн цергләч күн. Римин йосна буру номта улсла сән бәәдг цергләчнрт евреймүд дурго бәәҗ, яһад гихлә, тиим бәәдл Заканла ирлцҗәсмн уга. Дәкәд цергләчнр ахлачнрин төлә бәәрн улсас мөңг цуглулҗ авад үлүһинь бийдән үлдәдг бәәҗ.

АПОСТОЛ

– Исусин шүүҗ авад дахач болн нөкд кехәр седсн 12 сурһульчнрин негнь. Шин Бооцанд Павелын болн талдан христианмудын тускар бас тиигҗ келгднә. Эн үг элч гиҗ орчулгдна.

АХ ГЕЛҢ

– Бурхна Закаһар зуг ах гелң зәрм йослл күцәх зөвтә чигн. Үлгүрнь, эн күн һол сүмин хамгин әрүн орм эзлнә.

АХ ГЕЛҢГҮД

– политическ чинртә, ик тоомсрта еврейин гелңгүд. Ах гелңгүдин кесгнь Ик Хургин гешүд бәәҗ. Исусин цагт тедн цугтан гишң нег цөөкн нойн зәәсңгә өрк-бүләс һарсмн чигн.

ӘӘЛДӘЧНР

– Бурхна үгиг соңсад, әмтнд терүг күргдг улс. Бурхиг күндлх, Терүнә таал күцәх, өөрхн әмтндән дурлх, хар сана һарһлго бәәх дуудврмуд әәлдәчнр кедг чигн. Еврейин әәлдәчнр бийәрн дамҗад Бурхна келсиг бичҗ авдг бәәҗ. Исусин цагт әәлдәчнрин дегтрмүд, тедн дунд Христос төрхәс урд VIII зун җилд Эшьяна дегтр евреймүдт таасгдг бәәҗ. Христос төрхәс урд IX зун җилд бәәсн Элья, дегтрмүд эс үлдәв чигн, әәлдәчнр дунд йир ик күндтә күүнд тоолгдҗ йовҗ. Бурхиг эс күндлдг хааг тер илткәд, кесг өвәрц юмарн туурҗ йовсмн. Малакья гидг талдан әәлдәчнрин зәңглсәр делкән җирһл уга болхин өмн Элья һазр деер ирх йоста бәәсмн.

ӘРҮН ДЕГТРМҮД

– евреймүдин күндлдг бурхн-шаҗна туск дегтрмүд. Эннь Закан, әәлдәчнрин дегтрмүд, Псалмуд болн нань чигн дегтрмүд болҗана.

БААЛЬ-ЗЕБҮЛЬ

– еврей келәр эрлгин нерн.

БЕМБӘ ӨДР

– еврей улст эн өдр әрүн өдрт тоолгдна. Эн өдриг кевтнь Бурхнд нерәдәд, көдлмш кедго чигн. Тер улсин долан хонгин шин өдр нарн суухла эклнә. Тегәд басң өдр нарн суух кемәс авн бембә өдр нарн суутл цугтан көдлмш кедго бәәҗ. Исусин цаг иртл еврейин Закана багшнр бембә өдрт ямаран көдлмш кеҗ болшгог йилһнә. Бемб өдр евреймүд хурлд хурад мөргүл кеһәд, әрүн дегтр умшдг бәәҗ.

БООЦАН

– әмтнә хоорндк зөвшәрлһн, эс гихлә, Бурхн күн хойран хоорндк, эс гихлә, Бурхн баг улсин хойран хоорндк зөвшәрлһн. Бурхн Ноах Абрахам хойрла бооца кев. Хуучн Бооцанд ик зууднь Мошена цагт Бурхна болн Израилин улсин хоорнд болсн зөвшәрлтин тускар келгдҗәнә.

БУРУ НОМТА УЛС

– Исусин цагт буру номта улс гиҗ евреймүдиг биш, наадк әмтиг нерәддг бәәҗ. Яһад гихлә, тер цагт зуг евреймүд Бурхна өгсн Зака меддг бәәҗ.

ГЕЛҢГҮД

– Ерусалимд бәәх һол сүмд церглҗәх улс. Еврей улсин шаҗар гелңгүдин һол кергнь Бурхнд тәкл тәклһн болҗана. Закаһар тедн Мошена һарлцсн дү көвүн Ахарона хөөт үйнр гелң болх йоста чигн. Гелңгүд 12 багд хувагдна. Баг болһн һол сүмд җилд хойр дәкҗ неҗәһәд долан хонгт көдлдг бәәҗ.

ҺОЛ СҮМ

– Ерусалимд бәәх әрүн нертә һол сүм. Евреймүд зуг тенд тәкл тәкдг бәәҗ, дәкәд нәәрин өдрмүдт хурдг бәәҗ. Һол сүм түрүн болҗ евреймүдин хан Соломон маниг төрхәс урд 10-гч зун җилд тосхҗ. Исусин цагт тосгдсн һол сүмиг евреймүдин хан алдр Херод бәрҗ. Тер һол сүмиг бүсләд галерей тосхҗ. Тегәд терүнә эргмдк һазриг тер кесг әңгд хуваҗ. Һол сүмин галерейд олн улс хурдг бәәҗ. Исусин тааһад келсәр, терүг әмдрснә хөөн мана цагт 70-гч җилмүдт һол сүмиг Римин улс хамхлҗ, тер цагас авн тер шинәс босхгдад уга.

ДАВИД

– Йуда әәмгә Израилин хамгин туурсн хан. Бурхнд нерәдсн дууна дегтр бичсн автормудин негнь тер бәәҗ. Давид Бурхна таал күцәдг бәәҗ. Бурхн терүгинь өөдән ачлад, терүнә хөөт үйнр мөңкинд Израилин хаад болх гиҗ үгән өгч. Цуг делкәг чикәр һардх күн Давидин хөөт үй болх гиҗ еврей улсин әәлдәчнр тааҗ келҗәсмн.

ДАВИДИН КӨВҮН

– Тиигҗ Христосиг нерәддг бәәҗ. Яһад гихлә, евреймүдин иткләр тер Давид хаана хөөт үй болх зөвтә бәәҗ.

ЗАКАН

– Библин кезәңк хуучн тавн дегтр. Тер дегтрмүдт делкән үүдәлтин тускар, Бурхна ду соңссн, Терүнә таал күцәҗ йовсн түрүн чик седклтә әмтнә тускар келгдҗәнә. Цааранднь еврей келн улс үүдснә тускар, Бурхн тедниг Египетд ялчнрин көдлмшәс яһҗ сулдһсна болн Палестинад теднд һазр һарһҗ өгснә тускар бичәтә. Дәкәд тер дегтрмүдт кезәнә еврей келн улст Бурхна өгсн зааврмуд бәәнә. Эннь 10 һол зааврмуд, бас олн бәәдлин туск болн авъясмудин туск олн зокалмуд болҗана. Тегәд тер тавн дегтр Закан гидг нертә бәәсмн. Еврей улсин бурхн-шаҗнд Закан хамгин күндтә бәәҗ, терүнд бичәтә зааврмудыг болн зокалмудыг эрк биш күцәх кергтә болдг. Заканд бәәх һол зааврмуд Бурхн Мошеһар дамҗад өгч. Моше евреймүдиг Египетәс авч һарч. Тер учр деерәс тер Закан Мошена Закан гиҗ келгдҗәнә.

ЗАКАНА БАГШНР, НОМ ЦӘӘЛҺӘЧНР

– Закаг сәәнәр меддг, терүг әмтнд цәәлһҗ өгдг улс. Эн баахн баг әмтиг Исусин цагт евреймүд икәр күндлдг бәәҗ.

ЗИЛОТМУД

– грек келнәс эн үг харч улс гиҗ орчулгдна. Евреймүдин бурхн-шаҗна болн политическ баг улс эврәннь шаҗан буру номта улсин үлмәһәс харсад, Римин йоснас эврә улсан дәәллдәд сулдххар седҗәсмн. Исусин 12 апостолмудын негнь – Шимон Кананья гидгнь тер багд орҗасн чигн болх.

ИК ХУРГ

– еврей улсин Ик Хургт шаҗнд өөрхн 70 күн ордг бәәҗ. Тер Хург һанцхн политическ төрмүд хәләх биш, зарһин шиидвр чигн һарһдг бәәҗ. Исусин цагт Ик Хургин шиидвр Римин йосна улс батлхла, тиигәд одҗ чинртәд тоолдг бәәсмн. Римин улс евреймүдин шаҗиг басхар седдго бәәсмн, теднә Ик Хургла сән бәәцхәҗ.

КЕРЧЛҺН

– залу күүнә әмнә үзүр керчлһн. Бурхн еврей улс хойран хоорнд кегдсн Бооцанас иштә Синай уул деер залу киистә күн болһн тиим авъяс күцәх зөвтә бәәсмн. Шиңкән һарсн үрнд нәәмдгч өдртнь керчлһ кедг бәәҗ. Исусин цагт тер өдрләнь тиим үрнд нер өгдг бәәсмн.

КИЛНЦТӘ ҖИРҺЛ ҮЛДӘЛҺН

– Бурхна өмн эврәннь килнцән медәд, урдк җирһлиннь бәәдлән хайх.

КҮМНИ КӨВҮН

– иигҗ Исус бийән мел нерәднә. Энүнә чинрин тускар цугтан тал-талдан келцхәнә. Негдвәр Хуучн Бооцанд әәлдәч Даниэлын дегтрт эн күн теңгрә болҗ һарна. Делкән җирһлин бәәдл чилхлә, Бурхн терүнд әрүн нер, туурмҗ болн йос өгх. Энүгәрн күүнәс һарсн үрн Мошена бәәдлтә. Хойрдвар болхла, еврей келәр терүг күн гиҗ йирдән келнә. Кемр Исус эн үгиг иим учртаһар келдг бәәсмн болхла, тер күн юуһарн чигн әмтнәс йилһрҗәхш, хамгин түрүнд зовлңла харһад зовдгар, үкләрн тиим.

ЛЕВИХН

– эн улс гелңгүд эс болв чигн, Бурхиг көгҗмд орулад туурулдг, мал тәкл тәклһнд белддг болн нань чигн көдлмш һол сүмд кедг бәәҗ. Терүнәс нааһар тедн Зака дасад, олн улс дунд багшнр болҗ йовдг бәәҗ. Иим көдлмш зуг Израилин улсин 12 тохма үйнрин нег өвк күн кех зөвтә бәәсмн. Тер күн Левин хөөт үрн болх бәәсмн. Терүнә нерәр левинхн гиҗ келцхәдг болв.

ЛУ

– хуучна тууҗин аң. Зәрмдән энүг моһа гиҗ келәд, эрлгин дүртә кенә (Апокал. 12:3 – 13:4; 20:2–3).

МЕДӘТНР

– Шин Бооцанд олн зүсн һурвн баг әмтн медәтнр гиҗ нерәдгднә. 1) Сән Зәңгс медәтнр – еврей улсин шаҗна нүүрт йовх әмтн. Теднә зәрмснь Ик Хургин гешүд болҗ йовсмн. 2) Апостолмудын үүлдврин 11–21 бөлгүдт медәтнр – христианмудын чонҗин цергләчнр. Тедн чонҗин көдлмш һардҗах улс. 3) Апокалипсис гидг дегтрт медәтнр – Бурхна зарһд орлцҗах 24 көгшәс.

МАЦГ БӘРХ

– Бурхн шаҗна керг күцәхин төлә цаг зуур хот эдлдго чигн.

ПАРШМУД

– Исусин цагт евреймүд дунд бәәсн шаҗна заллт бәәҗ. Тедниг әмтн тевчдг бәәҗ. Эврән бурхн-шаҗна үлмәд бәәсәрн ик сана зүүдг, йир дигтә-тагта улс чигн.

ПЕСАХ

– Еврей улсин хамгин чинртә нәр. Мошена һардврар Египетин ялчас сулдсн евреймүд санлан кеҗ нәәрлдг бәәҗ. Энүг җил болһн апрель сарла кенә. Песах өдр нәәрин хот кехәр хурһ шишлң алдг бәәҗ.

ПСАЛМУД

– грек келәр дуд гиҗ орчулгдна. Иим нерәдлтәһәр Хуучна Бооцанд евреймүдин бурхн-шаҗна 150 дуд барлгдҗ. Эдн шишлң дегтрт орҗ. Кесг дуунд үкләс аврсн Бурхнд ханлт өрггдҗәнә, талдан дуунд Терүнә күчн болн дурн үзүлгдҗәнә, эс гихлә дөң сурсн зальврлһн чигн бәәнә.

РАЙ (БУРХНА САД)

– Хуучн Бооцана цагт болхла, өңгрснә хөөн чик седклтә күүнә сүмсн Христосиг ирәд теднә төлә үкхиг тенд күләдг бәәрн.

СУРҺУЛЬЧ

– Шин Бооцанд Кирсләч Йохана болн Христосин дахч йовх, теднә ном сурчах улс сурһульчнр гиҗ нерәдгдҗәнә.

ТАМ

– Шин Бооцанд эн үгиг грек келнәс орчулхла, үкснә хөөн күүнә тустг орм болҗана.

ТӘВДГЧ ӨДР ГИДГ НӘР

– Буудя цуглулдг цага нәәриг евреймүд тәвдгч өдр гиҗ нерәднә. Тер нәәриг Песахин хөөн тәвдгч өдрлә кедг бәәҗ.

ТӘКЛ ТӘКДГ ОРМ

– Закаһар заагдсн евреймүдин тәкл тәкдг орм. Исусин цагт һол сүмин хашад бәәх тәкл тәкдг ормд сетрә мал алдг бәәҗ.

ТОС ТҮРКХ

– олив модна тос толһа деер буһшас ивтрәх. Терүгәрн кү күндлҗәхән медүлҗәнә, эс гихлә, дааврта көдлмшт шиидҗәнә. Хаадудыг ширә деер сулһхла, әмтн теднә толһад тос түркдг бәәҗ, тегәд тедниг тос түркүлсн гиҗ нерәддг бәәҗ. Бурхна шүүҗ авад Аврач болн Деед Эзн болтха гиҗ шиидсн күүнә нерн Христос, грек келәр болхла – «тос түркүлсн».

ХАР СӘКҮСН

– әмтнд хорлтан күргдг сәкүсн. Эннь эрлгин элч болн цергләч болҗана.

ХРИСТОС

– (еврей келәр Мешиях. Эн үг «тос түркүлсн», эс гихлә, «Бурхна шүүҗ авсн» күн болҗана). Бурхна илгәсн күн. Закан болн әәлдәчнр гидг дегтрмүдт Терүнә ирхин тускар урдаснь медәд келгдҗәсмн. Исусин цагт евреймүд Христосиг ирхиг күләҗәсмн. Тер тедниг Римин йоснас сулдхад, Бурхна орн-нутг бүтәх гиҗ иткҗәлә.

ХУРЛ

– бемб өдр болһн евреймүд хурлд цуглрад әрүн дегтрмүд умшад, мөргцхәнә. Исусин цагт евреймүдин бәәсн балһсн болһнд хурлмуд бәәҗ. Тедн хурхларн кен чигн күн әрүн дегтрәс тасрха умшад, дәкәд терүгән цәәлһәд өгх, эс гихлә, сурһдг бәәҗ.

ЦАДУКМ

– Исусин цагт евреймүд дунд бәәсн бурхн-шаҗна зөвәр тоомсрта заллт. Кесг цадукмуд Ик Хургин гешүд бәәҗ, тедн дунд ах гелңгүд чигн йовҗ. Тедн паршмудла әдл Зака эвдлго күцәдг бәәҗ. Болв паршмудас йилһрҗ цадукмуд талдан әрүн дегтрмүд, әәлдәчин дегтрмүд күндлдго бәәҗ. Үксн күн әмдрхиг тедн иткҗәсмн уга. Яһад гихлә, терүнә тускар Заканд мел келгдҗәхш.

ЭРЛГ

– Бурхна дәәсн, Терүнә өмнәс сөрдг му йорта элч.

ИСКӘЛГО БОЛҺСН ҺУЙРИН НӘР

– Песахин хөөн долан хонгтан кедг нәр. Эн нәәрин өдрмүдт давсн угаһар, исклго болһсн нимгн һуйр иддг бәәҗ.

ЯСАТА КҮН

– күүкд кү бичә медтхә гиһәд ясгдсн залу күн. Кезәнә тиим улс хаана бәәшңд көдлдг чинртә әмтн бәәҗ. Тегәд эс ясгдв чигн, тиим көдлмштә күүг тер үгәр нерәддг бәәҗ.

Йилһвр

Орс Синодалин Орчуллһн болн Нестле-Аланд гиҗ нерәддг экн бичг хойрин хоорндк йилһвр

Матьясин бичсн Сән Зәңг

Мат. 5:22 — Зуг Би таднд келҗәнәв, ахдан хара зөңдән уурлсн күн зарһд тусхмн.

Мат. 5:44 — Би болхла таднд иигҗ келҗәнәв: өшәтндән дурта болтн, тадниг харасн әмтиг йөрәтн, таднд дурго әмтнд сә кетн, тадниг өөлүлдг болн көөдг әмтнә төлә зальвртн.

Мат. 6:13 — Яһад гихлә, Тана йосн, күчн болн туурмҗ мөнкиндән. Тиигтхә.

Мат. 8:28 — Гергесин гидг орн-нутгур

Мат. 11:19 — Зуг Бурхна цецн ухан терүнә үрдүдәрнь цевргднә.

Мат. 15:39 — Магдалена һазрт

Мат. 17:21 — Хар сәкүсдиг мацг бәрәд зальврҗ көөдмн.

Мат. 18:11 — Яһад гихлә, Күмни Көвүн геедрсн юмиг хәәҗ олад аврхар ирсмн.

Мат. 19:9 — Би болхла, таднд келҗәнәв: күүнә залута дерән эс негдүлсн авальтаһан салад, талдан герг авсн залу күн күүнә авальта дерән негдүлнә. Залутаһан салсн гергиг буулһҗ авсн күн хууль-йосар кеҗәнә, – гиҗ Исус келв.

Мат. 20:16 — Дуудгдснь олн, шүүҗ авгдснь цөн.

Мат. 23:14 — Ном цәәлһәчнр болн паршмуд басл зовлңган эдлхит! Белвсн күүкд улсин гер-малынь идәд бәәҗ, күүнә чирә хәләлдәд кесгтән зальврдг төләд тадн хойр чирәтнр болҗанат. Энүнәс көлтә тадн ик зарһла харһхит.

Маркин бичсн Сән Зәңг

Марк. 3:29 — Зуг тер күн мөңк зарһла харһх.

Марк. 5:1 — Гадарин гидг нертә һазрур

Марк. 6:1 — Үнн гиҗ келҗәнәв: Зарһин өдрт тер балһснд Содом болн Гомора гидг балһсдас даву кучр болх.

Марк. 6:20 — Херод терүг соңсад дала юм кев, болв бахмҗтаһар соңсдг билә.

Марк. 9:29 — Тиим хар сәкүсдиг мацг бәрәд зальврҗ эс көөхлә, талданар көөҗ болшго.

Марк. 9:44,46 — Тенд тедниг иддг хорхань үкхш, һалнь унтрхш.

Марк. 9:49 — Ямаранчн тәкл давсар давслгдх.

Марк. 10:24 — Байн зөөрт нәәлдг күүнд Бурхна орн-нутгт орхднь ямаран күчр.

Марк. 11:26 — Кемр тадн күүнә геминь эс тәвхлә, тана теңгрин Эцктн бас тана килнцитн тәвшго.

Марк. 15:28 — Өшәтә улсин тоод орсмн гисн Бурхна Бичгин үгнь күцгдв.

Лукан бичсн Сән Зәңг

Лук. 6:1 — Песахин хойр өдрт, түрүн бемб өдр Исус цаһан буудя тәрсн һазрин өөгүр йовҗ, сурһульчнрнь цаһан буудян толһас таслҗ авад һарарн үүлҗ идцхәв.

Лук. 10:1 — Энүнә хөөн Исус дәкәд далн сурһульчнриг шүүҗ авад, хошадар Бийәсн өмн илгәв.

Лук. 17:36 — Хойр күн кеер бәәх: негнь авгдх, дарукнь үлдәгдх.

Лук. 23:17 — Байрин өдрин төлә тер нег күүг түүрмәс сулдхх кергтә бәәдг санҗ.

Йохана бичсн Сән Зәңг

Иох. 5:4 — Яһад гихлә, Деед Эзнә элч цаг цагтан өөдм һазрт бууҗ ирәд усинь көндрәдг бәәҗ, болв усн көндрдг цагт уснд орсн күн ямаран гемд эзлдвч эдгддг бәәҗ.

Иох. 9:8 — Хам-хоша бәәсн әмтн, терүг сохр болсинь үзсн әмтн сурцхав.

Апостолмудын йовдлмуд

Деян. 8:37 — Пилип болхла терүнд келв: «Кемр үнн седкләрн иткҗәхлә кеҗ болҗана». Тер хәрүднь: «Исус Христос Бурхна Көвүн болдгт иткҗәнәв», – гив.

Деян. 12:25 — Бар-Наба Шаул хойр Ерусалимд даалһвран күцәчкәд, Антиох тал хәрү ирв.

Деян. 15:20 — Теднд бичг бичх зөвтәвидн. Бичгтән тедниг шүтәдүдт нерәдсн хотас бичә идтн, боогдад үксн малын мах, цус бичә амстн, учрх хууляс бийән саглтн, бийдән кех седдго юмиг әмтнд бичә кетхә гиһәд бичхмн.

Деян. 15:34 — Зуг Силаг тенд үлдәх кергтә гиҗ шиидцхәв. (Йуда болхла Ерусалимд хәрҗ ирв.)

Деян. 24:7 — Зуг Лисий гидг миңһн цергин ахлач ик күчәрн терүг мана һазрас булаҗ авад чам тал илгәв.

Деян. 28:29 — Терүг тиигҗ келхлә, Йудья улс хоорндан ик зүтклдәд һарад йовҗ одцхав.

Христост иткдг Римин улст илгәсн бичг

Рим. 8:1 — Тегәд килнцтә седвәрн биш Сәкүсәрн Христос Исусла негдҗ бәәдг улсиг ямаранчн гемшәх юмн уга.

Рим. 11:6 — Кемр керг-үүләрн болхла, тер хәәрлт биш. Эс тиигхлә, керг керг болҗ бәәхш.

Рим. 14:6 — Кемр күн өдрмүд эс йилһхлә, Деед Эзнә төлә йилһхш.

Христост иткдг Көринтин улст илгәсн негдгч бичг

1Кор. 3:4 — «Би Аполынв» гиҗ келхләрн, тадн килнцтә седвәрәр бәәдг улсла әдл болҗахшвт?

Христост иткдг Калосин улст илгәсн бичг

Кол. 4:15 — Нумпанад, терүнә герт цуглрдг хурлд нанас менд келтн.

Евреймүдт илгәсн бичг

Евр. 9:11 — Болв ирх сәәһин ах гелң болҗ Христос ирсмн.

Йохана бичсн негдгч бичг

1Иох. 5:7-8 — Яһад гихлә, һурвн герч теңгрт бәәнә: Эцк, Үг болн Әрүн Сәкүсн. Эн һурвн нег юмна тускар герчлҗәнә. Һурвн герч һазр деер бәәнә: Сәкүсн, усн болн цусн.

Йудан бичсн бичг

Иуд. 23 — Наадксинь һалас һаргҗ әәлһҗ авртн, зуг әәлһәд иләр келтн.

Апокалипсис

Отк. 20:14 — Эн хойрдгч үкл мөн.

Отк. 22:14 — Терүнә зааврмуд күцәснь буйн кишгтә.

һазрин Зургуд
һазрин Зургуд

1. Апостол Павелын түрүңк миссионерск зуульчллҺн

2. Апостол Павелын хойрдгч миссионерск зуульчллҺн

3. Апостол Павелын Һурвдгч миссионерск зуульчллҺн

4. Апостол Павелын дөрвдгч миссионерск зуульчллҺн

5. Христосин цагин Рим орн-нутг

6. Исус Христосин цагин Пелестин

7. Исус Христосин цагин Ерусалим

8. Исус Христосин цагин Ерусалимин Һол сүмин зура

Апостол Павелын түрүңк миссионерск зуульчллҺн

Апостол Павелын түрүңк миссионерск зуульчллҺн

Апостол Павелын хойрдгч миссионерск зуульчллҺн

Апостол Павелын хойрдгч миссионерск зуульчллҺн

Апостол Павелын Һурвдгч миссионерск зуульчллҺн

Апостол Павелын Һурвдгч миссионерск зуульчллҺн

Апостол Павелын дөрвдгч миссионерск зуульчллҺн

Апостол Павелын дөрвдгч миссионерск зуульчллҺн

Христосин цагин Рим орн-нутг

Христосин цагин Рим орн-нутг

Исус Христосин цагин Пелестин

Исус Христосин цагин Пелестин

Исус Христосин цагин Ерусалим

Исус Христосин цагин Ерусалим

Исус Христосин цагин Ерусалимин Һол сүмин зура

Исус Христосин цагин Ерусалимин Һол сүмин зура

Table of Contents

Шин Бооцан: Йохан

Нүр үг

Йохан

- Нүр үг
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21

Тәәлвртә толь (Шин Бооцан)

- АЛВ ЦУГЛУЛДГ КҮН
- АПОСТОЛ
- АХ ГЕЛҢ
- АХ ГЕЛҢГҮД
- ӘӘЛДӘЧНР
- ӘРҮН ДЕГТРМҮД
- БААЛЬ-ЗЕБҮЛЬ
- БЕМБӘ ӨДР
- БООЦАН
- БУРУ НОМТА УЛС
- ГЕЛҢГҮД
- ҺОЛ СҮМ
- ДАВИД
- ДАВИДИН КӨВҮН
- ЗАКАН
- ЗАКАНА БАГШНР, НОМ ЦӘӘЛҺӘЧНР
- ЗИЛОТМУД
- ИК ХУРГ
- КЕРЧЛҺН
- КИЛНЦТӘ ҖИРҺЛ ҮЛДӘЛҺН
- КҮМНИ КӨВҮН
- ЛЕВИХН
- ЛУ
- МЕДӘТНР
- МАЦГ БӘРХ
- ПАРШМУД
- ПЕСАХ
- ПСАЛМУД
- РАЙ (БУРХНА САД)
- СУРҺУЛЬЧ
- ТАМ
- ТӘВДГЧ ӨДР ГИДГ НӘР
- ТӘКЛ ТӘКДГ ОРМ
- ТОС ТҮРКХ
- ХАР СӘКҮСН
- ХРИСТОС
- ХУРЛ
- ЦАДУКМ
- ЭРЛГ
- ИСКӘЛГО БОЛҺСН ҺУЙРИН НӘР
- ЯСАТА КҮН

Йилһвр
һазрин Зургуд

- Апостол Павелын түрүңк миссионерск зуульчллҺн

- Апостол Павелын хойрдгч миссионерск зуульчллҺн

- Апостол Павелын Һурвдгч миссионерск зуульчллҺн

- Апостол Павелын дөрвдгч миссионерск зуульчллҺн

- Христосин цагин Рим орн-нутг
- Исус Христосин цагин Пелестин
- Исус Христосин цагин Ерусалим

- Исус Христосин цагин Ерусалимин Һол сүмин зура